Living with Lupus - 4

လုုပက္စ္လိုု ့ အတိုုေကာက္ေခၚၾကတဲ့ SLE - Systemic Lupus Erythematosus က autoimmune disorder disease ကိုုယ့္ကိုုအက်ိဳးၿပ ုုတဲ့ဟာလား အဆိုုးၿပ ုုတဲ့ဟာလားလိုု ့ မခြဲၿခားႏိုုင္ေတာ့ပဲ ကိုုယ့္ခႏၶာကိုုယ္က ကိုုယ့္ကိုုကိုုယ္ ၿပန္တိုုက္တဲ့ ေရာဂါပါ။ အသည္းေရာင္အသားဝါ၊ ေအအိုုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါေတြလိုု မကူးစက္တတ္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္ၿဖစ္ရတာလဲလိုု ့ မသိသလိုု ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုုသႏိုုင္တဲ့ ေဆးဝါးလည္း မရိွေသးဘူး။ genetic မ်ိဳးရိုုးဗီဇ၊ ပတ္ဝန္းက်င္၊ ေနထိုုင္မႈ life stlye ေၾကာင့္ ၿဖစ္ရတယ္လိုု ့ ယူဆၿပီး ေဆးနဲ ့ထိန္းၿပီး သာမာန္လူလိုု အိမ္ေထာင္သားေမြးၿပ ုု လူ ့သက္တမ္းေစ့ ေနသြားႏိုုင္ပါတယ္။ အသက္ငယ္တဲ့လူေတြမွာ အၿဖစ္မ်ားၿပီး ေယာက်္ားထက္ မိန္းမမွာ အၿဖစ္မ်ားတယ္။ ေကာ့ေကးရွန္း အၿဖ ူေတြထက္ အာရွ၊ အမည္း၊ လက္တင္အေမရိက လူမ်ိဳးေတြမွာ အၿဖစ္မ်ားတယ္တဲ့။ ဂ်က္စတင္ဘီဘာရဲ ့ ရည္းစားေဟာင္း အဆိုုေတာ္နဲ ့ သရုုပ္ေဆာင္ ဆလီနာဂိုုမတ္၊ အဆိုုေတာ္ မက္ရီရာကာေရးရဲ ့ ခင္ပြန္းေဟာင္း America got talent အစီအစဥ္ တင္ဆက္သူ နစ္ကန္ႏြန္မွာ လုုပက္စ္ရိွတယ္။ လုုပက္စ္က ေလးဖက္နာနဲ ့ ေရာဂါလကၡဏာ ဆင္တူေတာ့ ေလးဖက္နာလိုု ့ ထင္တတ္ၾကတယ္။ ၂၀၁၄ ဒီဇင္ဘာမွာ လုုပက္စ္ေရာဂါ ရိွေနတာကိုု သိလိုုက္ရၿပီး ေဒါက္တာခ်န္နဲ ့ ၿပေနတာ ၂၀၁၅ မွာ ပိုုဆိုုးလာပါတယ္။ ၂၀၁၅ ဇြန္မွာ ကိုုယ့္ဘြဲ ့ႏွင္းတက္ဖိုု ့ လာၾကတဲ့ အေဖ၊ အေမတိုု ့ကိုု အေမရိကန္ အေရွ ့ဖက္ၿခမ္း၊ အေနာက္ဖက္ၿခမ္းတခြင္ လိုုက္ပိုု ့ေတာ့ ေၿခေထာက္၊ ဒူးနာလိုု ့ လမ္းမေလွ်ာက္ႏိုုင္၊ ခံတြင္းပ်က္လိုု ့ ဘာဆိုုဘာမွ စားမဝင္တဲ့ ကိုုယ္ကိုုၾကည့္ၿပီး အေဖက မ်က္ရည္က်တယ္။

မနက္ ၉  နာရီ ေနပူၿပင္းတဲ့အခ်ိန္ နာရီဝက္ေလာက္ ေဘာ္စတြန္ဟာဘား ခရူသေဘၤာစီးဖိုု ့ တန္းစီေစာင့္။ ခရူသေဘၤာေပၚမွာလည္း အမိုုးအကာမပါတဲ့ အေပၚဆံုုးထပ္ကေနစီး။ sunscreen နည္းနည္းပဲလိမ္းေတာ့ မ်က္ႏွာတခုုလံုုး နီရဲေယာင္ကိုုင္း butterfly rash ၿဖစ္ၿပီး မည္းက်န္ခဲ့တာ တစ္ႏွစ္ေလာက္ ကုုယူရတယ္။ ေဒါက္တာခ်န္ကိုုၿပေတာ့ လူးပက္စ္ေၾကာင့္ၿဖစ္တာ မဟုုတ္ဘူး အေရၿပားဆရာဝန္နဲ ့ သြားၿပတဲ့။ အေရၿပားဆရာဝန္ ေဒါက္တာခုုန္းကိုု သြားၿပေတာ့ လုုပက္စ္ေၾကာင့္ ၿဖစ္တာ ပရက္ႏိုုဆုုန္းလိုုတယ္တဲ့။ အဲဒီတုုန္းက ေဒါက္တာခ်န္က ပရက္ႏိုုဆုုန္း မတိုုက္ေသးဘူး ေဒါက္တာခုုန္းက ပရက္ႏိုုဆုုန္းတိုုက္တယ္။ လုုပက္စ္နဲ ့ပတ္သက္တဲ့ စာေတြဖက္ထားေတာ့ ဒီလိုုၿဖစ္တာ butterfly rash လုုပက္စ္ေၾကာင့္ ၿဖစ္တယ္ဆိုုတာကိုု ကိုုယ္ကသိေနတာကိုု လုုပက္စ္ေၾကာင့္ မဟုုတ္ဘူးလိုု ့ေၿပာေတာ့ စိတ္တိုုလိုုက္တာ။ ကိုုယ္လက္ကိုုက္ခဲတာေတြ ေတာ္ေတာ္ေလး ဆိုုးလာေတာ့မွ ပရက္ႏိုုဆုုန္းတိုုက္တယ္။ ေဒါက္တာခ်န္က ငယ္ေသးေတာ့ ပရက္ႏိုုဆုုန္း မတိုုက္ခ်င္ဘူးတဲ့။ ကိုုယ္လက္အၿမဲကိုုက္ခဲ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ၿပီး ပိတ္ရက္ဆိုု ဘယ္မွမသြားခ်င္ ကုုတင္ေပၚမွာပဲ လွဲအနားယူေနေတာ့တယ္။ အရင္တုုန္းက ၁၁၆ ေပါင္ ရိွေနတာကေန တၿဖည္းၿဖည္း ပိန္လာတာ ၉၆ ေပါင္ပဲ ရိွေတာ့တယ္။ လူက တကယ့္ကိုု ယဲ့ယဲ့ေလး ေလတိုုက္ရင္ လဲေတာ့မယ္ စကားကိုု အၾကာၾကီး မေၿပာႏိုုင္ဘူး။ ရထားဘူတာရံုုက ေလွကားထစ္ေတြကိုု တက္ၿပီးရင္ ေရေသာက္ရတယ္ ေမာလိုု ့။ ေဘာင္းဘီေတြ ေခ်ာင္က်လာလိုု ့ ဆိုုက္ဇီးရိုုး ဝယ္ရတယ္။


ပိန္တာမ်ား တကယ့္ကိုု ၿပားခ်ပ္ခ်ပ္ အားမရိွဘူး  လမ္း ၁ မိုုင္ေတာင္ မေလွ်ာက္ႏိုုင္ဘူး။ စနစ္တက် ဝိတ္ခ်တာမဟုုတ္ဘဲ တၿဖည္းၿဖည္း ပိန္လာတယ္ဆိုုတာ က်န္းမာတဲ့ လကၡဏာေတာ့ မဟုုတ္ဘူး။ ေၿခက်င္းဝတ္၊ ေၿခဖမိုုးေတြေယာင္လိုု ့ ေဒါက္ဖိနပ္ေတြ၊ မာတဲ့ဖိနပ္ေတြ မစီးႏိုုင္ဘူး။ ေၿခေထာက္နာတဲ့လူေတြအတြက္ သီးသန္ ့ဖိနပ္ေရာင္းတဲ့ဆိုုင္မွာ ကိုုယ့္ေၿခေထာက္ကိုုတိုုင္းၿပီး လာခ်ေပးတဲ့ဖိနပ္ေတြထဲက သားေရအေပ်ာ့စားဖိနပ္ကိုု ဝယ္စီးရတယ္။ ေစ်းၾကီးၿပီး မလွေပမဲ့ အေတာ့္ကိုုစီးလိုု ့ေကာင္းတဲ့ဖိနပ္ သားေရအေပ်ာ့စားဆိုုေတာ့ ေၿခက်င္းဝတ္၊ ေၿခဖမိုုးေတြ ေယာင္ေနလည္း စီးလိုု ့ရတယ္။ ဦးထိပ္ကဖြာ ခြာပါးေနေပမဲ့လည္း အဲဒီဖိနပ္တရံပဲ စီးလိုု ့ရတယ္။ မက္ထရိုုဖလိပ္ ကီမိုုသရိုုဖီေဆးေတြ ေသာက္ရလုုိ ့ ဆံပင္ကႊ်တ္တယ္။ အဲဒီေဆးေတြ ေသာက္ခ်ိန္မွာ ကိုုယ္ဝန္ေဆာင္လိုု ့ မရပါဘူးတဲ့။ မက္ထရိုုဖလိပ္ ေသာက္ေနတာ အေၿခအေန မတိုုးတက္လာေတာ့ ေဒါက္တာခ်န္က ေဆးအသစ္ ေၿပာင္းတိုုက္ခ်င္တယ္။ ေဆးအသစ္က FDA က အတည္ၿပ ုခ်က္ မရေသးဘူး အာမခံကလည္း ကာဗာမၿဖစ္ ၂ေသာင္းေလာက္ ကုုန္မယ္တဲ့။ အဲဒီေဆးကိုုေသာက္လိုု ့ ေသာက္သာမွာလားလိုု ့ ေဒါက္တာခ်န္ကုုိေမးေတာ့ သူ ့လူနာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား သက္သာလာတယ္တဲ့။ ေက်ာက္ကပ္ကိုု မထိေသးေတာ့ ေဆးအသစ္ဖိုုးကိုု အာမခံက မေပးႏိုုင္ဘူးတဲ့။ ေဆးအသစ္ကေတာ့ finanical aid ေတြ ေပးပါမယ္ installment လစဥ္ေပးၿပီး ဆပ္လိုု ့ရပါတယ္လိုု ့ စာေတြလာတယ္။ ေရာဂါသက္သာလာမယ္ဆိုုရင္ ပိုုက္ဆံကုုန္ရင္ကုုန္ပါေစ ေသာက္မယ္လိုု ့ စဥ္းစားထားတယ္။

မက္ထရိုုဖလိပ္ ကီမိုုသရပီေဆးေတြကၿပင္းေတာ့ တခ်ိန္လံုုး အိပ္ခ်င္ေနတယ္ ေခါင္းမေထာင္ႏိုုင္ဘူး တေနကုုန္ အိပ္ထားေတာ့ ည ၂ နာရီေလာက္ဆိုု အိပ္လိုု ့မရေတာ့ဘူး အတင္းဇႊတ္မိွတ္အိပ္ေတာ့ ေခါင္းေတြမူးၿပီးအန္။ မနက္ ၆ နာရီ အိမ္အနီးအနားတဝိုုက္မွာ မိနစ္ ၃၀ ေလာက္လမ္းေလွ်ာက္ အိမ္ၿပန္ေရာက္ရင္ ၿပန္အိပ္။ ညဖက္ဆိုု ပက္လက္ပဲ အိပ္လိုု ့ရတယ္ ဘယ္ဖက္၊ ညာဖက္ေစာင္းအိပ္ရင္ ေက်ာကုုန္းနာတယ္ ေအာင့္တယ္။ ေဒါက္တာခ်န္ကိုုၿပေတာ့ လုုပက္စ္က အဆုုတ္ကိုု တိုုက္ေနၿပီထင္တယ္တဲ့။ ေဆးခန္းက ၿပန္လာၿပီးကတည္းက ေစာင္းအိပ္လိုု ့မရဘူး ကုုတင္ေဘးမွာ ထိုုင္လ်က္ေလး အိပ္ရတယ္။ ေနမေကာင္းလိုု ့ ခြင့္ ၄ ရက္ ယူတယ္ စားစရာမရိွလိုု ့ အိမ္ရွင္ရဲ ့ႏြားႏိုု ့၊ ေပါင္မုုန္ ့ေတြ ယူစားရတယ္။ မၾကီးဖုုန္းဆက္လိုုက္လိုု ့ ကိုုယ့္ေမြးစားအေမ၊ သူ ့သူငယ္ခ်င္းက လာၿပီး အစားအေသာက္ေတြေပး၊ ဂရုုစိုုက္ေတာ့မွ နည္းနည္းေနေကာင္းလာတယ္။ အဆုုတ္ဆရာဝန္နဲ ့သြားၿပ စီတီစကန္ရိုုက္ၾကည့္ေတာ့ အဆုုတ္မွာ အနာေလးေတြ ေတြ ့တယ္တဲ့။ လုုပက္စ္ေၾကာင့္ အဆုုတ္က်ံဳ ့တာၿဖစ္ႏိုုင္သလိုု၊ မက္ထရိုုဖလိတ္ေဆးရဲ ့ ေဘးထြက္ဆိုုးက်ိဳးေၾကာင့္ ၿဖစ္ႏိုုင္တယ္ဆိုုၿပီး မက္ထရိုုဖလိတ္ေဆး ၿဖတ္လိုုက္တယ္။ လုုပက္စ္အတြက္ FDA အတည္ၿပ ုထားတဲ့ တခုုတည္းေသာေဆးက hydroxychloroquine 200 mg ေဆးပါ။ အရင္တုုန္းက အဲဒီေဆးကိုု ငွက္ဖ်ားေရာဂါအတြက္ သံုုးခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီေဆးရဲ ့ ေဘးထြက္ဆိုုးက်ိဳးက မ်က္စိကိုု ေၿခာက္ေသြ ့ေစလိုု ့ တစ္ႏွစ္ႏွစ္ခါ မ်က္စိဆရာဝန္နဲ ့ စစ္ေဆးရတယ္။ ေမြးစားအေမရဲ ့ သမီးငယ္ေလးကလည္း လုုပက္စ္ၿဖစ္ေနတာ။ သူ ့ဆရာဝန္က ေတာ္တယ္ ဆရာဝန္မက ပါကစၥတန္သူ ေဒါက္တာခ်န္က သူ ့တပည့္ ေတာ္တယ္တဲ့။


တီဗြီရိွလားစစ္တယ္ မရိွဘူးဆိုုေတာ့မွ prednisone 60 mg တိုုက္ၿပီး immune system supress လုုပ္တယ္။ supress လုုပ္တယ္ဆိုုတာက ကိုုယ္ခံအားကိုု နည္းေစတဲ့ေဆးေတြတိုုက္ၿပီး ကိုုယ့္ခႏၶာကိုု ကိုုယ္ၿပန္တိုုက္ေနတဲ့ လုုပက္စ္ကိုု အားနည္းေအာင္လုုပ္တာ။ ကိုုယ္ခံအားနည္းေတာ့ အေအးမိ၊ singles ဝင္ႏိုုင္တယ္။ မနက္တိုုင္း သံပုုယိုုသီးနဲ ့ပ်ားရည္ပါဝင္တဲ့ citron tea ေသာက္၊ ေရခ်ိဳးၿပီးတာနဲ ့bath robes ဝတ္၊ ညဖက္ဆိုုေရမခ်ိဳး၊ လက္ကိုုဂရုုတစိုုက္ေဆးေတာ့ အေအးေတာ့ မမိဘူး singles ေတာ့ၿဖစ္တယ္။ singles ဆိုုတာ မီးေလာင္ဖုုလိုုမ်ိဳး အစကေတာ့ တဖုုႏွစ္ဖုုတည္း တၿဖည္းၿဖည္း ၿပန္ ့တာအရမ္းၿမန္တယ္။ မီးေလာင္ဖုုတဖုုႏွစ္ဖုုေတြ ့တာနဲ ့ singles ၿဖစ္မွန္းသိေတာ့ မႏွစ္က singles ၿဖစ္တုုန္းက အေရၿပားဆရာဝန္မ ေပးထားတဲ့ ေဆးလိမ္းေနတာ မသက္သာဘူး။ မိသားစုုဆရာဝန္ဆီၿပေတာ့ ေဆးလိမ္း ေဆးေသာက္ခိုုင္းတယ္။ တင္ပါးမွာၿဖစ္ေတာ့ မထိုုင္ႏိုုင္ဘူး တၿခမ္းေစာင္း ထိုုင္ရတယ္။ မီးေလာင္ဖုေတြဆိုုေတာ့ တၿဖည္းၿဖည္းပိန္သြားရင္ သက္သာတယ္ အေရၾကည္ဖုုေတြ ေပါက္သြားလိုု ့ကေတာ့ အေတာ္နာတယ္။ ရံုုးမတက္ႏိုုင္ဘူး ခြင့္ ၂ ရက္ ယူရတယ္ ေဘးမွာထိုုင္တဲ့ ေဟာင္ေကာင္တရုုတ္က ဘာၿဖစ္တာလဲေမးလိုု ့ singles ၊ chickenpox ၿဖစ္တာဆိုုေတာ့ chickenpox ဆိုုတာ ကေလး၊ လူၾကီးေတြၿဖစ္တာ နင့္အရႊယ္မွာၿဖစ္တယ္ ဟုုတ္လားလိုု ့ ေၿပာလာေတာ့ ရွင္းမၿပေတာ့ဘူး။ flu ကာကြယ္ေဆးလိုု singles ကာကြယ္ေဆး ထိုုးလုုိ ့ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ singles ၿဖစ္ေနခ်ိန္မွာ ကာကြယ္ေဆး ထိုုးလိုု ့ကေတာ့ တကုုိယ္လံုုး ၿပန္ ့ကုုန္မွာ။ singles ကာကြယ္ေဆးဆိုုတာ flu ကာကြယ္ေဆးလိုုမ်ိဳး singles bacteria ကိုု ခႏၶာကိုုယ္ထဲ ထည့္လိုုက္တာေနမွာ။ ေဒါက္တာဟူစိန္ကိုု singles ၿဖစ္တယ္လိုု ့ေၿပာေတာ့ လက္အိတ္နဲ ့စမ္းသပ္တယ္။

၂၀၁၂ ကန္တက္ကီရံုုးမွာ flu shot ထိုုးဖူးတယ္ လက္ေမာင္းတခုုလံုုးနာၿပီး ၃ ရက္ေလာက္ လက္ေၿမွာက္လိုု ့မရဘူး။ ပီေအရံုုးကမန္ေနဂ်ာ flu shot ထိုုးၿပီးမွ flu ၿဖစ္တယ္လိုု ့ ၾကားတုုန္းက ရယ္လိုုက္ၾကတာ။ flu shot က ထိုုးၿပီး ၃ ရက္မွထိေရာက္တာဆိုုေတာ့ ၃ ရက္မတိုုင္ခင္ flu ဝင္တာ ၿဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ကိုုယ္ခံအားနည္းေနေတာ့ နမိုုးနီးယားဝင္မွာစိုုးလိုု ့ နမိုုးနီးယားကာကြယ္ေဆး ထိုုးရတယ္။ ေန ့တိုုင္း daposone 100mg နမိုုးနီးယားကာကြယ္ေဆး စားရတယ္။ အဲဒီေဆးေသာက္ေနခ်ိန္မွာ ေနေရာင္တအားခံလိုု ့မရဘူး should avoid prolonged or excessive exposure to direct and/or artificial sunlight တဲ့။ daposone က အစာမေၾကတာေတြ ၿဖစ္တတ္ေတာ့ မနက္မိုုးလင္းတာနဲ့ omeprazaloe 20mg ေသာက္ၿပီး အစာအိမ္ရွင္းရတယ္။ ၂ လတခါ ေဒါက္တာဟူစိန္နဲ ့ေတြ ့ ဆီးေသြးစစ္၊ ေဆးေတြေၿပာင္းတိုုက္။ ေသြးအေၿဖထဲမွာ ANCA vasculities positive ၿပေနလိုု ့ နားႏွာေခါင္းဆရာဝန္နဲ ့ ထပ္စစ္ေပးပါတဲ့။ ႏွာေခါင္းဆရာဝန္က ႏွာေခါင္းကေန ပိုုက္ထည့္စစ္ၿပီး ANCA မရိွပါဘူးလိုု ့ အတည္ၿပ ုုတယ္။ ANCA က လုုပက္စ္လိုု autoimmune disorder disease ေသြးေၾကာေတြ ေယာင္ယမ္းတာ။ အဲဒီေရာဂါေတြ ့ရိွတဲ့ ဂ်ာမန္ဆရာဝန္ Wegener ကိုုအစြဲၿပ ုုၿပီး  Wegener's granulomatosis လိုု ့ နာမည္ေပးထားတာ ခုုေတာ့ ANCA လိုု ့နာမည္ေၿပာင္းထားတယ္။ ANCA ရိွတယ္လိုု ့ၾကားဖူးတယ္ အဲဒီေရာဂါက ေၾကာက္စရာၾကီးတဲ့ မိသားစုုဆရာဝန္ေၿပာတာ။ ပရက္ႏိုုဆုုန္းကိုု ၿမွင့္ထားေတာ့ ခံတြင္းလိုုက္လာၿပီး အသားကုုန္စားတယ္ တခ်ိန္လံုုးဗိုုက္ဆာၿပီး တခ်ိန္လံုုးစားေနတယ္။

Photo credit - from model Thandar Hlaing's facebook
Photo credit - from model Thandar Hlaing's facebook
Photo credit - from model Thandar Hlaing's facebook
Photo credit - from model Thandar Hlaing's facebook
Photo credit - from model Thandar Hlaing's facebook

ကိုုယ္အေလးခ်ိန္ ၿပန္တက္လာၿပီး မ်က္ႏွာၾကီးက ေလထိုုးထားသလိုု ေဖာင္းကားလာတာမ်ား ဝိုုင္းကဆိုု နင့္မ်က္ႏွာတမ်ိဳးပဲလိုု ့ ေၿပာတယ္။ ဆံပင္က ေၿပာင္းဖူးေမႊးသာသာပဲရိွလိုု ့ မၾကီးက အတိုုေလး ညွပ္ေပးတယ္။ ဝိတ္တက္လာေတာ့ အားရိွလာတယ္ အေမာခံႏိုုင္လာတယ္။ ပရက္ႏိုုဆုုန္း ၿမွင့္ၿပီးကတည္းက ဝိတ္တက္လာလိုုက္တာ ၂၀၁၅ ဇူလိႈင္မွာ ၁၁၄ ေပါင္။ ၂ လၾကာေတာ့ ပရက္ႏိုုဆုုန္း ၄၀၊ ေနာက္ ၂ လၾကာေတာ့ ပရက္ႏိုုဆုုန္း ၁၀၊ ၉ ၊ ၈ ၊ ၇ ခုု ၆ mg ေသာက္ေနတယ္ ။ ပရက္ႏိုုဆုုန္းေလွ်ာ့တာနဲ ့ အၿမဲဗိုုက္ဆာေနတာေတြ ေလွ်ာ့သြားသလုုိ ဝိတ္တက္တာလည္း ရပ္သြားၿပီး ၁၂၁ ေပါင္မွာ ရပ္ေနတယ္။ ပံုုမွန္က ၁၁၆ ေပါင္ဆိုုေတာ့ ၅ ေပါင္တက္ေနတယ္ ေဘာင္းဘီက ဆိုုက္ ၀ နဲ ့ မေတာ္ေတာ့ဘူး ဆိုုဒ္ ၂ ဝတ္ရတယ္။ အေနေတာ္ တအားဝတာ မဟုုတ္ေပမဲ့ နည္းနည္းေလးသလိုု ခံစားမိတယ္။ ဝိတ္တက္လာတယ္ဆိုုတာနဲ ့ အသိသာဆံုုးက ဗိုုက္၊ တင္၊ ေပါင္ ၾကီးလာတာ သိသာတယ္။ ကိုုယ္က ပခံုုးေသး အေပၚပိုုင္းေသးတဲ့သူဆိုုေတာ့ ဝိတ္တက္ေနတယ္လိုု ့ မတင္ရဘူး။ ယန္းဆိုု ဝိတ္တက္လာတာနဲ ့ ပခံုုးေတြ ၾကီးလာေတာ့တာပဲတဲ့။ ၾကီးခ်င္တဲ့ ရင္ဘတ္က်ေတာ့ မၾကီးဘဲ မၾကီးခ်င္တဲ့ ဗိုုက္ေခါက္ေတြ  ၾကီးလာတယ္လိုု ့ ယန္းကေၿပာေတာ့ ရယ္လိုုက္ရတာ။ အသက္ၾကီးလာေတာ့ metabolism ေတြက်ေတာ့ ပိန္ဖိုု ့သိပ္မလြယ္ အရင္ကတည္းက ဘယ္ေတာ့မွ ဝိတ္က်ခဲ့သူ မဟုုတ္လိုု ့ ဝိတ္က်ဖိုု ့ အင္မတန္ခက္တယ္။ ကန္တက္ကီအိမ္ရွင္ အေမရိကန္မက ထမင္းက ဝိတ္တက္တယ္လိုု ့ ေၿပာတုုန္းက ကိုုယ္ေမြးကတည္း ထမင္းစားလာတာ ထမင္းေၾကာင့္ ဝိတ္တက္တယ္လိုု ့ မထင္မိဘူး။ ခုုေတာ့  အမွန္ပဲ ထမင္းက ဝိတ္တက္ေစတယ္ jasmine rice ကိုု ဆန္အညိုုနဲ ့ ေရာစားတယ္။ jasmine rice ခ်ည္းပဲဆိုု ဆန္ကေကာင္းလြန္းလိုု ့ ထမင္း ၂ ပန္ကန္ေလာက္စားတယ္။ ဆန္အညိုုနဲ ့ေရာလိုုက္ေတာ့ သိပ္စားမေကာင္းေတာ့ဘူး။

ညဖက္ဆိုု ထမင္းအစား ေခါက္ဆြဲတိုု ့၊ အရႊက္သုုတ္ စားတယ္။ မၾကီးက အာဟာရ၊ က်န္းမာေရး၊ ကာယေလ့က်င့္ခန္းေတြ သင္ေပးတယ္။ ေမာ္ဒယ္သႏၱာလိႈင္ရဲ ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ လိုုက္လုုပ္တာ ဗိုုက္အရင္ကေလာက္ မထြက္တာ အေတာ္သိသာတယ္။ တပတ္ကိုု ၃ ရက္ ၁၀၊ ၁၅၊ ၂၀ ေယာဂေလ့က်င့္ခန္း လုုပ္တယ္။ အသီးအရႊက္၊ ၾကက္ဥ diet ေတြနဲ ့ တပတ္ကိုု ၅၊ ၁၀ ေပါင္က်တဲ့ လူေတြကိုု အားက်မိတယ္။ ကိုုယ္ကေတာ့ အၿပင္ကၿပန္လာရင္ ဗိုုက္ဆာလိုု ့ ဟပ္ဟပ္ထိုုး အဲဒီ diet ေတြ မလုုပ္ႏိုုင္ဘူး။ ကိုုယ့္အတြက္ကေတာ့ ေလ့က်င့္ခန္းနဲ ့ အစားေသာက္နဲ ့ ထိန္းမွပဲရမယ္ ကိုုယ့္ goal က ဒီထက္ထပ္မဝဖိုု ့၊  ၅ ေပါင္က်ဖိုု ့။ ဝိတ္နည္းနည္း ခ်သင့္တယ္၊ ဝိတ္ခ်ရမဲ့နည္းလမ္းေတြကိုုသိတယ္၊ ဝိတ္ခ်ခ်င္စိတ္လည္းရိွတယ္ဆိုုတာနဲ ့တင္ အေတာ္ဟုုတ္ေနၿပီ ကိုုယ့္ကိုုကိုုယ္ အဲ့ဒီလိုုအားေပးရတယ္။ ေမာ္ဒယ္လိုုပိန္သြယ္ေနဖိုု ့ မလိုုေပမဲ့ ခႏၶာကိုုယ္မွာ အဆီမရိွမွေကာင္းတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္းလုုပ္တဲ့ ခႏၶာကိုုယ္ဆိုုတာ ၾကည့္လိုုက္တာနဲ ့သိသာတယ္။ ေမရီလန္းမွာတုုန္းက ဆူနမ္တိုု ့နဲ ့အတူတူ အိႏိၵယရုုပ္ရွင္ကားေတြၾကည့္ရင္ ရွရႊတ္ခန္းက အသက္ ၅၀ ေက်ာ္ ၄၀ ေလာက္ပဲ ထင္ရတယ္။ ဒီမင္းသမီးက အသက္ ၅၅ အသက္ ၃၅ ေလာက္ပဲ ထင္ရတယ္။ ဟင္ ဘာလိုု ့ႏုုပ်ိဳေနၾကတာလဲ ဘိုုေတာက္ထိုုးလိုု ့နဲ ့တူတယ္ မဟုုတ္ဘူး ေလ့က်င့္ခန္းလုုပ္တာ။ ကိုုယ့္က်န္းမားေရးကလည္း တရားထိုုင္၊ ေယာဂေလ့က်င့္္ခန္း လုုပ္ဖိုု ့လိုုတယ္။ တေန ့ကိုု ေလ့က်င့္ခန္း ၁၀၊ ၁၅ မိနစ္ လုုပ္တာနဲ ့တင္ အေတာ္သိသာတယ္။ ၂၀၁၅ တုုန္းက ဝိတ္တက္ေအာင္ ၾကိ ုုးစားေနတယ္လိုု ့ေၿပာရင္ ဟင္ သူမ်ားေတြက ဝိတ္က်ဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားေနတာ နင္က သူမ်ားေတြနဲ ့ေၿပာင္းၿပန္။ ခုုေတာ့ ဝိတ္ခ်ဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားေနတယ္၊ ေတာင္ ၇ မိုုင္တက္ႏိုုင္၊ စားႏိုုင္ေသာက္ႏိုုင္၊ ေၿပးႏိုုင္လႊားႏိုုင္ၿပီဆိုုေတာ့ က်န္းမာေရးက ေဒါင္ေဒါင္ၿမည္ေနၿပီ ဆိုုပါေတာ့။

စန္းထြန္း
ဧၿပီ ၁၊ ၂၀၁၇။

4 comments:

Thandar Lwin said...

ညီမေလး ေရ
စာဖတ္ၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရးဟာ လာဘ္တပါးဆိုတာ ေသခ်ာသေဘာေပါက္သြားပါတယ္ ။
စန္းထြန္းေလး က်န္းမာပါေစေနာ္ ။

ခ်စ္တဲ့ မမသံ

Anonymous said...

မဂၤလာရွိလုုိက္တာ ေဒါင္ေဒါင္ျမည္ေနျပီဆုုိေတာ့ အရမ္း၀မ္းသာတယ္စန္းထြန္းေလးေရ။
၀ိတ္ကုုိလည္း ျဖည္းျဖည္းခ်င္းခ်ေပါ့။
ခ်စ္ေသာမမအုုိင္အုုိရာ

Ma Tint said...

လူအမ်ားစုဟာ က်န္းမာျခင္းရဲ႕တန္ဘိုးကို မက်န္းမာတဲ့အခါက်မွ တန္ဘိုးထားရမွန္းသိတတ္ၾကတယ္ စန္းစန္းေရ။ ပို႔စ္ေလးေတြဖတ္ရတိုင္း ၿပီးျပည့္စံုေအာင္ေရးတတ္တဲ့ စန္းစန္းကို ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ရရွိတဲ့ ရသစံုအတြက္လည္း ေက်းဇူးပါကြယ္။

ဆုျမတ္မိုး said...

ေနေကာင္းတယ္လို႔ၾကားတာ ၀မ္းသာလိုက္တာအမရယ္.. ၀တာအေရးမၾကီးဘူး က်န္းမာဖုိ႔ပဲလိုတယ္...

ပံု
၀ေနသူတစ္ဦး ခစ္ခစ္