Invisalign ...

ကိုုယ့္မွာ သြားပိုုးစားတာ၊ နာက်င္ကိုုက္ခဲတာေတြ မရိွေတာ့ သြားၿပသနာ နည္းနည္းကင္းတယ္လိုု ့ ဆိုုရမယ္။ ရွစ္တန္းေက်ာင္းသူတုုန္းက အေပၚအံသြား မကႊ်တ္ဘဲနဲ ့ ေအာက္အံသြား ထြက္လာလိုု ့ အေပၚအံသြားကိုု သြားႏုုတ္ရဖူးတယ္။ စကၤာပူကိုုမသြားခင္ ညာဖက္ေရွ ့သြား နည္းနည္းက်ဲေနတာကိုု အေမေၿပာလိုု ့ သြားဖိုု ့ဖူးတယ္။ ၂၀၁၄ ကုုန္ခါနီး ေရေသာက္ရင္ နည္းနည္းက်ဥ္သလိုု ခံစားရလိုု ့ ဖလပ္ရွင္းက တရုုတ္သြားဆရာဝန္ဆီ သြားၿပတာ gum disease ေရစီးကမ္းၿပိ ုေရာဂါ ေတာ္ေတာ္ဆိုုးဆိုုးဝါးဝါး ၿဖစ္ေနတယ္။ မကုုရင္ သြားေတြ ကႊ်တ္ထြက္သြားလိမ့္မယ္ deep cleansing လုုပ္ရမယ္ ဓာတ္မွန္ရိုုက္ၿပီး သြားအာမခံဆီက ခြင့္ၿပ ုုခ်က္ေတာင္းရမယ္။ သြားအာမခံက ခြင့္ၿပ ုုရင္ deep cleansing လုုပ္ရမယ္ သြားအာမခံက ေပးထားတာေတြအမ်ားၾကီး မသံုုးဘဲထားတာ ႏွေၿမာစရာၾကီး။ ရိုုးရိုုး cleansing လုုပ္တာေတာင္ အင္မတန္နာတာ deep cleansing ဆိုု ဘယ္ေလာက္နာလိုုက္မလဲ။ သြားအာမခံက ခြင့္ၿပ ုုလိုု ့ deep cleansing လုုပ္ဖိုု ့ ရက္ခ်ိန္းတာကိုု မသြားေတာ့ဘူး။  ၂၀၁၆ က်ေတာ့ ဖိုု ့ထားတာေတြ မရိွေတာ့လိုု ့ တရုုတ္တန္းက ၿမန္မာဆရာဝန္မနဲ ့ သြားဖိုု ့တယ္။  သြားပိုုးစားတာေတာ့ မရိွဘူး gum disease နည္းနည္းရိွတယ္။ deep cleansing လုုုပ္ရမယ္ သြားက်ဲတာကိုု ဖိုု ့ေပးလိုုက္တယ္။ အဲ့ဒီသြားဆရာဝန္မကိုု မၾကိ ုုက္လိုု ့ ေနာက္ၿမန္မာသြားဆရာဝန္မနဲ ့ သြားၿပတယ္။ gum disease ရိွလိုု ့ ညတိုုင္း သြားမွန္မွန္တိုုက္ဖိုု ့ေၿပာတယ္။ ကိုုယ္က ညတိုုင္း သြားမွန္မွန္တိုုက္တယ္။ သြားက်ဲေနတာကိုု ဖိုု ့ဖိုု ့ထက္ ကီးခ်ိန္းတပ္ၿပီး သြားေတြညိွဖိုု ့ ေဆြးေႏြးတယ္။ အသက္ငယ္ရင္ ကီးခ်ိန္းတပ္ခေတြကိုု သြားအာမခံက ေပးတယ္။ ကိုုယ့္အသက္က မငယ္ေတာ့ဘူးဆိုုေတာ့ ကီးခ်ိ္န္းပဲတပ္တပ္၊ Invisalign အံကပ္အၾကည္တပ္တပ္ သြားအာမခံက မေပးဘူး။ ကီးခ်ိန္းက သြားေတြကိုု ကီးခ်ိန္းနဲ ့ဆြဲခ်ဳပ္ထားေတာ့ ၿမန္တယ္၊ ကီးခ်ိန္းေအာက္ဖက္ကိုု ေသေသခ်ာခ်ာ သန္ ့ရွင္းေရး မလုုပ္ရင္ သြားပိုုးစားမယ္၊ အစားအေသာက္ နည္းနည္းေရွာင္ရမယ္။ အံကပ္အၾကည္က ကီးခ်ိန္းထက္ ေစ်းနည္းနည္းၾကီးတယ္၊ တပ္ထားတာကိုု မၿမင္ရဘူး၊ စားခါနီးခႊ်တ္၊ သြားတိုုက္၊ ၿပန္တပ္။ ကီးခ်ိန္းက ရုုပ္ဆိုုးတယ္ထင္လိုု ့ အံကပ္အၾကည္ကိုု ေရြးလိုုက္တယ္။

၂ ပတ္တိုုင္း အံကပ္အၾကည္လဲၿပီး ၂၁ ခါလဲၿပီးတဲ့အခါ ၿဖစ္သြားမယ့္သြားပံုုစံကိုု 3D နဲ ့ၿပတယ္။ ၄၇၀၀ ကုုန္က်ၿပီး ၁၁ လ ၾကာမယ္။ ၂၀၁၄ တုုန္းက တရုုတ္သြားဆရာဝန္လႊတ္လိုု ့ အံဖံုုးအၾကည္တပ္တယ့္ ဆရာဝန္နဲ ့သြားၿပေသးတယ္။ ၆ လၾကာမယ္ ၆၀၀၀ က်မယ္ဆိုုလိုု ့ ၿပန္ေၿပးခဲ့တယ္။ ခုုေတာ့ မလုုပ္လိုု ့မၿဖစ္ေတာ့ဘူး ၾကာရင္သြားက ပိုုက်ဲလာမယ္ ဖိုု ့လိုု ့မရေတာ့ဘူး။ gum diease ကိုု deep cleansing လုုပ္ၿပီး ကုုတယ္။ ကိုုယ့္သြားအာမခံက ပံုုမွန္ cleansing တႏွစ္ ၂ ခါ၊ deep cleansing တႏွစ္ ၂ ခါ ခြင့္ၿပ ုုတယ္။ deep cleansing လုုပ္ၿပီးတယ့္အခါ သြားအတြင္းထဲအထိ ထည့္တယ့္ပိုုးသတ္ေဆးေတြကိုု သြားအာမခံကမေပးေတာ့ ကိုုယ့္ဘာသာေပးရတယ္။ ၄၀၀ ေလာက္ကုုန္တယ္ ဒါေတာင္ သြားဆရာဝန္မက အၿမတ္မယူ အရင္းေစ်းအတိုုင္း ေပးတာတဲ့။ အံကပ္အၾကည္တပ္မွာမိုု ့လိုု ့ အံဆံုုးသြား wisdom teeth ေလးေခ်ာင္း ႏႈတ္ပစ္ရတယ္။ အံဆံုုးေတြဟာ မရိွလည္းၿဖစ္တယ္ အဆံုုးမွာဆိုုေတာ့ သြားတိုုက္ရင္ အဆံုုးထိမတိုုက္ၿဖစ္ေတာ့ သြားပိုုးစားတတ္တယ္။ အရိုုးေတြပိုုက်လာမွာစိုုးလိုု ့ ညတိုုင္း water floss ၊ သြားတိုုက္၊ mouth wash လုုပ္ခိုုင္းတယ္။ ၾကိ ုုးနဲ ့ floss လုုပ္ရမွာပ်င္းရင္ ေရနဲ ့ floss လုုပ္တယ့္ waterpik စက္ဝယ္ၿပီး လုုပ္ခိုုင္းတယ္။ သြားေတြမွာ ဘာလိုု ့ေက်ာက္တည္တာလည္းလိုု ့ ေမးၾကည့္ေတာ့ ခံတြင္းမွာ ေရာဂါပိုုးမႊားေတြ အမ်ားၾကီး။ တံေတြးမွာ ကယ္လဆီယမ္ေတြပါေနလိုု ့ ေက်ာက္တည္တာပါတယ့္။ အံကပ္အၾကည္လုုပ္ဖိုု ့ သြားဖိုု ့တာေတြရွင္း ေရွ ့သြားအရင္းနားမွာ ပဲ့ေနတာနည္းနည္းရိွလိုု ့ နည္းနည္းၿဖတ္ထုုတ္လိုုက္ေတာ့ ညာဖက္ေရွ ့သြားက ေတာ္ေတာ္က်ဲသြားတယ္။ သြားတေခ်ာင္းရဲ ့ တဝက္နီးပါးေလာက္ရိွေတာ့ ဝိုုင္းက နင္အရင္တုုန္းက ဒီေလာက္မက်ဲပါဘူး။ ေအး အခုု ေအာက္ေၿခပဲ့ေနတာေတြ ၿဖတ္ထုုတ္လိုုက္ေတာ့ ပိုုက်ဲသြားတယ္။ ၆ လ ၾကားၿပီးေတာ့မွ က်ဲေနတုုန္းပဲဆိုုရင္ အဲ့ဒီဆရာဝန္မကိုု တရားစြဲမယ္လိုု ့ေၿပာၿပီး ရယ္လိုုက္ရတာ။

photo credit - Google

သြားဆရာဝန္မကိုု သြားအေၿခအေန တိုုးတက္လာလားလိုု ့ေမးေတာ့ အရင္တုုန္းကဆိုု ထိလိုုက္တာနဲ ့ ေသြးထြက္တယ္။ ခုု deep cleansing လုုပ္ေတာ့မွ ေသြးထြက္တယ္တဲ့ ညတိုုင္း  floss ၊ သြားတိုုက္၊ mouth wash ပိုုလုုပ္ဖိုု ့ တြန္းအားေပးတယ္။ ေရွ ့အပတ္တနဂၤေႏြေန ့က အံကပ္အၾကည္တပ္တယ္။ အစာစားမယ္ဆိုုရင္ အံကပ္အၾကည္ခႊ်တ္၊ အစပိုုင္းဆိုုေတာ့ ခႊ်တ္ရတာ အေတာ္ခက္တယ္။ အစာစားၿပီးရင္ သြားတိုုက္၊ ၿပီးရင္ ၿပန္တပ္။ အရင္ဆိုု ဗိုုက္နည္းနည္းဆာတာနဲ ့ စားၿပီပဲ သယ္လာတယ့္ အစားအစားေတြကလည္း အမ်ားၾကီး။ အလုုပ္ထဲမွာ စိတ္ဖိစီးရင္ မဆာလည္း စားေနေတာ့တာပဲ။ ခုုေတာ့ ဗိုုက္နည္းနည္းဆာရင္ ေဘးနားမွာခ်ထားတယ့္ မုုန္ ့ကိုုလွမ္းၾကည့္ေပမယ့္ သြားတိုုက္ရမွာပ်င္းလိုု ့ ေရေသာက္တယ္။ ဗိုုက္ေတာ္ေတာ္ ဆာလာေတာ့မွစားတယ္ စားၿပီးတာနဲ ့သြားတိုုက္ အံကပ္အၾကည္ၿပန္တပ္။ ေၾသာ္ .... ငါ့ႏွယ္ အစာၿမင္ေနတာေတာင္ စားလိုု ့မရတယ့္ ၿပိတၱာၿဖစ္ေနပါေရာ့လား။ အံကပ္အၾကည္တပ္ေနတုုန္း ဝိတ္ေလွ်ာ့တယ္ဆိုုတာ ၿဖစ္ႏိုုင္တယ္။ စားခ်င္ေပမယ့္ သြားတိုုက္ရမွာပ်င္းလိုု ့ မစားေတာ့လိုု ့ေလ။ အရင္တုုန္းကဆိုု မနက္ရံုုးမသြားခင္ ဆႏႊင္းနဲ ့ cod liver oil ေသာက္၊ ညစာစားၿပီးရင္ေသာက္။ အံကပ္အၾကည္ ဝါသြားလိုု ့ ဆႏႊင္းမေသာက္ေတာ့ဘူး။ အံကပ္အၾကည္ အေရာင္ေၿပာင္းသြားႏိုုင္လိုု ့ ေကာ္ဖီ၊ ေဆးလိပ္မေသာက္သင့္ဘူးတယ့္။ အံကပ္အၾကည္တပ္ေနတုုန္း ေရပူေသာက္လိုု ့မရဘူး။ အံကပ္အၾကည္က ပလတ္စတစ္နဲ ့ လုုပ္ထားေတာ့ ေရပူေသာက္ရင္ အပူရိွန္ေၾကာင့္ ပံုုပ်က္သြားမွာစိုုးလိုု ့။ ေရေႏႊးၾကမ္းၾကိ ုုက္တယ့္ကိုုယ္ အခုုရိုုးရိုုးေရ ေသာက္ေနရတယ္။ ၂ ပတ္တိုုင္း အံကပ္အၾကည္လဲ ၆ ပတ္ၿပည့္ရင္ သြားဆရာဝန္မနဲ ့ ေတြ ့ဖိုု ့ခ်ိန္းထားတာ။ ၂ ပတ္နဲ ့ သြားဆရာဝန္မက ေတြ ့ဖိုု ့ၿပန္ခ်ိန္းတယ္။ အသက္ငယ္တယ့္သူေတြလိုု အရိုုး၊ သြားေတြ ၿမန္ၿမန္မေစ့ႏိုုင္၊ အရိုုးေတြပိုုက်ေနမွာ၊ သြားေတြပိုုးစားေနမွာ စိုုးရိမ္ေနတယ္နဲ ့ တူပါရဲ ့။ ၁၁ လဆိုုတာ ခဏေလးပါ။ သူမ်ားေတြေတာင္ ၂ ႏွစ္ကိုု လုုပ္ႏိုုင္ရဲ ့သားနဲ ့ ကိုုယ္က ၁၁ လ ဘာလိုု ့မလုုပ္ႏိုုင္ရမွာလဲ။ သြားလည္းလွမယ္ တသက္လံုုး ဘယ္ေတာ့မွ မက်တယ့္ဝိတ္လည္း က်မယ္။ အင္း ... ခုုေတာ့ အစာၿမင္တိုုင္း မစားႏိုုင္တယ့္ ၿပိတၱာၾကီးကိုုၿဖစ္လိုု ့။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၂၂၊ ၂၀၁၈။

အခြန္ေဆာင္ၿခင္း အႏုုပညာ ...


စတိတ္မွာ ေဖေဖၚဝါရီ၊ မတ္၊ ဧၿပီလေတြဟာ အစိုုးရကိုု အခြန္ေဆာင္ရမယ့္ အခ်ိန္ကာလဆိုုေတာ့ Tax Refund အမ်ားၾကီးရေအာင္ လုုပ္ေပးမယ္ဆိုုတယ့္ ေဆာ့ဝဲလ္၊ စာရင္းကိုုင္ေတြ တီဗီြ၊ သတင္းစာ၊ အင္တာနက္မွာ ပလူပ်ံေနေအာင္ ေၾကၿငာၾကတယ့္ အခ်ိန္ဆိုုပါေတာ့။ IRS Internal Revenue Service က ၂၀၁၇ အတြက္ အခြန္ေဆာင္တာေတြကိုု ဇန္နဝါရီ ၂၉  မွာ စတင္လက္ခံၿပီး ေနာက္ဆံုုးလက္ခံမယ့္ရက္က ဧၿပီ ၁၅ ပါ။ ဧၿပီ ၁၅ ေက်ာ္မွ အခြန္ေဆာင္မယ္ဆိုုရင္ေတာ့ ပင္နယ္တီဒဏ္ေၾကး ေဆာင္ရပါတယ္။ IRS က အခြန္ေဆာင္တာကိုု လက္ခံလိုုက္ၿပီ၊ ပိုုက္ဆံၿပန္ေပးတယ္ဆိုုတာေတြ IRS ဆိုုဒ္မွာ Social Secuirty Number (SSN)၊ ၿပန္အမ္းေငြပမာဏနဲ ့ tracking လိုုက္လိုု ့ရပါတယ္။ ပံုုမွန္က ၂၁ ရက္အတြင္း  အခြန္ၿပန္အမ္းတတ္ၿပီး မသကၤာလိုု ့ စာရြက္စာတမ္းေတြ ထပ္ေတာင္းရင္ေတာ့ ၾကာတတ္ပါတယ္။ ကိုုယ့္ SSN နဲ ့ တၿခားသူက အခြန္ေဆာင္ခဲ့ရင္၊ Identity Theft ၿဖစ္ခဲ့ရင္ IRS က SSN တခုုကိုု တခါပဲအခြန္ေဆာင္ခြင့္ၿပ ုုတာမိုု ့ ၿမန္ၿမန္အခြန္ေဆာင္ ၿမန္ၿမန္အခြန္ၿပန္အမ္းတာ စိတ္အခ်ရဆံုုးမိုု ့လိုု ့အၿမန္ဆံုုးအခြန္ေဆာင္လုုပ္ဖိုု ့ ေဆာ္ၾသပါတယ္။ တကယ္လိုု ့ IRS က စာရႊက္စာတမ္း ထပ္ေတာင္းတာ၊ ၿပင္ခိုုင္းတာေတြ လုုပ္ခဲ့ရင္ ၿပင္ဆင္ဖိုု ့ အခ်ိန္ပိုုရတာေပါ့။ ဇန္နဝါရီလလယ္ေလာက္မွာ ကိုုယ့္အလုုပ္ေဟာင္းနဲ ့ အလုုပ္သစ္က W2 ေတြ ရတာနဲ ့ အခြန္ေဆာင္ဖိုု ့ ၿပင္ဆင္ရပါေတာ့တယ္။ ရံုုးကအေမရိကန္မေလးကိုု ေမးၾကည့္ေတာ့ သူက စာရင္းကိုုင္နဲ ့ အခြန္ေဆာင္တယ္၊ အစိုုးရဆီမွာ deduction လုုပ္ႏိုုင္တာေတြ စာရင္းကိုုင္က ပိုုသိတယ္တဲ့။ ကိုုယ္က တခါမွ စာရင္းကိုုင္နဲ ့ အခြန္မေဆာင္ဖူးဘူး။ ၂၀၁၂ ကေန ၂၀၁၄ အထိ Tarbo Tax ေဆာ့ဝဲလ္နဲ ့ အခြန္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ ၂၀၁၂ ကန္တက္ကီၿပည္နယ္မွာတုုန္းက ဖက္ဒရယ္အစိုုးရဆီက ၿပန္အမ္းေငြရေပမယ့္ ကန္တက္ကီၿပည္နယ္အစိုုးရကိုု ၿပန္ေပးရတယ္။ အခြန္ၿပန္အမ္းေငြနဲ ့ မတ္ဘြတ္ကြန္ပ်ဴတာ ဝယ္လိုုက္တယ္။ ၂၀၁၃ က်ေတာ့ ကန္တက္ကီ၊ ေမရီလန္း၊ နယူးေယာက္ အလုုပ္ ၃ ခုုအတြက္ဆိုုေတာ့ Tarbo Tax ေဆာ့ဝဲလ္ခတင္ ႏွစ္ရာေက်ာ္ေလာက္ ေပးရတယ္။

၂၀၁၂၊ ၂၀၁၃ တုုန္းက ကားမွတ္ပံုုတင္တာ၊ လႈဒါန္းတာ၊ ေက်ာင္းလခအေၾကြးရဲ ့ အတိုုးေငြေတြအတြက္ deduction လုုပ္လိုု ့ရတယ္။ ၂၀၁၅ က်ေတာ့ ပီေအရံုုးက တရုုတ္မယန္းက နင္က အိမ္ေထာင္မရိွဘူး၊ မွီခိုုသူလည္း မရိွဘူး ၊ ပထမဆံုုးအိမ္ပိုုင္ဆိုုၿပီး  ကလိမ္းစရာလည္း မရိွဘူး။ ေက်ာင္းလခအေၾကြး၊ ႏိုုင္ငံၿခားကေနဝင္ေငြ၊ အေမြရတာ၊ ေလာင္းကစားႏိုုင္တာ၊ ရွယ္ယာဆီကဝင္ေငြ၊ လႈဒါန္းေငြ ဘာဆိုုဘာမွ ကလိမ္းစရာမရိွဘူး။ ဒီေလာက္ရိိုုးရွင္းတာကိုု ပိုုက္ဆံအကုုန္အက်ခံၿပီး ေဆာ့ဝဲလ္နဲ ့အခြန္ေဆာင္တယ္။ ကိုုယ့္ဘာသာ အခြန္ေဆာင္ၾကည့္ပါလား ေဆာ့ဝဲလ္နဲ ့အခြန္ေဆာင္ခ သက္သာတာေပါ့။ ယန္းေၿပာတာ မွန္ေနေတာ့ အခြန္ေဆာင္ခ သက္သာေအာင္ ကိုုယ့္ဘာသာ အခြန္ေဆာင္ၾကည့္တယ္။ အမေလး ... ေခါင္းကိုုမူးေနာက္ေနတာပဲ W2 boxes ေတြထဲကဟာေတြထည့္ ဒီပမာဏက ဘယ္ကေနေရာက္လာတာလဲ မသိဘူး။ ၂ ရက္ေလာက္ ေခါင္းေတြပူထူသြားၿပီး ယန္းကိုုေမးၾကည့္ေတာ့ အဲဒါ standard deduction amount ၊ IRS က standard deduction chart မွာ ၾကည့္ရတယ္၊ ဝင္ေငြ ဘယ္ေလာက္ဆိုုရင္၊ Single ၊ no dependent ဆိုုရင္  standard deduction ဘယ္ေလာက္ဆိုုတာ အဲ့ဒီ chart ကေန ရတာ။ ေၾသာ္ .. . ဒီလိုုလား လိုုအပ္တာေတြၿဖည့္ မႏွစ္က အခြန္ေဆာင္တယ့္စာရြက္ကိုုၿပန္ၾကည့္၊ ဘယ္ေလာက္အခြန္ၿပန္အမ္းေငြဆိုုတာ ေသေသခ်ာခ်ာတြက္ခ်က္၊ အခြန္ၿပန္အမ္းေငြကိုု ကိုုယ့္ checking account ထဲထည့္ခိုုင္းေတာ့ ဘဏ္ Routing Number၊ Account Number မွန္ေအာင္စစ္။ ေတာ္ၾကာ သူမ်ားဘဏ္အေကာင့္ထဲ ကိုုယ့္ပိုုက္ဆံေတြ ေရာက္သြားမွဒုုကၡ ေသေသခ်ာခ်ာ ႏွစ္ေခါက္ၿပန္စစ္။ IRS ဆိုုဒ္မွာ e filing လုုပ္ေတာ့ လက္မခံဘူး ၿပန္စစ္ေဆး လိုုတာေတြထပ္ၿဖည့္ accepted ဆိုုမွ စိတ္ေအးသြားတယ္။ နယူးေယာက္ၿပည္နယ္မွာ ေနတာဆိုုေတာ့ နယူးေယာက္ၿပည္နယ္အစိုုးရကိုု အခြန္ေဆာင္ေတာ့ အခြန္ၿပန္အမ္းေငြက ကိုုယ္ေတာင္းတာထက္ ငါးဆယ္ပိုုေပးတယ္။ အလဲ့... ဒီလိုုဆိုုေတာ့လည္း မဆိုုးပါလား။

၂၀၁၆ က်ေတာ့ ကိုုယ့္ဘာသာကိုုယ္ အခြန္ေဆာင္ေပမယ့္လည္း မႏွစ္ကလိုု အခက္အခဲမရိွေတာ့ဘူး။  မႏွစ္ကအတိုုင္း ဘာမွမေၿပာင္းလဲေတာ့ေလ။ ကိုုယ္က စတိတ္မွာ အခြန္ေဆာင္ရတာ အရမ္းမ်ားတယ္လိုု ့ေၿပာရင္ မၾကီးက အစိုးရကိုု အခြန္မ်ားမ်ားေပးရမွ ေကာင္းတယ္၊ ဥေရာပမွာဆိုု အခြန္အမ်ားၾကီး ေဆာင္ရတာတဲ့။ ဥေရာပမွာ အစိုုးရက ပင္စင္၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး ၿပည့္စံုုေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးေတာ့ အခြန္အမ်ားၾကီး ေပးရတာတန္တယ္။ စတိတ္မွာက ပင္စင္ကမေသခ်ာ၊ က်န္းမာေရးအာမခံ၊ တကၠသိုုလ္ပညာသင္စရိတ္ ေစ်းအရမ္းၾကီးတယ္။ စတိတ္ထက္စာရင္ ကေနဒါက ပိုုေကာင္းတယ္လိုု ့ထင္တယ္။ ကိုုယ္ စတိတ္ကိုု ေရြးမိတာမွားတယ္ ကေနဒါ၊ ဂ်ာမဏီ၊ ေနာ္ေဝး၊ ဒိန္းမတ္၊ ဆီြဒင္တိုု ့ကိုု ေရြးရမွာ။ ကိုုယ့္အိမ္ရွင္အန္တီၾကီးဆိုု အလုုပ္က ေငြသားရေတာ့ အစိုုးရကိုု အခြန္ေဆာင္စရာမလိုု။ ဝင္ေငြနည္းမိသားစုုဆိုုေတာ့ Medicaid ၊ Medicare က်န္းမာေရးအာမခံရေတာ့ က်န္းမာေရးအာမခံအတြက္ ပိုုက္ဆံမကုုန္။ Medicare ဆိုုတာ အသက္ ၆၅ ေက်ာ္ရင္၊ မသန္မစြမ္းၿဖစ္ရင္ ဖယ္ဒရယ္အစိုုးရကေပးတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ။ Medicaid က ဝင္ေငြနည္းတယ့္မိသားစုုကိုု ဖယ္ဒရယ္၊ ၿပည္နယ္အစိုုးရကေပးတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ။ အရင္ရံုုးက တရုုတ္ၾကီးဗင္းဆင့္ အလုုပ္ၿပ ုုတ္ေတာ့ အစိုုးရက မက္ဒီကိတ္ေပးတယ္။ အလုုပ္အသစ္ရေတာ့ အလုုပ္ကက်န္းမာေရးအာမခံ ယူမလားေမးေတာ့ ဗင္းဆင့္က သူ ့မွာမက္ဒီကိတ္တစ္ႏွစ္ရထားတယ္ အဲ့ဒါကုုန္မွ ရံုုးကက်န္းမာေရးအာမခံကိုု ယူမယ္တယ့္။ ေစ်းအနည္းဆံုုး က်န္းမာေရးအာမခံက တလ ၆၀၀ ေပးရၿပီး ရံုုးက ၄၀၀၊ ကိုုယ္က ၂၀၀ ေပးရတယ္။ ၂၀၁၃ ဒီစီရံုုးမွာတုုန္းက ကိုုယ့္မွာေက်ာင္းက က်န္းမာေရးအာမခံရိွေတာ့ ေက်ာင္းကက်န္းမာေရး အာမခံဆက္ယူရမလား၊ ရံုုးကက်န္းမာေရး အာမခံဆက္ယူရမလား။ တရုုတ္မကလဲယားကြမ္းက ေက်ာင္းကက်န္းမာေရး အာမခံက ပိုုေကာင္းတယ္၊ coverage ပိုုေကာင္းတယ္ေၿပာလိုု ့ ေက်ာင္းက်န္းမာေရး အာမခံယူလိုုက္တယ္။

အလုုပ္ၿပ ုုတ္ၿပီး ပိုုက္ဆံမရိွလိုု ့ က်န္းမာေရးအာမခံ မဝယ္ႏိုုင္သူ က်န္းမာေရးအာမခံမရိွလိုု ့ 
ပင္နယ္တီဒဏ္ေၾကး ၆၉၅ က်ပ္ ေဆာင္ရမည္ဟုု သိလိုုက္ရေသာအခါ ဝမ္းနည္းပက္လက္ၿဖစ္ေနသူ

အသိအစ္မတစ္ေယာက္ အလုုပ္လုုပ္ရင္ ဝင္ေငြနည္းမိသားစုု မဟုုတ္ေတာ့လိုု ့ မက္ဒီကိတ္မရေတာ့ဘူး။ က်န္းမာေရးအာမခံအတြက္ ကုုန္က်မယ့္ေငြေၾကာင့္ အလုုပ္လုုပ္တာ တြက္ေၿခမကိုုက္ဘူးလိုု ့ေၿပာဖူးတယ္။ ရံုုးကဆူပါဗိုုက္ဆာမက သူ ့သူငယ္ခ်င္းစာရင္းကိုုင္က အခြန္ေဆာင္တာေတြ လုုပ္ေပးတယ္၊ အခြန္ၿပန္အမ္းေငြ အမ်ားၾကီးရေအာင္ လုုပ္ေပးတယ္လိုု ့ ေၿပာတာနဲ ့၊ တခါမွ စာရင္းကိုုင္နဲ ့ အခြန္မေဆာင္ဖူးေတာ့ စာရင္းကိုုင္နဲ ့ အခြန္ေဆာင္ဖိုု ့ ဆံုုးၿဖတ္လိုုက္တယ္။ နယူးဂ်ာဆီၿပည္နယ္မွာ အိမ္ခန္းငွားေနတာဆိုုရင္ ၿပည္နယ္အစိုုးရဆီက ကလိမ္းလိုု ့ရတယ္။ ကိုုယ္ေနတာက အိမ္ရဲ ့ေၿမေအာက္ထပ္၊ အိမ္ရွင္က အိမ္ခန္းငွားခကိုု ေငြသားနဲ ့ယူတာ၊ တရားဝင္ငွားခြင့္မရိွတယ့္ေနရာ၊ အိမ္ရွင္က အိမ္ငွားခရေငြေတြကိုု IRS ဆီ တင္ပံုုမရဘူး။ ကိုုယ္တင္လိုုက္ရင္ IRS က အိမ္ရွင္ကိုု ေမးခြန္းထုုတ္ႏိုုင္တယ္ဆိုုေတာ့ အစိုုးရဆီက ၃၅၀ မရလည္းေနပါေစ အိမ္ရွင္ကိုု ဒုုကၡမေရာက္ေစခ်င္ဘူး။ က်န္းမာေရးအာမခံေဖာင္ 1095 မွာ ၾသဂုုတ္ကေန  ဒီဇင္ဘာအထိ ငါးလပဲ က်န္းမာေရးအာမခံရိွေတာ့ ပင္နယ္တီေဆာင္ရမယ္။ ပင္နယ္တီ ဘယ္ေလာက္ေပးရမွာလဲ ၆၉၅ ဘုုရားေရ ... ၆၉၅ မေဆာင္ခ်င္ရင္ ဝင္ေငြရဲ ့ ၂% ေဆာင္လိုု ့ရတယ္။ ၂ % က ပိုုမ်ားတယ္ ၆၉၅ ပဲေဆာင္။ က်န္းမာေရးအာမခံက ၃ လ မရိွလိုု ့ရတယ္ ၃ လထက္မ်ားရင္ ပင္နယ္တီေဆာင္ရတယ္။ က်န္းမာေရးအာမခံ ၅ လေလာက္မရိွတဲ့သူကိုု စတိတ္ၿပင္ပမွာေနတာ ၃ လေလာက္ဆိုုၿပီး ၾကံဖန္ေပးဖူးတယ္။ ၇ လေတာင္ မရိွတယ့္သူကိုုေတာ့ ၾကံဖန္ေပးဖိုု ့ခက္တယ္ ပင္နယ္တီသာ ေဆာင္လိုုက္ေတာ့။ ဒီ ၇ လအတြင္း ေစ်းေပါတယ့္ က်န္းမာေရးအာမခံဝယ္ၿပီး ေဆးေတြဝယ္ဖူးတယ္။ စာရင္းကိုုင္က ပင္နယ္တီမေပးရေအာင္ တလ ၂၀၀ ေက်ာ္ေပးရတယ့္ က်န္းမာေရးအာမခံ ဝယ္ထားရတယ္။ ကိုုယ့္က်န္းမာေရးအာမခံကိုု ေမးၾကည့္ေတာ့ အဲ့ဒါက်န္းမာေရးအာမခံမဟုုတ္ဘူး Wellness Program ပင္နယ္တီကိုု ကာဗာမၿဖစ္ဘူးတယ့္။ အရင္အလုပ္ၿပ ုုတ္ေတာ့ COBRA ဥပေဒအရ သူတိုု ့က်န္းမာေရးအာမခံမွာ ပါဝင္လိုု ့ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ တလ ၆၀၀ ေက်ာ္ ကိုုယ့္ဘာသာ ေပးရမယ္တယ့္။ အလုုပ္ၿပ ုုတ္တယ့္အခ်ိန္ တလ ၆၀၀ အကုုန္အက်ခံၿပီး က်န္းမာေရးအာမခံ ဘယ္လိုုလုုပ္ ဝယ္ႏိုုင္ပါ့မလဲ။ အလုုပ္ေအာ္ဖာကိုု မတ္လမွာရေပမယ့္ ရံုုးအသစ္ၿပင္္ဆင္ေနလိုု ့ ဧၿပီလမွ အလုုပ္ဆင္းေစခ်င္တယ္။ ကိုုယ္ကလည္း ဧၿပီလလယ္မွ ရံုုးတက္ခ်င္တယ္ ဘာၿဖစ္လိုု ့လဲဆိုုေတာ့ အီးေအဒီကဒ္ရၿပီး ၃ လအၾကာမွာ ဂရင္းကဒ္ရႏိုုင္ေတာ့ ၃ လေလာက္ေစာင့္ပါလားလိုု ့ စီနီယာဗီယက္နမ္မေလးနား၊ ဆူနမ္တိုု ့က အၾကံေပးလိုု ့။

ဧၿပီလလယ္အထိ ဂရင္းကဒ္မွ ဘာမွမထူးၿခားေတာ့ H1B transfer လုုပ္ ေမလမွာအလုုပ္ဆင္း ၃ လအၾကာ ၾသဂုုတ္လမွ က်န္းမာေရးအာမခံရတယ္။ ေအာင္မေလးေတာ္ ... အလုုပ္ၿပ ုုတ္ၿပီး ပိုုက္ဆံမရိွလိုု ့ က်န္းမာေရးအာမခံ မဝယ္ႏိုုင္ပါဘူးဆိုုေနမွ က်န္းမာေရးအာမခံမရိွလိုု ့ ပင္နယ္တီဒဏ္ေၾကး ေဆာင္ရမယ္တယ့္။ ၂၀၁၈ က်ေတာ့ အစိုုးရအသစ္ ေပၚလစီေၾကာင့္ က်န္းမာေရးအာမခံမရိွလည္း ပင္နယ္တီေၾကး ေဆာင္စရာမလိုုေတာ့ဘူး။ ႏိုုင္ငံၿခားသားဆိုုေတာ့ ပညာေတြသင္ အလုုပ္ၾကိ ုုးစားလုုပ္ အခြန္အမ်ားၾကီးေဆာင္ေပမယ့္ ဘာအခြင့္အေရးမွမရိွဘူး။ ကိုုယ့္ဆီကေငြေတြကိုု ညွစ္ထုုတ္ဖိုု ့ပဲ ၾကံစည္ေနတယ့္တိုုင္းၿပည္။ အခြန္မေဆာင္ က်န္းမာေရးစရိတ္ကိုု အစိုုးရဆီကေန ညွစ္ထုုတ္ေနတာက သူ ့ႏိုုင္ငံသားေတြ၊ အလုုပ္မလုုပ္ single mom လုုပ္ ကေလးေတြ အမ်ားၾကီးေမြးၿပီး အစိုုးရဆီက ေထာက္ပံ့ေငြ ညွစ္ထုုတ္ေနတယ့္သူေတြနဲ ့ပဲ တန္တယ္။ စာရင္းကိုုင္အလုုပ္ရံုုးခန္းရိွတဲ့ နယူးဂ်ာဆီ Fort Lee ကေန  နယူးေယာက္ကိုုၿပန္ဖိုု ့ နယူးဂ်ာဆီၿပည္နယ္ ေဂ်ာ့ဝါရွင္တန္တံတားနားမွာ ဘတ္စ္ကားေစာင့္ေနတုုန္း ကိုုယ္ပိုု္င္ကားေတြ လာလာရပ္ၿပီး ရပ္ေစာင့္ေနတယ့္သူေတြ တင္ေနတာေတြ ့တယ္။ အငွားကားလည္းမဟုုတ္၊ တကူးတက လမ္းၾကံ ုုတင္ေနတဲ့ပံုု စပ္စုုေနတုုန္း ဘတ္စ္ကားေရာက္လာလိုု ့ အေၿပးအလႊားေၿပးတက္။ အဲ့ဒီနားမွာ ေနခဲ့ဖူးတယ့္ အသိအစ္မကိုု ေမးၾကည့္ေတာ့ ၾကိ ုုပိ ုု ့လုုပ္တယ့္ ဘတ္စ္ကားေတြမ်ားလား။ ေသခ်ာပါတယ္ ဘတ္စ္ကားမဟုုတ္ဘူး ကိုုယ္ပိုု္င္ကားေတြ လူရိပ္လူကဲခတ္တဲ့ေနရာမွာ အေဖ့ကိုု မမီွေပမယ့္ အေဖ့ေၿခရာ နည္းနည္းေလးေတာ့ နင္းႏိုုင္ပါတယ္ (နီးနီးေလးကိုု အကဲခတ္တာ လံုုးဝလြဲသြားတာကေတာ့ လြဲတယ့္အခါလည္း လြဲေပမေပါ့) ။ စိတ္ထဲမတင္မက်ၿဖစ္ေနလိုု ့ အသိအစ္ကိုုၾကီးကိုု ေမးၾကည့္ေတာ့ လူ ၃ ေယာက္ဆိုုရင္ တံတားၿဖတ္ခ တဝက္သက္သာလိုု ့ေနမွာလိုု ့ ေၿပာမွပဲ စိတ္ထဲရွင္းသြားေတာ့တယ္။ နယူးေယာက္ကိုု ေဂ်ာ့ဝါရွင္တန္တံတားၿဖတ္ခက ေငြသားဆိုုရင္ ၁၅က်ပ္၊ အီးဇီးပတ္စ္နဲ ့ဆိုုရင္ ရံုုးတက္ရံုုးဆင္းခ်ိန္ ၁၂.၅၀၊ ရံုုးတက္ရံုုးဆင္းခ်ိန္ မဟုုတ္ရင္ ၁၀.၅၀၊ လူ ၃ ေယာက္ဆိုုရင္ ၆.၅၀ တဲ့။ ေမရီလန္း၊ ဗာဂ်ီးနီးယား ၿပည္နယ္ေတြမွာ လူ ၃ ေယာက္ပါမွ HOV အၿမန္လမ္းကေန ေမာင္းခြင့္ရိွလိုု ့ လူေတြေစာင့္တင္ေလ့ရိွတယ္လိုု ့ ဝါရွင္တန္ဒီစီရံုုးက တရုုတ္မကလဲယားကြမ္း ေၿပာဖူးတယ္။ အင္း ... ဒီႏွစ္ေတာ့ အခြန္ၿပန္မရေတာ့ပါဘူး ကိုုယ္က ၿပန္မေပးရဘူးဆိုုရင္ဘဲ ဝမ္းသာရေတာ့မယ္။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၁၈၊ ၂၀၁၈။

ထုုပ္ပိုုးသိမ္းဆည္းၿခင္း အႏုုပညာ ...

ထုုပ္ပိုုးသိမ္းဆည္းေနသူ ...

ေရွ ့ႏွစ္ပတ္မွာ အိမ္ေၿပာင္းရေတာ့မယ္ဆိုုေတာ့ သိမ္းဆည္းထုုပ္ပိုုးေနရၿပီ။ ပစၥည္းေတြက မ်ားလိုုက္တာ အကုုန္လံုုးကိုု လႊတ္ပစ္ခ်င္ေနမိေတာ့တာပဲ။ လိုုအပ္တာေတြ၊ ေနာက္အသံုုးဝင္မယ့္ဟာေတြကိုု အိတ္၊ စကၠဴဘူးေတြထဲ မ်ိဳးတူတာေတြစုုထည့္၊ ဘာေတြပါလဲဆိုုတာေရးမွတ္။ မသံုုးေတာ့တာေတြ၊ အသံုုးမလိုုမယ့္ဟာေတြလႊင့္ပစ္။ အိမ္ေဟာင္းမွာ ထုုပ္ပိုုးၿပင္ဆင္ အိမ္သစ္မွာေနရာခ် အိမ္မေၿပာင္းခင္ ၃ ပတ္ အိမ္ေၿပာင္းၿပီး ၃ ပတ္ေလာက္ အလုုပ္မ်ားေနဦးမွာ။ စတိတ္ကိုု လာတုုန္းက လက္ေက့ ၂ အိတ္၊ ဟမ္းကယ္ရီ ၁ အိတ္၊ အိုုင္အိုုဝါေက်ာင္းကေန အိုုဟိုုင္းရိုုးၿပည္နယ္မွာေနတဲ့ မိုုင္းဖန္ဆီသြားၿပီး အလုုပ္ရွာတုုန္းကလည္း အဲ့ဒီအတိုုင္း၊ ကန္တက္ကီၿပည္နယ္ကိုု ေၿပာင္းေတာ့လည္း အဲ့ဒီအတိုုင္း။ ကန္တက္ကီၿပည္နယ္ကေန ေမရီလန္းၿပည္နယ္ကိုုေၿပာင္းေတာ့ ပစၥည္းနည္းနည္း မ်ားလာၿပီ ကားထဲအကုုန္ပစ္ထည့္လိုုက္တာပဲ။ ေမရီလန္းၿပည္နယ္ကေန နယူးေယာက္ၿပည္နယ္ကိုုေၿပာင္းေတာ့ ပစၥည္းနည္းနည္း မ်ားလာၿပီ မသယ္ႏိုုင္တာေတြ USPS နဲ ့ပိုု ့။ ၂၀၁၆ နယူးေယာက္ၿပည္နယ္ကေန နယူးဂ်ာဆီၿပည္နယ္ကိုုေၿပာင္းေတာ့ ပစၥည္းအေတာ္မ်ားတယ္။ အေမနဲ ့မၾကီးရိွေတာ့ သိပ္မပင္ပန္းဘူး။ တရုုတ္မယန္းဆီက ဝယ္ထားတယ့္ပစၥည္းေတြနဲ ့ ဒီတေခါက္ ပစၥည္းအေတာ္မ်ားတယ္။ အိမ္အသစ္က ေနရာက်ဥ္းလိုု ့ စာအုုပ္စင္၊ စားပြဲခံုုေတြ မသယ္ေတာ့ဘူး။ ေနာက္ထပ္ေၿပာင္းရင္ ဒီထက္ပိုုမ်ားလာဦးမွာ။ လကုုန္ရက္က ရံုုးဖြင့္ရက္ၿဖစ္ေနေတာ့ ရံုုးပိတ္ရက္ပဲ ေၿပာင္းခ်င္တယ္။ ဒီေတာ့ လမကုုန္ခင္ေၿပာင္းမလား၊ လကုုန္ၿပီးမွေၿပာင္းမလား ဘယ္ဟာက အသက္သာဆံုုးလဲ။ အင္တာနက္၊ တီဗီြလိုုင္းကိုု ၿပန္အပ္မလား၊ ဆက္ယူမလား။

၂ ႏွစ္ကြန္းထရပ္ကိုု ၁ ႏွစ္ခြဲနဲ ့ရပ္မယ္ဆိုုရင္ early termination fee ေပးရမလား။ ၿမိ ုု ့အသစ္ကိုု ေၿပာင္းမွာမိုု ့လိုု ့ termination fee ေပးစရာမလုုိဘူး။ ၿမိ ုု ့အသစ္မွာ ခုုယူထားတဲ့ service ရမလား။ ရတယ္ နယူးေယာက္ဆိုုေတာ့ နယူးဂ်ာဆီထက္ ေစ်းနည္းနည္း ၿမွင့္တယ္။ ကိုုယ္က တီဗြီလိုုင္းေတြ မၾကည့္ၿဖစ္ေတာ့ အင္တာနက္ပဲယူလိုု ့ရမလား။ downgrade လုုပ္လိုု ့ရတယ္ ဒါေပမယ့္ နည္းပညာရွင္က လာတပ္ေပးရမယ္ လာတပ္ဆင္ခ ၁၀၀ ေပးရမယ္။ ဘုုရားေရ ... ကိုုယ္ နယူးဂ်ာဆီအိမ္မွာ အင္တာနက္တပ္တုုန္းက နည္းပညာရွင္လာမတပ္ေပးပါဘူး။ router နဲ ့ စက္ကေလး ၁ ခု ေရာက္လာေတာ့ user manual ၾကည့္ၿပီး ကိုုယ့္ဘာသာတပ္လိုု္က္တာပဲ။ အင္တာနက္မရေသးလိုု ့customer service ကိုု ဖုုန္းေခၚလိုုက္ေတာ့ activate လုုပ္ေပးတာနဲ ့ အင္တာနက္ရတာပဲ။ အိမ္အသစ္မွာက ခုု provider မတပ္ဘူးေသးလိုု ့ နည္းပညာရွင္ လာတပ္ေပးမွရမယ္။ စေနေန ့ မနက္၊ ေန ့လည္ပဲ နည္းပညာရွင္က လာတပ္ေပးမွာ ကိုုယ္က စေနေန ့ညေနေစာင္းမွ အိမ္အသစ္ကိုုေရာက္မွာ။ ရံုုးတက္ရက္ တရက္ခြင့္ယူၿပီး နည္းပညာရွင္လာတပ္ေပးမွာကိုုလည္း မေစာင့္ခ်င္ဘူး။ အိမ္အသစ္ေရာက္ၿပီး တပတ္အၾကာ စေနေန ့မနက္မွ အင္တာနက္ရမယ္။ ခုု provider ထက္ ေစ်းသက္သာေတြမ်ား ေတြ ့မလားလိုု ့ရွာေဖြတာ ခုုယူထားတဲ့ အင္တာနက္ package က အသက္သာဆံုုးဆိုုတာ ေတြ ့လိုုက္ရေတာ့ ေၿပာင္းဖိုု ့မစဥ္းစားေတာ့ဘူး။ USPS မွာ အိမ္ေဟာင္းလိပ္စာကေန အိမ္အသစ္လိပ္စာကိုု auto forward လုုပ္ဖိုု ့ change address လုုပ္ရမယ္၊ အိမ္ရွင္အသစ္ကိုု deposit ေပးရမယ္၊ အိမ္ရွင္အေဟာင္းဆီက deposit ေတာင္းရမယ္၊ mover ရွာရတယ္၊ moving fee ကဘယ္ေလာက္ဆိုုေတာ့ တစ္ဖ္နဲ ့ေငြသားဘယ္ေလာက္ ထုုတ္ထားရမယ္။

ဘဏ္အေကာင့္ေတြမွာ လိပ္စာေၿပာင္းရမယ္၊ HR ကိုု လိပ္စာအသစ္ေၿပာင္ခိုုင္းရမယ္၊ နယူးေယာက္စီးတီးမွာ ေနတဲ့အတြက္ နယူးေယာက္စီးတီးတက္စ္ ေပးရေတာ့မယ္၊ လစာထဲက နယူးေယာက္စီးတီးတက္စ္ႏႈတ္ရင္ အရင္ထက္ဝင္ေငြဘယ္ေလာက္ ေလ်ာ့သြားမွာလဲ၊ နယူးေယာက္က နယူးဂ်ာဆီတက္ Sales Tax မ်ားတယ္။ ေတာ္ၿပီ ... သိပ္မစဥ္းစားနဲ ့ တြက္ရ၊ ခ်က္ရ၊ ေခါင္းပူေအာင္ စဥ္းစားရလိုု ့နဲ ့တူတယ္ ညာဖက္ေခါင္းမွာ ဆံပင္ၿဖ ူေတြ ပိုုမ်ားလာတယ္။ အိတ္ေတြမေလာက္လိုု ့ ဆလာအိတ္ဝယ္မလားလိုု ့ သြားၾကည့္တာ တအိတ္ ၂ က်ပ္ ကြာလတီက ေတာ္ေတာ္ညံ့လိုု ့ ပိတ္ရက္ IKEA မွာ သြားဝယ္ရတယ္။ IKEA သြားရင္ အိမ္အသစ္မွာ လိုုအပ္မယ္ထင္တာေလးေတြ ၾကည့္ထားရတယ္။ တရားစခန္းသြားရင္ ေစာင္၊ ေမြ ့ယာအဖံုုး၊ ေခါင္းအံုုးအဖံုုးေတြ ယူသြားရတယ္။ comforter ထက္ sleeping bag က သယ္ရလြယ္ကူေတာ့ ေစ်းခ်တုုန္း ဝယ္ထားရတယ္။ ၾကည့္ ... ဘာမွမဝယ္ဘူးလိုု ့ ဆံုုးၿဖတ္ထားေပမယ့္ လိုုအပ္တာဆိုုေတာ့လည္း ဝယ္ရၿပန္တယ္။ ကိုုယ္ စတိတ္မွာေနတာ ၆ ႏွစ္ရိွၿပီ ေဒါင္းကုုတ္ ၁ ထည္ပဲ ရိွတယ္။ မၾကီးက ၁ ႏွစ္ေတာင္ ေနခဲ့တာမဟုုတ္ဘူး ေဒါင္းကုုတ္ ၃ ထည္ ကိုုယ့္လိုု  မစ္ဒါဝတ္ မဟုုတ္ဘူး။ သူသာ စတိတ္မွာ ၆ ႏွစ္ေလာက္ဆိုုရင္ ပစၥည္းေတြ ဘယ္ေလာက္မ်ားမလဲမသိဘူး။ အမ်ားနဲ ့ရွယ္ေနတုုန္းကေတာ့ အိမ္ရွင့္ပစၥည္းေတြ သံုုးလိုု ့ရတယ္။ ကိုုယ့္ဘာသာေနမယ္ဆိုုရင္ လိုုအပ္တာအကုုန္ ရိွရမွာဆိုုေတာ့လည္း ပစၥည္းက မ်ားမွာပါပဲ။ အေဖက အိမ္ပိုုင္၊ လစာေကာင္း၊ စိတ္ထားေကာင္း၊ ပညာတတ္တဲ့ ေယာက္်ားရွာတဲ့။ အဲ့ဒီလိုုမ်ိဳး ေတြ ့ပါ့မလား အေဖရဲ ့၊ ေတြ ့ၿပန္ရင္လည္း သြားမွရိွပါ့မလား၊ ကိုုယ့္ဘာသာ အိမ္ဝယ္ဖိုု ့ကေတာင္ ၿဖစ္ႏိုုင္ေခ်ရိွေသးတယ္လိုု ့ ၿပန္ႏွက္ေတာ့ တဟားဟား ရယ္ေနေလရဲ ့။ အိမ္ပိုုင္တဲ့ေယာက်္ားလည္းမေတြ ့၊ ကိုုယ့္ဘာသာလည္း အိမ္မဝယ္ႏိုုင္ေသးေတာ့ အိမ္ေၿပာင္းဖိုု ့အတြက္ ထုုပ္ပိုုးသိမ္းဆည္းလိုုက္ပါဦးမယ္။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၁၄၊ ၂၀၁၈။

Journey to Mars ...

Telsa roadster in orbit
photo credit - Google

အာကာသကိုု စိတ္ဝင္စားသူေတြအတြက္ကေတာ့ ၂၀၁၈ ေဖေဖၚဝါရီ ၇ ရက္ေန ့က ထူးၿခားတဲ့ေန ့လိုု ့ ဆိုုရတယ္။ SpaceX ကုုမၺဏီကေန အာကာသစေတရွင္အတြက္ ေထာက္ပံ့ပစၥည္းေတြ ပိုု ့ေဆာင္ေပးတဲ့ Falcon 9 လိုု ့အမည္တြင္တဲ့ ဒံုုးပ်ံ ၃ ခုုပါဝင္တဲ့ ကမၻာေပၚမွာအၾကီးဆံုုးဒံုုးပ်ံ Falcon Heavy ေအာင္ၿမင္စြာစမ္းသပ္ လႊတ္တင္ႏိုုင္တဲ့ေန ့မိုု ့လိုု ့ပါပဲ။ အင္ဂ်င္ ၂၇ ခုုပါဝင္ၿပီး ၁၈ ဘိုုးအင္း ၇၄၇ ေလယာဥ္လိုု ေပါင္ ၅ သန္း တင္ႏိုုင္ အာကာသထဲကိုု ၆၄ မက္ထရစ္တန္ ( ၁၄၁၀၀၀ ေပါင္) လႊတ္တင္ႏိုုင္ Delta IV Heavy ထက္ ႏွစ္ဆပိုုသယ္ႏိုုင္ၿပီး ကုုန္က်စရိတ္က ၃ ပံုု၁ပံုုပဲ ကုုန္က်တယ္လိုု ့ SpaceX က ဆိုုပါတယ္။ ဒံုုးပ်ံေတြ စမ္းသပ္လႊတ္တင္တဲ့အခါ ပံုုမွန္က ကြန္ဂရက္၊ စတီးအတံုုးေတြပဲ လႊတ္တင္ေနတာေတြက အင္မတန္ပ်င္းစရာေကာင္းလိုု ့ သာမန္မဟုုတ္တဲ့ နည္းနည္းခံစားလိုု ့ရတဲ့အရာကိုု လႊတ္တင္ဖိုု ့ SpaceX စီအီးအိုု Elon Musk ဆံုုးၿဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ သူမွန္းထားတဲ့အတိုုင္းပါပဲ လူေတြရင္ထဲ ေရာက္ခဲ့တယ္ဆိုုပါေတာ့။ Falcon Heavy ဒံုုးပ်ံသယ္ေဆာင္ၿပီး အာကာသထဲကိုု လႊတ္တင္ခဲ့တဲ့အရာကေတာ့ ေဒၚလာတသိန္းတန္ Telsa ရဲ ့ Roadster ကား။ ကားကို အာကာသယာဥ္မႈးဝတ္စံုုဝတ္ဆင္ထားတဲ့ Starman လိုု ့နာမည္ေပးထားတဲ့ လူရုုပ္တုုနဲ ့ ကမၻာပတ္လမ္းေၾကာင္းထဲ လႊတ္တင္ခဲ့တာပါပဲ။ ကားရဲ ့စတီယာရင္တိုုင္မွာ Don't panic လိုု ့ေရးထားၿပီး David Bowie ရဲ ့ Life on Mars သီခ်င္းကိုု ဖြင့္ထားခဲ့ပါတယ္။ ကားရဲ ့ဘထၳရီက ၁၂ နာရီ ခံမယ္လိုု ့ ခန္ ့မွန္းထားခဲ့ေပမယ့္ ၄ နာရီပဲ ခံခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေအာင္ၿမင္မႈတခုုကေတာ့ ဒံုုးပ်ံလႊတ္တင္တဲ့အခါ အရိွန္ၿမွင့္ေပးရတဲ့ booster ေတြကိုု ပံုုမွန္ဆိုုရင္ သမုုဒၵရာထဲလႊတ္ခ်ေပမဲ့ SpaceX က ဒံုုးပ်ံလႊတ္တင္ၿပီးရင္ သမုုဒၵရာထဲပစ္မခ်ဘဲ သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာကိုု ၿပန္ထားၿပီး ၿပန္လည္အသံုုးခ်တာပါ။ booster ၃ ခုုထဲက ၂ ခုုဟာ ေၿမၿပင္ေပၚ ေအာင္ေအာင္ၿမင္ၿမင္ ဆင္းသက္ခဲ့ပါတယ္။ ဖေလာ္ရီဒါကမ္းေၿခက သေဘၤာေပၚမွာ ဆင္းသက္ဖိုု ့ သတ္မွတ္ထားတယ့္ booster ကေတာ့ မိုုင္ ၃၀၀ အရိွန္နဲ ့ သမုုဒၵရာထဲ ထိုုးက်ခဲ့ပါတယ္။

Final photo of star man
photo credit - Google
2 boosters successfully landed.
Photo credit  - Google

ဒံုုးပ်ံေတြ ေပါက္ကြဲပ်က္စီးသြားတာေတြ ၿမင္ဖူးထားေတာ့ ဒံုုးပ်ံေအာင္ေအာင္ၿမင္ၿမင္ လႊတ္တင္ႏိုုင္ခဲ့ရင္ တကယ္စိတ္သက္သာရာရတယ္လိုု ့ Elon Musk က ဆိုုပါတယ္။ ေဖေဖၚဝါရီ ၇ ရက္ေန ့ Eastern Standard Time ေန ့လည္ ၁ နာရီခြဲ ဖေလာ္ရီဒါၿပည္နယ္ ကေနဒီအာကာသစင္တာကေန လႊတ္တင္ဖိုု ့ သတ္မွတ္ထားတာ ေလအရမ္းတိုုက္ေနလိုု ့ ညေန ၃ နာရီ ၄၅  မိနစ္မွာမွ လႊတ္တင္ၿဖစ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တယ့္ ၇ ႏွစ္ခန္ ့က နာဆာရဲ ့ ေနာက္ဆံုုးအာကာသယာဥ္လႊတ္တင္တုုန္းက လာၾကည့္ၾကတယ့္ ပရိတ္သတ္လိုမ်ိဳး မေတြ ့ရတာအေတာ္ၾကာၿပီးမွ ဒီေန ့မွာေတာ့ ၾကည့္ရႈသူေနရာမွာလည္းအၿပည့္၊ ကမ္းေၿခေတြမွာလည္းအၿပည့္။ ဟိုုတယ္၊ မိုုတယ္ေတြလည္း ေနရာလြတ္မရိွေအာင္ကိုု ပရိသတ္ေတြ လာၾကည့္ၾကတယ္။ ကိုုယ့္ရဲ ့ bucket list တခုုက ကေနဒီအာကာသစင္တာကိုုသြားၿပီး အာကာသယာဥ္လႊတ္တာကိုုၾကည့္ဖိုု ့ တေန ့ေန ့ေပါ့။ ၁၉၉၅ စတန္းဖိုု ့ဒ္တကၠသိုုလ္မွာ ရူပေဗဒဘာသာနဲ ့ ပါရဂူဘြဲ ့တက္ဖိုု ့လာတဲ့ အီလြန္ဟာ ၂ ရက္တက္ၿပီးတာနဲ ့ အင္တာနက္ကိုုေလ့လာဖိုု ့ ေက်ာင္းကေန ထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။ အြန္လိုုင္းေစ်းဝယ္ရာမွာ အသံုုးၿပ ုုတဲ့  အြန္လိုုင္းေငြေပးေခ်စနစ္ Paypal ကိုု ေရးသားခဲ့ၿပီး Ebay ကိုု ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။ အီလက္ထေရာနစ္ကား Telsa ၊ အာကာသဒံုုးပ်ံကုုမၺဏီ SpaceX ၊ ဆန္ဖရန္စစၥကိုု၊ ေလာ့အိန္ဂ်လစ္ ေၿပးဆြဲမယ့္ ေၿမေအာက္အၿမန္ကား Hyperloop ကုုမၺဏီေတြ တည္ေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ အီလြန္ရဲ ့ အိုုင္ဒီယာေတြက သူမ်ားနဲ ့မတူ တမူထူးၿခားလိုု ့ အင္မတန္သေဘာက်တယ္။ SpaceX က အစိုုးရေထာက္ပံ့ေငြမယူတဲ့ private company ကမၻာေၿမတပတ္ အာကာသခရီးစဥ္ကိုု ေဒၚလာတသန္းနဲ ့ ပိုု ့ေဆာင္ေပးဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားေနတယ္။ Powerball ၊ Mega millions ထီ သန္း ၃၀၀၊ ၄၀၀ တိုု ့ ေပါက္လိုု ့ကေတာ့ ကမၻာတပတ္ အာကာသယာဥ္နဲ ့ ပတ္ခ်င္သား။

Hyperloop
Photo credit - Google
Mission to Mars
Photo credit - ABC news

၂၀၄၀ မားၿဂိ ုုလ္မွာ လူအေယာက္ ၄၀ အေၿခခ်ေနထိုုင္ဖိုု ့ အီလြန္က ခန္ ့မွန္းထားတယ္။ မားၿဂိ ုုလ္ကိုု စူးစမ္းေလ့လာမဲ့ mars one ဆိုုတဲ့ အဖြဲ ့အစည္းရိွတယ္။ ၂၀၁၃ မွာ မားၿဂိ ုုလ္ကိုု ေစလႊတ္မယ့္ အာကာသယာဥ္မႈး ေလွ်ာက္လႊာေတြကိုု လက္ခံတယ္။ တကမၻာလံုုးက ေလွ်ာက္ၾကတယ့္သူ အမ်ားၾကီးထဲမွာမွ အေယာက္ ၁၀၀ အရင္ေရြးပါတယ္။ အိုုင္အိုုဝါေက်ာင္းက ပေရာ္ဖက္ဆာနာဂ်စ္လည္း အေယာက္ ၁၀၀ ထဲမွာပါတယ္။ မားၿဂိ ုုလ္ခရီးစဥ္ဟာ ၿပန္လမ္းမရိွတဲ့ခရီးဆိုုတာ သိရက္နဲ ့ဘာလိုု ့ေလွ်ာက္ၾကတာလဲ။ ေအဘီစီသတင္းမွာ one way ticket ဆိုုတာသိေပမယ့့္ မားၿဂိ ုုလ္သြားမယ့္အာသယာဥ္မႈးၿဖစ္လိုု ့ ေလ့က်င့္ေနတဲ့သူေတြအေၾကာင္း။ 100 Mars မွာ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ အရမ္းဝမ္းသာေနတဲ့သူအေၾကာင္းနဲ ့ စိတ္ဝင္စားဖိုု ့ေကာင္းလိုု ့ စိတ္ဝင္စားရင္ ေအာက္ကလင့္ခ္ေတြကေန ၾကည့္လိုု ့ရပါတယ္။ ခုုေတာ့ ရန္ပံုုေငြလက္က်န္ သိပ္မရိွေတာ့လိုု ့ မားၿဂိ ုုလ္ခရီးစဥ္ ခဏရပ္နားထားတယ္ ၾကားတယ္။ ကိုုယ္က အာကာသကိုု စိတ္ဝင္စားေပမယ့္ ၿပန္လမ္းမရိွတယ့္ မားၿဂိ ုုလ္ခရီးစဥ္ေတာ့ မသြားခ်င္ပါဘူး အဲ့ေလာက္သတိၱမရိွဘူး။ မားၿဂိ ုုလ္ခရီး တကယ္ၿဖစ္လာခဲ့ရင္ တီဗီြဖန္သားၿပင္ကေန 5 ... 4 ... 3 ... 2 ... 1 .... ဆိုုၿပီး countdown လုုပ္ၿပီး အားေပးၾကည့္ရႈေနမွာ။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၁၁၊ ၂၀၁၈။

http://www.foxnews.com/tech/2018/02/08/elon-musk-posts-final-photo-tesla-roadster-headed-to-asteroid-belt.html

http://abcnews.go.com/Technology/signing-mission-mars-planning-return/story?id=29392141

http://abcnews.go.com/Technology/mission-mars-boldly/story?id=12607453

https://www.mars-one.com/

ဖတ္ၿပီးတဲ့ စာအုပ္ေတြ - ၂

ABC News - 20/20 shows - Wonder Boy
Photo credit - ABC news

စတိတ္မွာ ကိုယ္အႀကိဳက္ဆံုး သတင္းဌာနက ေအဘီစီသတင္းဌာန။ ေအဘီစီသတင္းဌာနရဲ႕ ၂၀/၂၀ ၊ Nightline အစီအစဥ္ေတြက ကိုယ္အႀကိဳက္ဆံုး အစီအစဥ္ေတြ။ ၂၀/၂၀ ရဲ႕ wonder boy ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္ကေန ဒီစာအုပ္ေလးကို သိခဲ့တာပါ။ ေအးခဲလွတဲ့ ေဖေဖၚဝါရီလရဲ ့ တခုုေသာညမွာ ေနသန္ကိုု နယူးေယာ့စီးတီးမွာ ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ အိုုးမိုုင္ဂါ့ ... အိုုးမိုုင္းဂါ့ ... ဘာၿဖစ္တာလဲ .... ဘာၿဖစ္တာလဲ ... ဘာၿဖစ္တာလဲ ... လူအေယာက္ ၂၀ ေလာက္ ေနသန္ထားတဲ့အခန္းထဲ ေၿပးဝင္သြားၾကၿပီး ကေလးငိုုသံလည္း မၾကားရ။ ကေလး အသက္ရွင္ေသးရဲ ့လား ကေလးကိုု ၾကည့္ခ်င္တယ္လိုု ့ေၿပာေတာ့ ဆရာဝန္ေတြက ကေလးကိုု မၿပခ်င္ဘူး။ ကေလးကိုုၿမင္ေတာ့ သူတိုု ့ေတြ လန္ ့သြားၾကတယ္နဲ ့တူတယ္။ ဆရာဝန္တေယာက္က ကေလးအေဖကိုုေခၚၿပီး ေဆးစာအုုပ္ထဲက အၿဖ ူအမည္းဓာတ္ပံုုကိုု ၿပတယ္။ ဓာတ္ပံုုထဲမွာက Teacher Collins syndrome ၿဖစ္ေနတဲ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ကေလးရဲ ့ဓာတ္ပံုု။ အလြန္ရွားပါးတဲ့ မ်ိဳးရိုုးဗီဇေၾကာင့္ ပံုုမွန္မဟုုတ္တဲ့ မ်က္ႏွာသြင္ၿပင္ ပါးရိုုး၊ မ်က္ခြံေတြမပါ။ အေမရိကန္ကေလးငါးေသာင္းမွာ တေယာက္ၿဖစ္တတ္တယ္။ ကေလးအေမ ကိုုယ္ဝန္ေဆာင္ဓာတ္မွန္ေတြမွာ ဒီေရာဂါၿဖစ္တယ္ဆိုုတာလည္း မေပၚ။ ကေလးအေမက အသက္ ၂၃ ႏွစ္၊ အားကစားရံုုမွာ ကာယနည္းၿပ၊ က်န္းမာေရးလိုုက္စားသူ၊ ငယ္ရြယ္တဲ့သူဆိုုေတာ့ အာဟာရမၿပည့္တာတိုု ့၊ ကေလးပ်က္က်မွာတိုု ့၊ down syndrome ၿဖစ္မွာတိုု ့ ဘာမွမပူရတဲ့သူ။ ေနသန္ ့ကိုု ေမြးၿပီးတာနဲ ့ တီခ်ာေကာလင္းေရာဂါကိုု အထူးကုုသေပးတဲ့ ကေလးေဆးရံုုကိုု ပိုု ့လိုုက္တယ္။ ကေလးေဆးရံုုက ဖုုန္းဆက္ေတာ့ ကြန္ဂရက္က်ဴေလးရွင္း ... ကေလးအေမၿဖစ္သူက ကြန္ဂရက္က်ဴေလးရွင္းလိုု ့ ပထမဆံုုးေၿပာတဲ့သူပဲလိုု ့ ေတြးလိုုက္တယ္။ ေယာက်ာ္းေလး ေမြးတယ္လိုု ့ၾကားတယ္ အံ့ၾသဝမ္းသာစရာ မေကာင္းဘူးလား... ေနာက္ေနတာလားလိုု ့ ေၿပာမိေတာ့မလိုု ့ .... မင္းရဲ ့ကေလးဟာ က်န္းမာအသက္ရွည္ၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္အံ့ၾသစရာေကာင္းတဲ့ ကေလးၿဖစ္လာမွာလိုု ့ ေၿပာတာကိုု ေနသန္ ့အေမက ယံုုၾကည္ပါတယ္တဲ့။

ေနသန္ ပထမဆံုုးလကိုု ေဆးရံုုမွာပဲ ကုုန္ဆံုုးပါတယ္။ မိဘေတြက ပံုုမွန္ၿဖစ္ေအာင္ ဘယ္ေတာ့ခြဲစိတ္မႈေတြ လုုပ္မလဲလိုု ့ေမးရင္ ခြဲစိတ္တာနဲ ့ ပံုုမွန္မၿဖစ္တာေတြ ေပ်ာက္သြားမွာမဟုုတ္ဘူး။ ကံမေကာင္းစြာနဲ ့ ဒါက ခြဲစိတ္မူမဟုုတ္ဘဲ ခရီးရွည္တခုုၿဖစ္ေနခဲ့တယ္။ ေနသန္ ့မိဘေတြ ေဆးရံုုကအခန္းထဲမွာ ဂရမ္မီဆုုေပးပြဲ ၾကည့္ေနခဲ့တယ္။ ဂရမ္မီဆုုေပးပြဲ အဖြင့္သီခ်င္းအၿဖစ္ အဆိုုေတာ္ Christina Aguilera က Beautiful သီခ်င္းကိုု ေၿဖေဖ်ာ္ေနခဲ့တယ္။

You're beautiful
No Matter what they say
Words can't bring you down
You're beautiful
In every single way
Words can't bring you down

ခရစ္တီးနားက အဲ့ဒီသီခ်င္းကိုု သူတိုု ့အတြက္ ဆိုုေနသလိုုပါပဲ။ ေနသန္ဟာ ရုုပ္ရည္သြင္ၿပင္ေၾကာင့္မဟုုတ္ဘဲ ကိုုယ္ရည္ကိုုယ္ေသြး၊ စိတ္ထားေၾကာင့္ ေခ်ာေမာလွပတဲ့ကေလးမွာ ၿဖစ္လာမယ္လိုု ့ ေနသန္ ့မိဘေတြ ဆံုုးၿဖတ္လိုုက္တယ္။ ခ်က္ခ်င္းေနသန္ ့ဆီသြားၿပီး ပထမဆံုုးအၾကိမ္အၿဖစ္ ခ်ီၾကည့္တယ္။ အံ့ၾသစရာ အဲဒီမွာပဲ ေနသန္ ့ခရီးစဥ္ စတင္ခဲ့တယ္။ ေနသန္ ့အေမဟာ ေနသန္ ့ကိုုၾကည့္ၿပီး ေန ့တိုုင္းငိုုတယ္ သူ ့ကေလးဆိုုတာ မယံုုႏိုုင္စရာဘဲ။ နားရြက္မပါလိုု ့အၾကားအာရံုုနဲ ့ ပါးရိုုးေတြက ပံုုမွန္မဟုုတ္လိုု ့ အစားစားတာ ခက္ခဲတယ္။ အသက္ရွဴရတာ ခက္ခဲလိုု ့ ပိုုက္နဲ ့ အသက္ရွဴရတယ္။ အသြင္အၿပင္၊ အသက္ရွဴတာ၊ အစာစားတာ ကြဲၿပားတာကလြဲလိုု ့ ေနသန္ဟာ တၿခားကေလးနဲ ့ ဘာမွမထူးၿခားဘူး။ အသက္ရွင္သန္ေရးအတြက္ လိုုအပ္တဲ့ခြဲစိတ္မူကလြဲရင္ အလွအပခြဲစိတ္မႈေတြ မလုုပ္ခဲ့ဘူး။ ေနသန္ကိုု တြန္းလွည္းနဲ ့တြန္းသြားရင္ အိုုး ... နင္ကေလးေမြးထားတယ္ ၾကည့္ရေအာင္ .... ဘုုရားသခင္ ေကာင္းခ်ီးေပးပါေစ။ ဘယ္သူမွ ကေလးက ခ်စ္စရာေကာင္းလိုုက္တာ ကြန္ဂရက္က်ဴေလးရွင္းလိုု ့ မေၿပာၾကဘူး။ ေနသန္ ၂ ႏွစ္သားအရြယ္ေရာက္ေတာ့ ေနသန္ ့မိဘေတြ ဒုုတိယကေလးယူဖိုု ့ စဥ္းစားၾကတယ္။ တီခ်ာေကာလင္းေရာဂါၿဖစ္ႏိုုင္ေၿခႏႈန္းက ၅၀ - ၅၀ ဒါမ်ိဳးထပ္မၾကံ ုုေစဖိုု ့ အၾကိမ္ၾကိမ္စစ္ေဆးၾကတယ္။ ဂႊ်န္ေဟာ့ကင္းေဆးရံုုကိုု ေနသန္ ့မိဘေတြရဲ ့ဒီအန္ေအပိုု ့ၿပီး စစ္ေဆးလိုုက္ေတာ့ ဒုုတိယကေလးက တီခ်ာေကာလင္းေရာဂါ မၿဖစ္ႏိႈင္တဲ့ႏႈန္းက ၉၉  ရာခိုုင္ႏႈန္း။

ဒုုတိယကေလး ဂ်က္ေကာ့က ေခ်ာေမာလွပတဲ့ ေယာက်ာ္းေလး။ ေနသန္ ၄၊ ၅ ႏွစ္အရြယ္ေရာက္ေတာ့ သူ ့မ်က္ႏွာကိုု သတိထားမိလာတယ္။ ေမြးေန ့ပါတီပြဲေတြသြားရင္ တၿခားကေလးေတြက ေနသန္ ့ကိုုၿမင္ရင္ စူးစူးဝါးဝါး ေအာ္ဟစ္ငိုုယိုု ထြက္ခြာသြားၾကတယ္။ ပထမဆံုုးကေလးတေယာက္က ေနသန္ ့ကိုု monster မေကာင္းဆိုုးဝါးလိုု ့ေခၚေတာ့မွ ေနသန္ သူ ့မ်က္ႏွာ တၿခားကေလးေတြနဲ ့ မတူမွန္း သတိထားမိသြားတယ္။ သူတိုု ့ေတြဟာ တၿခားသူကိုု အဲ့ဒီလိုုမေခၚဘူး ေနသန္ ့ကိုုပဲ ေခၚၾကတာ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုုေတာ့ ေနသန္က သူတိုု ့နဲ ့ မတူလိုု ့။ ေနသန္ ၁၁ ႏွစ္သားမွာ ခြဲစိတ္တာ ၅၄ ၾကိမ္ လုုပ္ၿပီးၿပီ။ လူသစ္ေတြနဲ ့ ေတြ ့ရတဲ့အခါ တီခ်ာေကာလင္းေရာဂါေၾကာင့္  ဒီလိုုၿဖစ္ေနတာပါလိုု ့ ရွင္းၿပတယ္။ သူမ်ားနဲ ့မတူတာကိုုလည္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ မၿဖစ္ေတာ့ပါဘူး တခါတေလဆိုု ေမ့ေတာင္ေနေသးတယ္။ ၂၀၁၅ ေဆာင္းဦးရာသီ နီဗားဒါးၿပည္နယ္ ရီႏိုုၿမိုု ့ Billinghurst အလယ္တန္းေက်ာင္းကိုု ၆ တန္းတက္ေရာက္ဖိုု ့ပထမဆံုုးေန ့အၿဖစ္ ေနသန္ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး သူ ့အတန္းေဖာ္ေတြနဲ ့ ေတြ ့ခဲ့တယ္။ ေနသန္ ့အေဖ အၾကံေပးလိုု ့ ေက်ာင္းမတက္ခင္ ေနသန္က အတန္းေဖာ္ေတြကိုု သူ ့အေၿခအေနေတြကိုု ရွင္းၿပတဲ့စာေရးတယ္။ ေနသန္ ့မွာ ေခြးသံုုးေကာင္ရိွၿပီး ပိုုကီမြန္၊ Star Wars ၾကိ ုုက္တဲ့အေၾကာင္းလည္း ထည့္ေရးတယ္။ ဓာတ္ပံုုပါထည့္တယ္ ပထမဆံုုးေန ့မွာ ၿဖစ္ေလ့ၿဖစ္ထရိွတဲ့ စိတ္တုုန္လႈပ္ေၿခာက္ၿခားစရာေတြ မၿဖစ္ေအာင္လိုု ့ ၾကိ ုုတင္ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ ့။ မင္းတိုု ့ Wonder စာအုုပ္ဖတ္ၿပီးၿပီလား ငါက အဲ့ဒီစာအုုပ္ထဲက Auggie Pullman လိုုကေလးမ်ိဳးပဲ။ ၂၀၁၂ မွာ ပံုုႏွိပ္ထုုတ္ေဝခဲ့တဲ့ R.K Palacio ရဲ ့ Wonder စာအုုပ္ထဲကဇာတ္လိုုက္ေက်ာ္ Auggie မွာ တီခ်ာေကာလင္းေရာဂါရိွတယ္။ ေအာ္ဂီမ်က္ႏွာက ထိတ္လန္ ့တုုန္လႈပ္စရာဆိုုေတာ့ ၿမင္လိုုက္တာနဲ ့ ေနာက္ကုုိဆုုတ္ အေဝးကိုုရွဲၾကတယ္။


ခင္မင္ဖိုု ့ေဝးစြ အနားကိုုေတာင္မကပ္ခ်င္ ေရွာင္ဖယ္ၾကတဲ့ အတန္းေဖာ္ေတြနဲ ့ သူငယ္ခ်င္း ဘယ္လိုုၿဖစ္သြားၾကသလဲ။ အတန္းထဲကေက်ာင္းသားေတြ၊ စီနီယာေတြ အႏိုုင္က်င့္တာကိုု ဘယ္လိုုရင္ဆိုုင္ေက်ာ္ၿဖတ္ခဲ့သလဲဆိုုတာ လက္ကမခ်ႏိုုင္ေလာက္ေအာင္ ဖတ္လိုု ့ေကာင္းတယ္။ Wonder စာအုုပ္ဟာ ေကာ္ပီငါးသန္းေက်ာ္ေရာင္းရၿပီး ၄၅ ဘာသာသိုု ့ ၿပန္ဆိုုခဲ့ပါတယ္။ စာေရးသူ ဒီစာအုုပ္ေရးဖိုု ့ အိုုင္ဒီယာရခဲ့တာကေတာ့ ဘရႊတ္ကလင္းရပ္ကြက္တခုုက ေရခဲမုုန္ ့ဆိုုင္ေရွ ့မွာ တီခ်ာေကာလင္းေရာဂါေၾကာင့္ ပံုုမွန္မဟုုတ္တဲ့မ်က္ႏွာရိွတဲ့ ကေလးမေလးကိုု ေတြ ့လိုုက္ရေတာ့ တြန္းလွည္းထဲက သူ့ ့သားငယ္ေလးက ေအာ္ဟစ္ငိုုယိုုေတာ့မလိုုၿဖစ္ေနေတာ့ ကေလးမေလးကိုု မထိခိုုက္ေစခ်င္လိုု ့ အလ်င္အၿမန္ေၿပးထြက္ၿပီး အေၿခအေနကိုု ေရွာင္ရွားခဲ့ေပမဲ့ ဒီအၿဖစ္အပ်က္ကိုု စိတ္ထဲကမထြက္ႏိုုင္ခဲ့သလိုု ဒီထက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ေၿဖရွင္းနည္းနဲ ့ မေၿဖရွင္းခဲ့လိုု ့ ေနာင္တရေနခဲ့တယ္။ ဒီလိုုအၿဖစ္အပ်က္မ်ိဳး ေနာင္ဘယ္ေတာ့မွ မၿဖစ္ရေလေအာင္ စာအုုပ္ေရးေတာ့မယ္လိုု ့ ေတြးခဲ့ပါတယ္တဲ့။ Wonder စာအုုပ္ဟာ နယူးေယာက္တိုုင္း အေရာင္းရဆံုုး ဘက္ဆဲလာထဲမွာ ပါသလိုု ကေလးေတြ ဖတ္သင့္တဲ့စာအုုပ္၊ အလယ္တန္းေက်ာင္းေတြမွာ ဖတ္ဖိုု ့သတ္မွတ္ထားတဲ့စာအုုပ္ပါ။ ကေလးစာအုုပ္ဆိုုေပမဲ့ လူၾကီးေတြလည္း ဖတ္သင့္ပါတယ္။ ေရးထားတဲ့ အဂၤလိပ္စာက သိပ္မခက္ပါဘူး။ ဂ်ဴလီယာေရာဘတ္နဲ ့ အိုုဝင္ေဝဆင္ ပါဝင္သရုုပ္ေဆာင္ထားတဲ့ wonder ရုုပ္ရွင္ ခုုရံုုတင္ၿပသေနပါတယ္။ ေအဘီစီသတင္းရဲ ့ ၂၀/၂၀ wonder boy ကိုု ၾကည့္ခ်င္ရင္ ေအာက္ကလင့္ခ္ေလးကေန သြားၾကည့္လိုု ့ရပါတယ္။ Wonder စာအုုပ္ေလးကိုု ဖတ္ၿဖစ္ေအာင္ ဖတ္ၾကည့္ပါလိုု ့ တိုုက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

"If you have a choice between being right and being kind, choose kind."
Dr.Wayne W. Dyer

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၇၊ ၂၀၁၈။


http://abcnews.go.com/US/familys-story-hardships-triumphs-son-rare-craniofacial-disorder/story?id=51142563

http://abc.go.com/shows/2020/episode-guide/2017-11/17-111717-wonder-boy

မိုုးအံုု ့ေသာေန ့ ...

photo credit - Google

ရံုုးပိတ္ရက္သည္ မိုုးအံုု ့ေသာေန ့ၿဖစ္ေနလွ်င္ အၿပင္ကိုုမသြားခ်င္ေတာ့ဘဲ ေစာင္ပံုုေအာက္တြင္ နစ္ၿမွပ္ကာ ပ်င္းရိၿငီးေငြ ့၍သာ ေနခ်င္ေတာ့သည္။ ရံုုးတက္ရက္မ်ားတြင္ မနက္ ၇ နာရီ ႏိုုးစက္ေပးကာ မထခ်င္ထခ်င္ၿဖင့္ ရံုုးတက္ဖိုု ့ၿပင္ဆင္ အေၿပးအလႊား ရံုုးတက္ရေသာ္လည္း အက်င့္ၿဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ရံုုးပိတ္ရက္တြင္လည္း ႏိႈးစက္မေပးရဘဲ မနက္ ၇ နာရီခန္ ့တြင္ ႏိုုးလာခဲ့သည္။ ေစာေစာအိပ္ယာထဖိုု ့ မလိုုတဲ့ ရံုုးပိတ္ရက္ဆိုု မအိပ္ခ်င္ဘူး ေစာေစာအိပ္ယာထဖိုု ့လိုုတဲ့ ရံုုးတက္ရက္ဆိုု အိပ္ခ်င္တယ္ ငါ့ႏွယ့္ဒုုကၡလိုု ့ ေရရြတ္ကာ ဧည့္ခန္းထဲက စားပြဲေပၚမွာ အသင့္ၿပင္ဆင္ထားတဲ့ probiotics ေဆးကိုု ေရတခြက္နဲ ့ေသာက္။ ေရခ်ိဳးခန္းထဲဝင္ ရွဴးေပါက္၊ မ်က္ႏွာကိုု ေရနဲ ့သစ္၊ ဘုုရားမီးပူေဇာ္၊ ေသာက္ေတာ္ေရကပ္။ အိပ္လိုု ့မရတဲ့အတူတူ တရားထိုုင္မွပါပဲဆိုုကာ တရားထိုုင္ေသာၿငား စိတ္ကစုုစည္းလိုု ့မရ ႏွာသီးဝ၊ ေဖာင္းပိန္၊ ထိတာ တခုုမွမွတ္လိုု ့မရ။ စိတ္ေတြ လြင့္ေမ်ာေနလိုုက္တာ ... ထရားထိုုင္၊ စာဖတ္ၿပီဆိုုရင္ အိပ္ခ်င္လာၿပီ။ ဗိုုက္ကတဂီြဂီြ ၿမည္လာၿပီး ဗိုုက္ဆာသလိုုၿဖစ္လာလိုု ့ နာရီၾကည့္လိုုက္ေတာ့ မနက္ ၁၀ နာရီ။ အိပ္ယာထ မီးဖိုုေခ်ာင္ထဲဝင္ၿပီး ဘာေတြစားဖိုု ့ရိွသလဲ ရွာေဖြေတာ့ ဘာဆိုုဘာမွမရိွ။ ေကာက္ညွင္းမႈန္ ့ကိုု ေရနည္းနည္းထည့္နယ္ မုုန္ ့လက္ေကာက္ေလးေတြ လုုပ္ၿပီးဆီထဲထည့္ေၾကာ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ၾကံသကာကိုု ေရနည္းနည္းထည့္ၾကိ ုု။ ငါးမိနစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ မုုန္ ့လက္ေကာက္ေတြကိုု အက်က္ညီေအာင္ တဖက္လွည့္ေပး။ ဆယ့္ငါးမိနစ္္္ေလာက္ဆိုု မုုန္ ့လက္ေကာက္ေတြ စားဖိုု ့ရယ္ဒီ။ မစားခင္ ဓာတ္ပံုုရိုုက္ၿပီး အေဖ၊ မၾကီး၊ ခ်စ္အစ္မႏွစ္ေယာက္ကိုု မိုုင္မုုန္ ့လက္ေကာက္ဆိုုၿပီး ဓာတ္ပံုုပိုု ့ၿပီးၾကြား လာရင္ေၾကာ္ေၾကြးမယ္လိုု ့ ေၿပာ။ သြားမတိုုက္ဘဲ စားေသာက္ေနတာကိုု အေမသာၿမင္လွ်င္ မ်က္ႏွာမသစ္ သြားမတိုုက္ဘဲနဲ ့ မစားနဲ ့ က်က္သေရမရိွဘူး သြား .... သြားတိုုက္လိုု ့ ဆူမွာ အေသအခ်ာ။

ဘုုရားစင္မွာ အိုုင္ပတ္နဲ ့ ပရိတ္ၾကီး ၁၁ သုုတ္၊ ေတာင္တန္းသာသနာၿပ ုုဆရာေတာ္ရဲ ့ ေရဆူပရိတ္တရားဖြင့္။ အိပ္ခန္းတံခါးပိတ္လိုုက္ရင္ ဧည့္ခန္းထဲက ပရိတ္ၾကီး ၁၁ သုုတ္ တရားကိုု မၾကားရေတာ့။ မနက္ ရံုုးမသြားခင္ ဘုုရားစင္မွာ အိုုင္ပတ္ႏွင့္ တရား အၿမဲဖြင့္ခဲ့သည္။ ကိုုယ္နာဖိုု ့ေတာ့မဟုုတ္ နတ္ေတြနာဖိုု ့အတြက္ ၿဖစ္သည္။  အိပ္ခန္းထဲက ေစာင္ပံုုေအာက္ကိုု နစ္ဝင္ကာ မေန ့က ဖတ္လက္စ ဂ်ဴး၏ မရိွမၿဖစ္မိုုးဝထၳဳ ၿပန္ဖတ္။ ၿပီးေတာ့ ဖတ္လက္စ Hidden Figures စာအုုပ္ကိုု အၿပီးဖတ္သည္။ စာၾကည့္တိုုက္မွ ငွားထားေသာ The Handmaid's tale စာအုုပ္ႏွင့္ To kill a mocking bird စာအုုပ္ ရွာေသာအခါ ရံုုးမွာထားခဲ့သည္ကိုု သတိရသြားသည္။ မေန ့က ဖတ္ၿပီးသြားေသာ ဆရာမဂ်ဴး၏ ၿမစ္တိုု ့၏မာယာဝထၳဳကိုု ရန္ေအာင္၊ ရဲေအာင္၊ ေမသန္းႏုု ပါဝင္သရုုပ္ေဆာင္ထားေသာ ရုုပ္ရွင္ၾကည့္ခ်င္ေသာေၾကာင့္ ဘားမီးကလပ္စစ္၊ ယူက်ဴတြင္ ရွာတာမေတြ ့။ စာအုုပ္ဖတ္လိုုက္၊ ေအဘီစီသတင္းနားေထာင္လိုုက္၊ ေဖ့ဘြတ္ၾကည့္လိုုက္။ ရာသီဥတုုက ေအးစိမ့္စိမ့္ မိုုးတဖြဲဖြဲ ေကာင္းကင္တခုုလံုုး ၿပိ ုုက်ေတာ့မလိုု မႈန္မိႈင္းေဝသီ။ weather forecast ၾကည့္လိုုက္ေသာအခါ ညေနပိုုင္း တြင္ မိုုးမရြာ။ မိုုးတိတ္တုုန္း တရုုတ္ကုုန္စံုုဆိုုင္သြားၿပီး ေစ်းဝယ္ဦးမွပါပဲ။ ၿပတင္းေပါက္ေဘာင္တြင္ ရိွေနေသာယုုဇနပန္းအိုုးတြင္ ပန္းပြင့္ေနသည္ကိုု ေတြ ့ရေသာေၾကာင့္ ပန္းပြင့္အနားတြင္ ရွဴလိုုက္ေသာအခါ အားပါး ... ေမႊးလိုုက္တာ ယုုဇနပန္းနံ ့ ေရေမႊးရိွရင္ သိပ္ေကာင္းမွာပဲ။ ေကာင္းကင္တြင္ လွ်ပ္စီးတလက္လက္ မိုုးထစ္ခ်ဳန္းသံကိုု ၾကားရေသာအခါ မီးရႈးမီးပန္းေဖာက္သံ၊ မိုုးၿခိမ္းသံမ်ားၾကားလွ်င္ ကိုုယ့္ေဘးနား လာကပ္ေနၿပီး တဆတ္ဆတ္တုုန္ေနေသာေၾကာင့္ ကိုုယ္ဖက္ထားလွ်င္ေတာင္ ခုုတင္ေအာက္ကိုုေၿပးဝင္ တအိမ္လံုုးေၿပးလႊားၿပီး ေနစရာေနရာမရိွေအာင္ ေၾကာက္တတ္ေသာ နတ္ဆုုကိုု သတိရမိသည္။ ခုုလိုုခ်ိန္ဆိုု နတ္ဆုု ဘယ္လိုုမ်ား ေနမွာပါလိမ့္။

ရံုုးပိတ္ရက္မ်ားတြင္ ကိုုယ့္ခုုတင္ေပၚ ခပ္တည္တည္ႏွင့္ တက္အိပ္ေနတတ္ေသာ၊ ကိုုယ္ႏွင့္နတ္ဆု  အခန္းေအာင္းေနၾကလွ်င္ ဘာေတြမ်ားလုုပ္ေနၾကသလဲဟုု လာေခ်ာင္းတတ္ေသာ၊ တံခါးကိုု လက္ၿဖင့္ဖြင့္တတ္ေသာ္ၿငား ကိုုယ့္ကိုုၾကည့္ၿပီး တံခါးဖြင့္ေပးဖိုု ့ ခႊ်ဲတတ္ေသာ၊ ဘုုၾကည့္ၾကည့္တတ္ေသာ မိုုခ်ီ။ ဖုုန္စုုပ္မယ္၊ အခန္းသန္ ့ရွင္းေရးလုုပ္မယ္၊ စာေရးမယ္ဟုု ေတြးထားသည္မ်ား တခုုမွမလုုပ္ၿဖစ္။ ရံုုးပိတ္ရက္တြင္ အၿပင္မထြက္ဘဲ အိမ္တြင္းေအာင္းလွ်င္ ေခါင္းကိုုက္တတ္ေသာေၾကာင့္ မေန ့က ဒင္ဆမ္းသြားစားသည္။ ၁ နာရီခန္ ့ေစာင့္ရ၊ စားၿပီးလွ်င္ ဘရႊတ္ကလင္းတံတားကို အသြားအၿပန္လမ္းေလွ်ာက္ထားေသာေၾကာင့္ ပင္ပန္းသည္ႏွင့္တူသည္။ ဘာမွမလုုပ္ခ်င္ ေစာင္ပံုုေအာက္မွာ အနားယူခ်င္ ေကြး၍သာ ေနခ်င္ေတာ့သည္။ ေႏြရာသီဆိုုလွ်င္ ပန္းၿခံထဲ လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ႏိုုင္ေသာ္ၿငား ေဆာင္းရာသီၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေအးခဲေနေသာ ရာသီဥတုုတြင္ အၿပင္သိုု ့မထြက္ခ်င္။ တရုုတ္ကုုန္စံုုဆိုုင္တြင္ ေစ်းဝယ္ၿပီးေသာအခါ  ခ်က္ၿပ ုုတ္။ ေန ့လည္စာကိုု အေတာ္ေနာက္က်ၿပီးမွ စားၿဖစ္သည္။ ေရခ်ိဳးလိုုက္ေသာအခါမွ ၿငီးစီစီၿဖစ္ေနသည္မ်ား ေပ်ာက္ကာ လန္းဆန္းသြားသလိုု ခံစားရသည္။ မနက္ၿဖန္ ထမင္းဘူးအတြက္ၿပင္ဆင္၊ မနက္စာ၊ သစ္သီး၊ ေန ့လည္စာထည့္သည့္ ထမင္းဘူးအိတ္ကိုုၾကည့္ကာ ကိုုယ္ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ အငတ္ခံမွာမဟုုတ္ဘူး၊ စားလိုု ့မေကာင္း အရသာမရိွလည္း ဗိုုက္ဝေအာင္ေတာ့ စားလိမ့္မယ္၊ ငတ္မွာကိုုေတာ့ ပူစရာမလိုုဘူးဆိုုသည့္ အေမ့စကားကိုု သတိရမိသည္။ အခ်က္အၿပ ုုတ္မကႊ်မ္း၊ ခ်က္တာၿပ ုုတ္တာကိုုလည္း ဝါသနာမပါသည့္  ကိုုယ့္သူငယ္ခ်င္းက ေက်ာင္းစာေမးပြဲမွာ ရမွတ္ေကာင္းေကာင္းရဖို ့၊ အလုုပ္ထဲမွာ ေအာင္ၿမင္ဖိုု ့က ပိုုခက္တယ္ကြ။ ကိုုယ္တိုု ့က ခက္ခဲတာေတြကိုု လုုပ္ႏိုုင္ၿပီးၿပီ ဟင္းခ်က္တာမ်ား လြယ္ပါတယ္ ဟိုုဟာပစ္ထည့္ ဒီဟာပစ္ထည့္ဟုု ေၿပာဖူးသည္ကိုု သတိရသြားေသာအခါ ကိုုယ့္ဖက္ကိုုယ္ယက္တဲ့ လိပ္မဟုု ေရရြတ္ကာ ၿပံ ုုးမိသည္။ gum disease ေရစီးကမ္းၿပိ ုု သြားေရာဂါကိုု ဂရုုတစိုုက္ ကုုသရမည္ဟုု သြားဆရာဝန္က မွာၾကားထားေသာေၾကာင့္ အိပ္ယာဝင္ခါနီးတိုုင္း water floss ၊ electronic bursh ၊ mouth wash ကိုု မၿဖစ္မေနလုုပ္သည္။ မ်က္ႏွာသစ္၊ eye cream လိမ္း၊ serum ၊ night cream လိမ္း၊ ဂ်ပန္အလွပညာရွင္ Chizu Saeki စာအုုပ္ထဲက နည္းအတိုုင္း ငါးမိနစ္ေလာက္ မ်က္ႏွာကိုု ႏိွပ္နယ္ေပး၊ တပတ္တခါ sheet mask နဲ ့ေပါင္းတင္ၿဖစ္သည္။ ထိုုကဲ့သိုု ့ တခါတရံ တေနကုုန္ ညစ္ပတ္ေပတူးေနေသာ္ၿငား ညဖက္တြင္ေတာ့ သန္ ့ရွင္းလွပစြာၿဖင့္ အိပ္ယာဝင္တတ္ေလသည္။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၄၊ ၂၀၁၈။