ယူအက္စ္သြား ေတာလား - ၂၄

၂၀၁၆ ေအာက္တိုုဘာ ၂၉  စေနေန ့မွာေတာ့  Beatiful gardens, historic mansions & fall foliage လမ္းေလွ်ာက္ၾကည့္ဖိုု ့အတြက္ နယူးဂ်ာဆီၿပည္နယ္ summit ၿမိ ုု ့ေလးဆီ ဂႊ်န္လမ္းေလွ်ာက္အဖြဲ ့နဲ ့သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ နယူးေယာက္ penn station ကေန ၁၁ နာရီ ၁၁ မိနစ္ထြက္တဲ့ Morris - Essex line NJ Transit ရထားစီးရင္ Summit ကိုု ၁၂ နာရီ ၇ မိနစ္မွာ ေရာက္ပါတယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ကေတာ့ နယူးေယာက္ကေန တဘူတာေၿမာက္ အိမ္နားက Broad Street ဘူတာကိုု ၁၅ မိနစ္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ၿပီး ၉  နာရီ ၂၀ မိနစ္မွာ ေရာက္လာတဲ့ ရထားကိုု တက္စီး။ ဒီရထားက ႏွစ္ထပ္ရထား အေပၚထပ္ကိုုတက္ East Orange ၊ Orange ၊  Highland ၊ Mountain ၊  South Orange ၊ Maple Wood Milburn ၊ Short Hills ဘူတာကိုု ေက်ာ္လြန္ၿပီးေတာ့မွ Summit ဘူတာကိုု ေရာက္ပါတယ္။ လမ္းတေလွ်ာက္ သစ္ပင္ေတြက အဝါေရာင္၊ အနီေရာင္၊ ေတာင္ကုုန္းေပၚက အိမ္လွလွေလးေတြနဲ ့ ရႈခင္းအင္မတန္လွတယ္။ ငါတိုု ့ေတာ့ ရထားေပၚ တက္ၿပီေဟ့ ၾကည့္ရတာ ငါတိုု ့ရထားတစီးတည္းေနမွာ၊ အတြဲနံပါတ္ကိုု မတ္ေဆ့ပိုု ့လိုုက္ေတာ့ သူလည္း အဲဒီအတြဲနံပါတ္မွာတဲ့။ ငါက အေပၚထပ္မွာ သူလည္း အေပၚထပ္မွာတဲ့ ရထားတြဲကိုု လွည့္ပတ္ၾကည့္လိုုက္ေတာ့ ဝိုုင္းကိုုေတြ ့တယ္။ ဝိုုင္းနဲ ့မေတြ ့တာ အေတာ္ၾကာၿပီ ၃ လေက်ာ္ေလာက္ေတာင္ရိွၿပီ။  ညႊန္ထားတဲ့အတိုုင္း ဘူတာတဖက္ၿခမ္းက စတားဘာ့ခ္ဆိုုင္ေရွ ့မွာ လူအုုပ္ၾကီးကိုု ေတြ ့တယ္။ ဂႊ်န္ကိုု ႏႈတ္ဆက္ မၾကီးနဲ ့ မိတ္ဆက္ေပး တိုုးဂိုုက္ခ ၂ က်ပ္ေပး။ အသိဘယ္သူေတြမ်ား ပါလဲလိုု ့ၾကည့္ေတာ့ ေဘာ့ဆိုုတဲ့ အန္ကယ္ၾကီး၊ ေမာ္ဒယ္လုုပ္ခဲ့ဖူးတယ္လိုု ့ေၿပာတဲ့ ၿပင္သစ္သူနဲ ့တူနဲ ့ အရပ္ရွည္ရွည္ ေဘာ္ဒီလွလွ ႏႈတ္ခမ္းနီနဲ ့ လွပေနဆဲ ႏုုပ်ိဳတက္ၾကြေနတဲ့ အန္တီၾကီး၊ ၄ ေယာက္ေလာက္ကိုု သိတယ္။





အေမရိကန္သမၼတေလာင္း အၾကိတ္အနယ္ မဲဆြယ္ေနၾကခ်ိန္ဆိုုေတာ့ ဘယ္သူ ့ကိုု မဲေပးမွာလဲလိုု ့ ေဘာ့ကိုုေမးေတာ့ သူက ရီပါပလင္ကန္ ဒါေပမဲ့ ဒီမိုုကရက္ပါတီက ေရႊးခ်ယ္ထားတဲ့သူကိုု မဲေပးမွာပါတဲ့။ သူတိုု ့ရီပါပလင္ကန္ပါတီက ၿပင္ဖိုု ့လိုုတယ္တဲ့။ ေအာင္မေလး ေဒၚနယ္ထရန္ ့သာ သမၼတၿဖစ္လိုု ့ကေတာ့ ႏိုုင္ငံေၿပာင္းၾကမယ္တဲ့။ ႏိုုင္ငံေရးစိတ္မဝင္စားတဲ့ ဝိုုင္းဆီကေန ဒီစကားၾကားရေတာ့ အံ့ၾသမိတယ္။ ဘာကိုုၿပသလဲဆိုုေတာ့ ဒီႏွစ္အေမရိကန္သမၼတေရႊးေကာက္ပြဲက လူေၿပာမ်ား၊ စိတ္ဝင္စားမႈမ်ားတယ္။ ႏိုုင္ငံေရးစိတ္မဝင္စားတဲ့သူဆီကေတာင္ ႏိုုင္ငံေရးစကား ေၿပာလာတယ္ဆိုုေတာ့။ ကိုုယ္တိုု ့ကေတာ့ ေဒၚနယ္ထရန္ ့ ေၿပာဆိုုၿပ ုုမႈတာေတြကိုု မၾကိ ုုက္ဘူး။ ၿမန္မာ့ႏိုုင္ငံေရးအတြက္ ဟီလာရီက ေဆာင္ရႊက္တယ္၊ အေမစုုနဲ ့လည္း ခင္မင္ရင္ႏွီးမႈရိွေတာ့ ဟီလာရီသာ အေမရိကန္သမၼတၿဖစ္လာခဲ့ရင္ ၿမန္မာႏိုုင္ငံအတြက္ အက်ိဳးမ်ားဖိုု ့ရိွတယ္ဆိုုၿပီး ဟီလာရီကိုု ေထာက္ခံတယ္။ ဒါ အေမရိကန္ရဲ ့ သက္တမ္းအရင့္ဆံုုး Dinner ေတြထဲကတစ္ခုုလိုု ့ ဂႊ်န္ကရွင္းၿပေတာ့ အေမရိကန္ အန္ကယ္၊ အန္တီၾကီးေတြက ဝိုုး ဝါး ၿဖစ္ၾကေပမဲ့ ဘာမွမသိတဲ့ ကိုုယ္တိုု ့ကေတာ့ ဓာတ္ပံုုပဲရိုုက္။ Dinner ဆိုုတာ ၁၉၂၀ ကေန ၁၉၄၀ ေလာက္အထိ အေရွ ့ေၿမာက္ပိုုင္း၊ အေနာက္အလယ္ပိုုင္းေဒသေတြဆီမွာ ဖြင့္ခဲ့တဲ့ fast food ေတြေရာင္းတဲ့ စားေသာက္ဆိုုင္ေလးပါတဲ့။ အမ်ိဳးသားေတြ အရက္အလြန္အကႊ်ံေသာက္ၿပီး အလုုပ္မလုုပ္လိုု ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက အရက္ေသစာ ေသာက္စား၊ ေရာင္းဝယ္မႈကိုု ထိန္းခ်ဳပ္ဖိုု ့ အစိုုးရကိုု တိုုက္တြန္းတဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ Temperance Movement ဟာ ၁၈၂၆ ေလာက္မွာ အားေကာင္းခဲ့ပါတယ္တဲ့။





ၿမိ ုု ့လယ္ေကာင္ကိုု တပတ္ေလာက္ပတ္ၿပီး ေန ့လည္စာစားဖိုု ့ နာရီဝက္အခ်ိန္ေပးတယ္။ ဘူတာေဘးနားက ပန္းၿခံမွာထိုုင္ၿပီး ပါလာတဲ့ ထမင္းေၾကာ္၊ ဆန္းဒြတ္စ္၊ ပန္းသီးစား၊ ဓာတ္ပံုုေတြရိုုက္။ ဘူတာက အိမ္သာမွာ တန္းစီေနသူ အားလံုုးက ဂႊ်န္လမ္းေလွ်ာက္အဖြဲ ့ကလူေတြ။ Summit ၿမိ ုု  ့က ေတာင္ထိပ္မွာရိွတာတဲ့ ရထားနဲ ့လာတုုန္းက ေတာင္တက္ေနတယ္လိုု ့ မခံစားမိလိုုက္ဘူး။ အရင္တုုန္းက ခ်မ္းသာတဲ့ နယူးေယာက္သားေတြက Summit ၿမိ ုု ့ေလးမွာ ေႏြရာသီအပူကိုု လာေရွာင္ၾကတယ္တဲ့။ ၁၉၁၀ နယူးေယာက္ပန္စေတးရွင္ ရထားဘူတာဖြင့္ေတာ့ ပိုုစည္ကားလားတယ္တဲ့။ နယူးေယာက္ပန္စေတရွင္ ရထားဘူတာက ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ၿပီ အဲဒီဘူတာ ဗိသုုကာဒီဇိုုင္းကိုု သိပ္မၾကိ ုုက္ဘူး။ အေမရိကန္မွာ ကိုုယ္သေဘာက်တဲ့ အေဆာက္အဦးေတြက ဂရမ္းစန္ထရယ္ဘူတာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ၿပီ။ ဗိသုုကာလက္ရာ အင္မတန္လွတယ္ တိုုင္မပါဘဲ အမိုုးခံုုးခံုုးၿမင့္ၿမင့္ လမ္းၾကားေလးေတြ၊ အနိမ့္အၿမင့္လမ္းေတြနဲ ့ ဓာတ္ပံုုတဖ်ပ္ဖ်ပ္ ရိုုက္ေနၾကတာ အၿမဲေတြ ့ရတယ္။ ၂၀၁၆ မတ္လတုုန္းက World Trade Center နားမွာဖြင့္လိုုက္တဲ့ Transportation Hub ကမၻာေက်ာ္ စပိန္ဗိသုုကာပညာရွင္  Santiago Calatrava ရဲ ့လက္ရာ မ်က္ေတာင္ေလးေတြနဲ ့တူနဲ ့ Oculus ကိုုလည္း သေဘာက်တယ္။ ဒီဇိုုင္းလက္ရာ ဆန္းသလိုု မွန္ေတြနဲ ့ေဆာက္ထားေတာ့ အလင္းေရာင္ေကာင္းေကာင္းရၿပီး ေကာင္းကင္ၾကီးကိုု ၿမင္ရတာကိုု သေဘာက်တာ။ အဲဒီမွာလည္း တိုုးရစ္ေတြ မနည္းမေနာ။ World Trade Center ဒီဇိုုင္းကိုုလည္း သေဘာက်တယ္ WTC ရဲ ့ ၁၀၀ ၊ ၁၀၂ ထပ္ကေန ကြင္း၊ စေတတန္အိုုင္လန္၊ နယူးဂ်ာဆီ၊ မက္ဟန္တန္ ပတ္ပတ္လည္ ၃၆၀ ဒီဂရီ ရာသီဥတုုေကာင္းရင္ မိုုင္ ၃၀ ေလာက္အထိၿမင္ရတဲ့ One World Observatory ကိုုလည္း သေဘာက်တယ္။

Summit Dinner, New Jersey
Photo Credit : Google

Grand Central Terminal, New York City
Photo Credit : Google

Grand Central Terminal, New York City
Photo Credit : Google

Oculus, Beyond the Hype, Spanish architect, Santiago Calatrava's $4 billion Transportation Hub
Photo Credit : Google

inside Oculus, NYC
Photo Credit : Google


ဝါရွင္တန္ဒီစီက ကယ္ပီတန္အေဆာက္အဦးကိုုလည္း အင္မတန္ သေဘာက်တယ္။ အေတာ္လွပခန္ ့ညားတဲ့ အေဆာက္အဦး ကမၻာေပၚမွာ လံုုၿခံ ုုေရး အတင္းက်ပ္ဆံုုးေနရာထဲမွာ ပါတယ္။ Summit ၿမိ ုု ့သားအမ်ားစုုက ေဝါစတိလမ္းမွာ အလုုပ္လုုပ္တဲ့ လူခ်မ္းသာေတြေနတဲ့ အိမ္ဆိုုေတာ့ အရမ္းလွတယ္။ Hallowen အခ်ိန္ဆိုုေတာ့ အိမ္ေရွ ့မွာ ေသြးသံရဲရဲအရုုပ္ေတြ၊ အုုတ္ဂူေတြ၊ ပင့္ကူ၊ လင္းႏိုု ့အရုုပ္ေတြ ခ်ိတ္ဆြဲလိုု ့၊ တခ်ိဳ ့အိမ္ေတြဆိုု ေၿခာက္လွန္ ့ေနတဲ့ အသံေတြပါ ဖြင့္ထားေတာ့ ေၾကာက္စရာၾကီး။ ညဖက္ဆိုု အဲဒီအိမ္ေရွ ့ တေယာက္တည္း ၿဖတ္ရဲမွာမဟုုတ္ဘူး။ ၿမန္မာအယူအဆနဲ ့ဆိုု မဂၤလာမရိွလိုု ့ဆိုုၿပီး အိမ္မွာအဲဒီလိုုဆင္ဖိုု ့ အေဖအေမက ခြင့္ၿပ ုုမွာမဟုုတ္သလိုု ကိုုယ္ကိုုတိုုင္ကတည္း အိမ္ကိုု အဲဒီလိုမဆင္ခ်င္ဘူးလိုု ့ ဝိုုင္းကိုုေၿပာေတာ့ ဝိုုင္းက အတူတူပဲတဲ့။ အိမ္ေရွ ့လမ္းထဲမွာ ဓာတ္ပံုုရိုုက္ဖိုု ့ၿပင္ေတာ့ သူမ်ားပိုုင္နက္ေၿမ မဝင္သင့္ဘူးလိုု ့ တားတယ္။ အိမ္ေလးေတြကလည္းလွ၊ သစ္ပင္ေတြကလည္းလွ၊ ရာသီဥတုုကလည္း သာယာေတာ့ အင္မတန္ လမ္းေလွ်ာက္လိုု ့ေကာင္းတယ္။ လူ ၅၀ ေက်ာ္ လူစုုလူေဝးၾကီးကိုုေတြ ့ေတာ့ ဘယ္အဖြဲ ့လဲ၊ ဘာလာလုုပ္တာလဲလိုု ့ တခ်ိဳ ့က လွမ္းေမးၾကတယ္။ ဒီအိမ္ကေတာ့ နယူးဂ်ာဆီၿမိ ုု ့ေတာ္ဝန္ေဟာင္း ဘယ္သူ၊ သူ ့ကုုမၺဏီက တိရစ ၦာန္ေတြနဲ ့ စမ္းသပ္ၿပီးတဲ့အခါ  အဲဒီတိရစ ၦာန္ေတြကိုု ပစ္ထားလိုု ့ ဒီအိမ္ေရွ ့မွာ ဆႏၵလာၿပၾကတယ္လိုု ့ ဂႊ်န္က ရွင္းၿပတယ္။ ပန္းၿခံတစ္ခုုကိုု ဝင္လည္တယ္ အင္မတန္ သာယာတယ္။ ေနရာတိုုင္းကလွေတာ့ ေနရာတိုုင္းမွာ ဓာတ္ပံုုရိုုက္ခ်င္တယ္။ ပန္းခ်ီၿပတိုုက္တစ္ခုုကိုု ဝင္လည္မလိုု ့ဟာ ပိတ္ထားတယ္။ နယူးေယာက္ upstate ဖက္က ဆိတ္ေတြငွားၿပီး ၿမက္ေပါင္းပင္ေတြ ရွင္းလင္းေရးလုုပ္ေတာ့ ဆိတ္ေတြကိုု ေတြ ့ႏိုုင္တယ္လိုု ့ ဂႊ်န္က ေမွ်ာ္လင့္ထားေပမဲ့ ဆိတ္ေတြကိုု မေတြ ့ခဲ့ဘူး။ ပိုုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းေသေဆးေတြထက္ ပိုုထိေရာက္တဲ့ ဆိတ္ေတြနဲ ့ ေပါင္းၿမက္ရွင္းလင္းေရးကိုု ဗာဂ်ီးနီးယားၿပည္နယ္ဖက္ လုုပ္တယ္လိုု ့ ေအဘီစီသတင္းမွာ ေတြ ့လိုုက္ဖူးတယ္။

World Trade Center, NYC
Photo Credit : Google

US Capitol
Photo Credit : Google




၄ နာရီခြဲ ရထားကိုု မွီရံုုေလး ဝိုုင္းက လက္မွတ္ဝယ္ထားၿပီးၿပီဆိုုေတာ့ လိုုက္သြားႏွင့္တယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ကေတာ့ လက္မွတ္ဝယ္ရဦးမွာဆိုုေတာ့ မမီွေတာ့ဘူး ည ၆ နာရီ ရထားနဲ ့ပဲ ၿပန္ရေတာ့တယ္။ ၅ မိုုင္ေလာက္ လမ္းေလွ်ာက္ေတာ့ တကိုုယ္လံုုး ေညာင္းကိုုက္ေနတာပဲ ရထားေပၚမွာ အိ္ပ္ေပ်ာ္သြားတယ္။ Summit ၿမိ ုု ့ေလးက သာယာတယ္၊ လွပတယ္၊ ေက်ာင္းေကာင္းေတြရိွတယ္၊ နယူးေယာက္ကေန ၁ နာရီေလာက္ပဲေဝးတယ္။ ကိုုယ္ဘာသာဆိုု Summit ၿမိ ုု ့ကိုု သြားလည္ၿဖစ္မွာ မဟုုတ္ဘူး ဂႊ်န္လမ္းေလွ်ာက္အဖြဲ ့နဲ ့မွပဲ ေရာက္ၿဖစ္ေတာ့တယ္။ Summit ၿမိ ုု ့ကိုု လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ၿပီးေတာ့မွ လူခ်မ္းသာအိမ္ေတြနဲ ့ လူလတ္တန္းစားအိမ္ေတြကိုု ခြဲတတ္သြားတယ္။ ဝက္ဝံေတာင္သြားတက္တဲ့အေၾကာင္း၊ ၁၀ ရက္ တရားစခန္းအေၾကာင္း၊ လူးပက္စ္အေၾကာင္း၊ H1B ဗီဇာအေၾကာင္း၊ ကိုုယ္ဖတ္ေနတဲ့ စာအုုပ္ေတြအေၾကာင္း၊ ေရးစရာေတြရိွေပမဲ့ မအားတာရယ္၊ ေရးဖိုု ့စိတ္မပါတာရယ္ေၾကာင့္ စာေတြမေရးၿဖစ္ဘူး။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ  ၅၊ ၂၀၁၇။

3 comments:

ဆုျမတ္မိုး said...

က်န္တာေလးေတြ ေနာက္ပိုစ္႔မွာအျပီးေရးေပးပါ..........ဒါပဲ :P

ဆုျမတ္

San Htun said...

လာမည္ ၾကာမည္ မၿဖစ္ရေလေအာင္ စာေတြ ပံုုမွန္ေရးၿဖစ္ဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားရဦးမယ္

Anonymous said...

သတိ၇ေနတယ္စန္းထြန္းေ၇..
မမအိုုင္အိုု၇ာ