အလုုပ္ရွာၿခင္း အႏုုပညာ - ၃

အရမ္းေတာ္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြက အေမဇုုန္၊ မိုင္ကရိုုေဆာ့ဝ္၊ အိုုင္ဘီအမ္၊ ဂူဂယ္ေတြမွာ အလုုပ္ရၾကတယ္။ တဟဲဟဲရယ္ေနတတ္တဲ့ ကိုုယ့္ေဘာ္ဒါ ကေမာၻဒီးယား ပန္ဒါေလး ခ်န္ဒရီယာဟာဆိုုရင္ Alogrithm နဲ ့ Database ဘာသာေတြမွာ ဘီမိုုင္းနပ္ေတြရေပမဲ့ တစ္ပတ္အတြင္း အလုုပ္ရသြားလိုု ့ အေဝးသင္က်မွပဲ တစ္ဘာသာအပိုု ထပ္ယူေတာ့လိုု ့ ေက်ာင္းက ခြင့္ၿပ ုုလိုုက္ပါတယ္။ ေပါက္ေဖာ္ၾကီး က်ဳန္းခ်ိဳင္က အသက္ ၅၀ ေလာက္ ရိွၿပီ ဂ်ပန္မွာလည္း ၁၅ ႏွစ္ တရုုတ္ၿပည္မွာလည္း ၁၀ ေလာက္ အလုုပ္လုုပ္ခဲ့ေတာ့ သူ ့လုုပ္သက္ကတင္ တခ်ိဳ ့တရုုတ္ေက်ာင္းသားေတြထက္ ၾကီးေနေသးတယ္။ တရုုတ္ေက်ာင္းသားအားလံုုးက သူ ့ကိုု ေတာ္ေတာ္ေလးစားၾကတယ္ အလုုပ္အေတြ ့အၾကံ ုုမ်ားၿပီး ေတာ္တာကိုုး။ ဒါေပမဲ့ သူ ့အဂၤလိပ္အသံထြက္က အင္မတန္ ဆိုုးတယ္ တရုုတ္အခ်င္းခ်င္းေတာင္ နားမလည္ဘူး။ ESL တီခ်ယ္ ကာရိုုလိုုင္းကိုု က်ဳန္းခ်ိဳင္ကိုု စိတ္ပူတာ အလုုပ္ရပါ့မလားလိုု ့ ။ အဂၤလိပ္စကားေၿပာ သြက္လာေအာင္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ေတြဆိုုရင္ သူ ့အိမ္ဖိတ္ေခၚၿပီး  စကားေတြ ေၿပာခိုုင္းတယ္။ တီခ်ယ္မွန္းတဲ့အတိုုင္းပါပဲ က်ဳန္းခ်ိဳင္ဟာ ၁၀ လ တစ္ႏွစ္နီးပါးၾကာမွ အလုုပ္ရတယ္။ ပါကစၥတန္ေလး အူမားဟာ ေတာ္တဲ့ေအေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ပါ။ ဒါေပမဲ့ Fortune 500 တိုု ့လိုု အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ ကုုမၺဏီေတြကိုုမွ ေရြးေလွ်ာက္ေတာ့ ၆ လေလာက္ ေတာ္ေတာ္ၾကာမွ အလုုပ္ရတယ္။ ၂ လခြဲ၊ ၃ လအတြင္းမွ အလုုပ္မရရင္ ေက်ာင္းသားဗီဇာကိုု ထိန္းရတဲ့အေနနဲ ့ ေက်ာင္းကိုုၿပန္ၿပီး စီမီနာသင္တန္း တလတက္ရပါတယ္။ အသိမိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္း မိသားစုုမရိွတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြက်ေတာ့ ေက်ာင္းနားမွာ ေနၾကၿပီး အလုုပ္ရွာပါတယ္။ တခါတေလ ေက်ာင္းက အခ်ိန္ပိုုင္း အလုုပ္ေတြ ေပးတယ္။

ၿမိ ုု ့ၾကီးေတြမွာ အလုုပ္ရၿမန္ေတာ့ ေက်ာင္းသားအမ်ားစုုက ၿမိ ုု ့တက္ၾကတယ္။ ေအေက်ာင္းသား မိုုင္းဖန္က ေက်ာင္းၿပီးၿပီးခ်င္း အလုုပ္ရတယ္။ ဆူနမ္၊ ရာမားက ကိုုယ္တိုု ့စီနီယာ နီေပါမွာကတည္းက တေဆာင္တည္းအတူေန၊ တေက်ာင္းတည္းတက္ ညီအစ္မလိုုခင္ေနတဲ့ ေမရီလန္းၿပည္နယ္ ဘာတီမိုုးၿမိ ုု ့က အက္စမီတာမန္ေခ်းတိုု ့အိမ္မွာ သြားေနၿပီး အလုုပ္ရွာတယ္။ ကေမၻာဒီယားေလး ဆမ္နမ္ခ်န္က  သူ ့အစ္မရိွတဲ့ ေဂ်ာ္ဂ်ီယာၿပည္နယ္ အတၱလန္တာၿမိ ုု ့မွာ သြားေနၿပီး အလုုပ္ရွာတယ္။ အိုုဟိုုင္းရိုုးၿပည္နယ္ စင္စင္နာတီၿမိ ုု ့မွာ အလုုပ္ရေနၿပီၿဖစ္တဲ့ မိုုင္းဖန္က သူ ့ဆီလာဖိုု ့ ဘတ္စ္ကားလက္မွတ္ ဝယ္ပိုု ့ေပးတယ္။ ဆူနမ္ကိုုလည္း သူ ့ကုုမၺဏီမွာ အလုုပ္သြင္းေပး၊ သူ ့အိမ္မွာေနခိုုင္း၊ သူနဲ ့အတူ ရံုုးတက္၊ ပရိုုဂရမ္းမင္းမကႊႊ်မ္းတဲ့ ဆူနမ္ကိုု သင္ေပး။ မိုုင္းဖန္တိုု ့အိမ္မွာ ေနထိုုင္တဲ့ တလအတြင္း ကိုုယ္စားေသာက္သမွ်ကိုု ဆူနမ္နဲ ့မိုု္င္းဖန္က အကုုန္ခံပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးအတြက္ ေမးခြန္းေတြကိုု ေအးဂ်င့္က ပိုု ့ေပးလာေတာ့ တစ္ေခါက္ပဲ ၾကည့္ၿပီး အိပ္ေနလိုုက္တယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ေက်ာင္းမွာ သင္တာေတြ၊ အင္တာဗ်ဴးအတြက္ ၿပင္ဆင္ထားေတြထဲက ၿဖစ္ေနတာကိုုး။ အိုုဟိုုင္းရိုုးၿပည္နယ္ စင္စင္နာတီရံုုးမွာ ေၿဖတဲ့ ကိုုယ့္အေၿဖလႊာကိုု ကန္တက္ကီၿပည္နယ္က ရံုုးဆီ ဖတ္စ္နဲ ့ ပိုု ့ေပးတယ္။ ေနာက္ေလးေယာက္က ဖုုန္းအင္တာဗ်ဴးေတာ့ သူတိုု ့ကုုမၺဏီအေၾကာင္း ေလ့လာထားလား ေမးေတာ့ မေလ့လာထားဘူး ကိုုယ့္မွာ တၿခားအင္တာဗ်ဴးေတြ ေၿဖေနရတယ္လိုု ့ ေၿပာလိုုက္တယ္။ စင္စင္နာတီမွာ အင္တာဗ်ဴးသြားေၿဖဖိုု ့ကိုု မိုုင္းဖန္က လိုုက္ပိုု ့ေပး၊ ကန္တက္ကီၿပည္နယ္ လူဝီဗီလ္ၿမိ ုု ့ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးသြားဖိုု ့အတြက္ ဘတ္စ္ကားဂိတ္ကိုု လိုုက္ပိုု ့ေပး၊ တက္စ္စီခအတြက္ ေငြထုုတ္ေပးပါတယ္။

ဒီလိုု ညီအစ္မရင္းနဲ ့မၿခား ကူညီတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြေၾကာင့္ အလုုပ္ရ ၿမန္ခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းကေန ထြက္ခြာလာၿပီး ႏွစ္ပတ္အၾကာမွာ ေအာ္ဖာရပါတယ္။ ေအာ္ဖာလက္တာရတာနဲ ့ ေက်ာင္းကိုု အရင္ၿပရတယ္။ တခ်ိဳ ့ေအာ္ဖာလက္တာေတြမွာ အလုုပ္ဝင္ၿပီးလိုု ့ ၆ လအၾကာမွာ အလုုပ္ထြက္ရင္ ဘယ္ေလာက္ေပးရမယ္ဆိုုတာေတြ ကိုုယ္တိုု ့မသိႏိုုင္တဲ့ အကြက္ေတြ ေအာ္ဖာလက္တာမွာ ပါတတ္တာမိုု ့ ေက်ာင္းက စစ္ေဆးေပးၿပီး လက္ခံႏိုုင္ပါတယ္လိုု ့ေၿပာမွ လက္ခံရတာပါ။ ေအာ္ဖာကိုု လက္ခံၿပီးတာနဲ ့job site ေတြမွာ တင္ထားတဲ့ စီဗြီေတြကိုု ဖ်က္လိုုက္ဖိုု ့ ေက်ာင္းက ေၿပာလာပါတယ္။ ကိုုယ့္ကိုုေပးတဲ့လစာက ပံုုမွန္ထက္ မ်ားတယ္ ဒါေတာင္ သူအရင္ေၿပာတဲ့ေစ်းမဟုုတ္ေတာ့ မိုုင္းဖန္က အရင္ေၿပာတဲ့ေစ်းအတုုိင္း ေတာင္းဖိုု ့ေၿပာေပမဲ့ ပံုုမွန္ထက္ေတာင္ မ်ားေနေသးတာမိုု ့ မေတာင္းေတာ့ပါဘူး။ ေတာ္ၾကာ တိုုးေတာင္းလိုု ့ ေအာ္ဖာမေပးေတာ့ရင္ ဒုုကၡ။ မိုုင္းဖန္ဆိုု ကုုမၺဏီက ဟိုုတယ္မွာ တလဘြတ္ေပးထားတယ္ ၿပီးမွ အိမ္ခန္းရွာရတယ္။ တခ်ိဳ ့ကုုမၺဏီေတြ relocation assistance ေငြ ထုုတ္ေပးတယ္။ မိုုင္းဖန္က အဲဒီကုုမၺဏီကထြက္ခြာေတာ့မဲ့ စီနီယာရဲ ့အိမ္ခန္းကိုုပဲ ဆက္ယူလိုုက္တယ္။ ယူအက္စ္ေက်ာင္းမွာ တခုုေကာင္းတာက စီနီယာ၊ ဂ်ဴနီယာအခ်င္းခ်င္း ကူညီၾကတယ္။ ေၿပာင္းေရႊ ့ေၾကးအတြက္ေတာင္းေတာ့ ၅၀၀ ေပးေပမဲ့ အခြန္ ၁၅၀ ေဆာင္ရလိုု ့ ၃၅၀ ပဲ ရလိုုက္တယ္။ ကန္တက္ကီကိုုေၿပာင္းေတာ့ ပစၥည္းသိပ္မမ်ားေသးဘူး ယူအက္စ္ကိုု လာတုုန္းကအတိုုင္း လက္ေက့စ္ႏွစ္အိတ္၊ ဟမ္းကယ္ရီတစ္ခုု။ Aroma ထမင္းေပါင္းအိုုးေလးကိုု တကူးတက မွာဝယ္ထားတဲ့ ဆူနမ္က သူက မိုုင္းဖန္နဲ ့ တအိုုးတည္း စားေနတာ ကန္တက္ကီကိုုေရာက္ရင္ နင္ ေပါင္းအိုုးလိုုလိမ့္မယ္ ယူသြားဆိုုၿပီး အတင္းထည့္ေပးလိုုက္တယ္။

Yayyy ! We graduate !
SA 29 Graduation day Sept 2, 2009 ISS - NUS

ဟုုတ္ပါ့ ကန္တက္ကီအိမ္က အေမရိကန္အိမ္ဆိုုေတာ့ fully furnished ပန္းကန္ခြက္ေယာက္ အကုုန္လံုုး သူ ့ဟာယူသံုုးဆိုုေပမဲ့ ထမင္းေပါင္းအိုုး မရိွဘူး။ ဆူနမ္က အဲဒီလိုု အေၿမွာ္အၿမင္ၾကီးတယ္။ ဒီလိုုနဲ ့ အလုုပ္အသစ္၊ ၿမိ ုု ့အသစ္၊ အိမ္အသစ္၊ လူအသစ္မွာ ေနသားတက်ၿဖစ္ဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားရတာ ေၿခာက္လေလာက္ ၾကာတယ္။ နင္ေရွ ့မွာ သံုုးေယာက္ၿဖ ုုတ္ထားတယ္ သတိထား ၾကိ ုုးစားေနာ္လိုု ့ တူရကီေလး မူဆာဖာ သတိေပးလာတဲ့ေန ့ကဆိုု ဖ်ားခ်င္သလိုုေတာင္ ၿဖစ္တယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဆူပါဗိုုက္ဆာဂ်ာရတ္က စန္းစန္း နင္ အလုုပ္ရွာေနလား အၿမဲတမ္းအလုုပ္အတြက္ မန္ေနဂ်ာကိုု ေထာက္ခံေပးမယ္ဆိုုေတာ့ ဝမ္းသာလိုုက္တာ။ ေနာက္ေတာ့ ဘတ္ဂ်က္ေၾကာင့္ အၿမဲတမ္း မခန္ ့ႏိုုင္ေတာ့ဘူး ကြန္းထရပ္ကုုန္ရင္လည္း ထပ္တိုုးမွာ မဟုုတ္ေတာ့ အလုုပ္ရွာတဲ့ အင္တာဗ်ဴးသြားမယ္ဆိုုရင္လည္း ခြင့္ယူလိုု ့ရတယ္တဲ့။ ကြန္းထရပ္ေတာင္ မကုုန္ေသးဘူး ေလးေအာ့ဖ္ၿဖစ္ေတာ့တာပဲ။ အေမရိကန္ကုုမၺဏီအမ်ားစုုက ေလးေအာ့ဖ္ရင္ ကြန္ပ်ဴတာကိုု မထိနဲ ့ေတာ့ ပစၥည္းေတြကိုု သိမ္းေပးၿပီး ခ်က္ခ်င္းထြက္သြားခိုုင္းတတ္တာ အေမရိကန္ထံုုးစံပါ။ အဲဒီလိုု ၿဖစ္လာခဲ့ရင္ ကိုုယ္ဝမ္းနည္းေနမွာစိုုးလိုု ့ အိမ္ရွင္အေမရိကန္မ မန္ဒီက သတိေပးပါတယ္။ ဆူပါဗိုုက္ဆာေတြနဲ ့ ေန ့လည္စာစား ေအးေအးလူလူရိွတဲ့ ရံုုးေနာက္ဆံုုးရက္မွာ ဝမ္းနည္းပက္လက္ ငိုုမိတယ္ ကန္တက္ကီရံုုးကိုု တြယ္တာေနတာကိုုး။ ခုုခ်ိန္ထိ ကန္တက္ကီလိုု ့ၾကားတိုုင္း ကန္တက္ကီရံုုး၊ ကန္တက္ကီေၿမကိုု လြမ္းေနမိတုုန္း။ ေမရီလန္းကိုု ေရာက္ေနတဲ့ ဆူနမ္၊ ရာမားက သူတိုု ့ဆီမွာ လာေနၿပီး အလုုပ္ရွာဖိုု ့ေၿပာတယ္။ အလုုပ္မရိွတဲ့အခ်ိန္ အိမ္လခ၊ ကားဆီဖိုုး၊ ကား၊ က်န္းမာေရးအာမခံ၊ ဖုုန္းခ တလတလ လာတဲ့ေဘလ္မွာ အိမ္လခ သက္သာလည္း နည္းလား။ ဒါေတာင္ ဆူနမ္တိုု ့က ကိုုယ္ပိုုင္အိမ္ခန္းငွားထားတာမိုု ့ ေခၚႏိုုင္တာ သူတိုု ့လည္း သူမ်ားအိမ္မွာ အခန္းငွားေနရင္ ေခၚႏိုုင္မွာမဟုုတ္။ ေဖေဖၚဝါရီ စာေမးပြဲၿပီးမွာပဲ ေမရီလန္းကိုု ေၿပာင္းေတာ့မယ္လိုု ့ ဆံုုးၿဖတ္လိုုက္တယ္။ ေလေအာ့ဖ္ၿဖစ္ၿပီး ကန္တက္ကီကေန မထြက္ခြာခင္ တလအတြင္ လူဝီဗီလ္ၿမိ ုု ့ပဲ အလုုပ္တစ္ခုု ရေတာ့မလိုု ၿဖစ္ေသးတယ္။

ကန္တက္ကီရံုုးက ဆူပါဗိုုက္ဆာေတြကိုု ဖုုန္းဆက္လွမ္းေမးေတာ့ ဆူပါဗိုုက္ဆာအကုုန္လံုုးက ကိုုယ့္ကိုုေထာက္ခံေပးၾကေတာ့ သူတိုု ့က ကိုုယ့္ကိုု သေဘာက်ပါရဲ  ့။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီဗီဇာ စပြန္ဆာေပးဖိုု ့ကိုု တြန္ ့ေနတယ္ တခါမွ စပြန္ဆာမေပးဘူးေတာ့ ဆိုုေတာ့ေလ။ ကန္တက္ကီၿပည္နယ္ရဲ ့ ၿမိ ုု ့ေတာ္က ဖရန္ ့ဖြတ္ဆိုုေပမဲ့ လူဝီဗီလ္ၿမိ ုု ့က ပိုုၾကီးတယ္။ တစ္နာရီအေဝး ဖရန္ ့ဖြတ္ၿမိ ုု ့က အစိုုးရရံုုးမွာ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးေတာ့ အိႏိၵယသားအင္တာဗ်ဴးသူေတြကိုု သေဘာမက်ဘူး။ ေအာ္ဖာကမ္းခဲ့ရင္ေတာင္ လက္မခံဘူးလိုု ့ေတြးတာကိုု သိလိုု ့နဲ ့ တူပါရဲ ့ ေအာ္ဖာမကမ္းခဲ့ဘူး။ ေနာက္ေအာ္ဖာတစ္ခုုက ထူးထူးဆန္းဆန္း အင္တာလည္း မဗ်ဴးဘဲနဲ ့ ေအာ္ဖာကမ္းလာတာ လစာလည္း မဆိုုးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဘယ္ေန ့ဘယ္ရက္ ဘယ္ရံုုးမွာ အလုုပ္ဆင္းရမယ္လိုု ့ မပါဘူး။ ကိုုယ့္စီဗြီကိုုၾကည့္ၿပီး အလုုပ္ခန္ ့လိုုက္တာ သူ ့မွာ အလုုပ္မရိွေသးဘူး  ကြန္းထရပ္ရတဲ့ေနရာကိုု ဆင္းခိုုင္းမဲ့ပံုုဆိုုေတာ့ ဆူနမ္တိုု ့က လက္မခံနဲ ့တဲ့။ ေလးေအာ့ဖ္ဆိုုတဲ့ စကားလံုုးကိုု မသံုုးဘဲ ကန္တက္ကီရံုုးက ကြန္းထရပ္ၿပီးသြားလိုု ့ အလုုပ္ရွာေနတာပါလိုု ့ေၿပာရတယ္။ ယူအက္စ္ အေတြ ့အၾကံ ုု တစ္ႏွစ္ရိွေပမဲ့ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ စပြန္ဆာေပးတဲ့ အလုုပ္ရွာရတာ အင္မတန္ခက္တယ္။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီစပြန္ဆာလိုု ့ ေမးလိုုက္ရင္ ၉၅ ရာခိုုုုင္ႏႈန္းက ေဆာရီးၾကတာ မ်ားတယ္။ တကၠဆပ္ၿပည္နယ္ အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုုက မင္း ၾကည့္ရတာ အလုုပ္အေၿပာင္းအလဲ လုုပ္ရတာ ၾကိ ုုက္ပံုုရတယ္ေနာ္ တစ္ႏွစ္ခြဲေလာက္ဆိုု ေၿပာင္းတယ္ သူတိုု ့က ရံုုးမွာ အၾကာၾကီး လုုပ္မဲ့သူ လိုုခ်င္တာတဲ့။ ယူအက္စ္မွာ ေက်ာင္းတက္ဖိုု ့အတြက္ စကၤာပူအလုုပ္ကိုု ထြက္လိုုက္တာ၊ ကန္တက္ကီအလုုပ္က ကြန္းထရပ္ကုုန္သြားလိုု ့ အလုုပ္အသစ္ရွာေနတာ၊ ဘယ္အလုုပ္ေၿပာင္းခ်င္ပ့ါမလဲ အလုုပ္အသစ္ေၿပာင္းရတယ္ဆိုုတာ စိတ္ပင္ပန္းပါဘိ ၿမိ ုု ့အသစ္၊ အိမ္အသစ္၊ ရံုုးအသစ္၊ လူအသစ္၊ technology အသစ္ေတြနဲ ့ အသားတက်ၿဖစ္ဖိုု ့ လြယ္တာမွတ္လိုု ့။

ကိုုယ္က ကန္တက္ကီရံုုးက ပီတာလိုု လုုပ္သက္ ၃၅ ႏွစ္ ၿဖစ္ခ်င္တာ ကိုုယ့္မွာ ဒီအခြင့္အေရး မရခဲ့ဘူး။ လူၾကီးမင္းတိုု ့ လိုုခ်င္တဲ့ အရည္အခ်င္းနဲ ့ မကိုုက္ညီဘူး ထင္ပါရဲ ့လိုု ့ေၿပာေတာ့ ေနာက္အလုုပ္ေပၚခဲ့ရင္ ဖုုန္းဆက္ပါ့မယ္တဲ့ ေအာ္ဖာကမ္းရင္ေတာင္ လက္မခံခ်င္ဘူး။ အဲဒီလိုုမ်ိဳး အင္တာဗ်ဴးသူကိုု စိတ္ေပါက္ေပါက္နဲ ့ ရန္ေတြ ့တာလည္း ရိွေသးတယ္။ ေမရီလန္းက ရာမားတိုု ့ကုုမၺဏီမွာ အမ္းထရူး ဂ်ဴနီယာအလုုပ္အတြက္ အင္တာဗ်ဴးတာ စီနီယာအဆင့္နီးပါး Security problems ေတြေမးလိုု ့ ေခါင္းကိုုက္ၿပီး ၿပန္လာတယ္။ ေမရီလန္းမွာ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးသံုုးခုု ရပါတယ္။ မနက္ ၆ နာရီခြဲမွာ တနာရီအေဝးကၿမိ ုု မွာ ေရးေၿဖ။ ကြန္ပ်ဴတာ၊ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴး ေၿဖရတယ္။ အင္တာဗ်ဴးဖိုု ့ ေစာင့္ေနရင္းမွ အမွတ္တမဲ့ ၾကည့္လိုုက္ေတာ့ လား...လား... မနက္က အိပ္ခ်င္မူးတူးနဲ ့ ဆြယ္တာကိုု ေၿပာင္းၿပန္ဝတ္ခဲ့တာကိုုး အိမ္သာထဲသြားၿပီး ၿပင္ဝတ္ရတယ္။ ေနာက္တစ္ခုုက ဝါရွင္တန္ဒီစီ ကယ္ပီတန္ Capitol နားက ရံုုးမွာ အင္တာဗ်ဴးတဲ့သူရဲ ့ မ်က္လံုုးက အရမ္းလွတယ္။ ကိုုယ့္အရင္အလုုပ္က အေတြ ့အၾကံ ုုေတြအေၾကာင္း တစ္နာရီေလာက္ ဗ်ဴးတယ္။ အဲဒီရံုုးေလးမွာ အလုုပ္ရခ်င္ခဲ့တာ ကိုုယ္အရမ္းႏွစ္သက္တဲ့ ဆီးနိတ္၊ ေဟာက္စ္ရိွတဲ့ ကယ္ပီတယ္ေဘးနားက ရံုုးေနရာေလးကိုု သေဘာက်လိုု ့။ ၂ လခြဲ၊ သံုုးလေနလိုု ့မွ အလုုပ္မရရင္ ေက်ာင္းမွာ ဆီမီနာ ၁ လ ၿပန္တက္ရတယ္။ ေက်ာင္းေရာက္ၿပီး တစ္ပတ္အၾကာမွာ ဝါရွင္တန္ဒီစီရံုုးက ေအာ္ဖာကမ္းလာလိုု ့ ၿပန္ခဲ့ရတယ္။ ဒီစီရံုုးကေတာ့ ေအးေအးေဆးေဆးပဲ ကလိုုင္းရင့္ဒီအိုုအယ္လ္ Department of Labor နဲ ့ ကြန္းထရပ္ထပ္တိုုးမတိုုး အၿငင္းပြားေနေတာ့ အလုုပ္အသစ္မရိွဘဲ အရင္အေဟာင္းကိုုပဲ ထိန္းသိမ္းရတယ္။ ကိုုယ့္ေက်ာင္းသားဗီဇာက ကုုန္ေတာ့မွာမိုု ့ ေလးဘာသာထပ္ယူၿပီး ေက်ာင္းသားဗီဇာ တစ္ႏွစ္ထပ္တိုုးရတယ္။ အလုုပ္ဗီဇာ အဆင္မေၿပေသးလိုု ့ မၿဖစ္မေန ေက်ာင္းဆက္တက္ေနရတာပါ ေက်ာင္းတက္ႏိုုင္ၾကီးသူ ေက်ာင္းေပ်ာ္ၾကီးလိုု ့ မထင္လိုုက္ပါနဲ ့။

Yes ! We can throw our caps after sweating, hardship, sleepless, tried, stressful of burden student life.
One of my proudest thing in my life is NUS alumni.

ဒီအလုုပ္က မဟန္ဘူးဆိုုၿပီး ကိုုယ္အလုုပ္ေတြရွာ၊ အင္တာဗ်ဴးေတြ ေၿဖေနခဲ့တယ္။ ေအာက္တိုုဘာမွာ အစိုုးရရွပ္ေဒါင္းၿဖစ္လိုု ့ ရံုုးပိတ္လိုုက္ရာက အစိုုးရရံုုးေတြ ၿပန္ဖြင့္လာေပမဲ့ ကိုုယ္တိုု ့ရံုုး ၿပန္ဖြင့္ မလာေတာ့ဘူး ေလးေအာ့ဖ္ၿပန္ၿပီေပါ့ ႏွစ္ခါ။ ပထမတေခါက္ ေလးေအာ့ဖ္ေတာ့ အင္မတန္ေၾကာက္ စိတ္ပူတာ ဒီတခါေတာ့ စိတ္မပူေတာ့ဘူး ေအးေအးေဆးေဆးပဲ လာမဲ့ေဘး ေၿပးေတြ ့လိုုက္မယ္ ဟိုုေကြ ့ဟိုုတက္နဲ ့ ေလွာ္မယ္ ဒီေကြ ့ဒီတက္နဲ ့ ေလွာ္မယ္။ သံုုးလနဲ ့ အလုုပ္မရလိုု ့ ေက်ာင္းၿပန္ရလည္း ဘာအေရးလဲ ဆရာ၊ ဆရာမေတြ နဲ ့ ေတြ ့ရတာေပါ့၊ ကိုုယ့္ရဲ ့ ယူအက္စ္ hometown ေလးဆီမွာ အနားယူရတာေပါ့။ အေဖနဲ ့ မၾကီးက ပိုုက္ဆံအတြက္ စိတ္မပူနဲ ့ သူတိုု ့ ပိုု ့ေပးမယ္တဲ့။ ယူအက္စ္လုုပ္သက္ ႏွစ္ႏွစ္ရိွေနၿပီ၊ အင္တာဗ်ဴးပါးလည္း ဝေနၿပီဆိုုေတာ့ အခက္အခဲ မရိွေတာ့ဘူး။ ဘယ္ၿမိ ုု ့ ဘယ္ေနရာ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ရမွန္းမသိတာက ခက္တယ္။ ေကာ္လိုုရာဒိုုတကၠသိုုလ္တစ္ခုုက ေအာ္ဖာကမ္းခ်င္သလိုု။ ကိုုယ့္စီဗြီကိုု monster ေတြ ့လိုု ့ နယူးေယာက္က ကုုမၺဏီတစ္ခုု လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးခ်င္တယ္။ ဖုုန္းအင္တာဗ်ဴး အရင္ေၿဖၿပီး ေအာင္ေတာ့မွ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးလာမယ္လိုု ့။ မနက္ဖက္ ဘတ္စ္ကားစီးၿပီး နယူးေယာက္လာ ညေနဘတ္စ္ကားစီးၿပီး ေမရီလန္းကိုု ၿပန္ရမွာမိုု ့ အေဖာ္လည္းရေအာင္၊ နယူးေယာက္ကိုု မေရာက္ဖူးတဲ့ အိမ္ရွင့္တူမကိုု ဖိတ္ေခၚေတာ့ လိုုက္မယ္တဲ့။ အင္တာဗ်ဴးေရးေၿဖ လာေၿဖၾကသူေတြထဲမွာ အေစာဆံုုးၿပီးတာ ကိုုယ္ပါတဲ့ ၾကည့္ရတာ ဘရိုုင္ယန္ပါ့ခ္က ေရခဲၿပင္စကိတ္ကြင္း၊ အင္ပါယာစတိတ္အေဆာက္အဦးတိုု ့ကိုု သြားၾကည့္ခ်င္ေနတာ ေနပါလိမ့္မယ္။ ေဘာ့စ္အန္နာ့နဲ ့ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးေတာ့ stress အရမ္းမ်ားတယ္ေနာ္တဲ့ အဲဒီတုုန္းက အလုုပ္လိုုခ်င္ေတာ့ လာစမ္းပါ နင္လားဟဲ့ stress ။ ဘယ္ေလာက္ေမွ်ာ္မွန္းထားလဲေမးေတာ့ ဒီစီက ကိုုယ့္လစာကိုု  ေၿပာလိုုက္တယ္ market rate ဆိုု အိုုေကပါတယ္လိုု ့။ တခါတုုန္းက အိုုင္အိုုဝါတကၠသိုုလ္နဲ ့ ေရးေၿဖ၊ ဖုုန္း၊ စကိုုက္အင္တာဗ်ဴးေတြ ေအာင္ၿပီး ဘယ္ေလာက္လိုုခ်င္သလဲလိုု ့ေမးေတာ့ လက္ရိွေပါက္ေစ်းကိုု ေၿပာလိုုက္တာ ေအာ္ဖာမကမ္းေတာ့ဘူး။

တကၠသိုုလ္၊ အန္ဂ်ီအိုုေတြက လစာနည္းတယ္ ဒါေပမဲ့ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ၊ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ရင္ ၿမန္တယ္၊ ပိတ္ရက္၊ မီးဖြားခြင့္၊ ေက်ာင္းတက္ရင္လည္း ေထာက္ပံ့ေသးတယ္။ ဒီကတည္းက ကိုုယ္ လိုုခ်င္တာကိုု မေၿပာဘဲ ေနာက္ဆိုု မင္းတိုု ့ဖက္က ဘယ္ေလာက္ေပးဖိုု ့ စဥ္းစားထားပါသလဲ။ လက္ရိွေပါက္ေစ်းဆိုု ရပါတယ္လိုု ့ေၿပာေတာ့တယ္ ဘယ္သူမဆိုု လစာမ်ားမ်ား လိုုခ်င္ၾကတာၾကီးပါပဲ။ ေကာ္လိုုရာဒိုုမွာဆိုုရင္ တက္စရာေတာင္ေတြ အမ်ားၾကီးကြ ေမရီလန္းအိမ္ရွင္ေရာ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြ အားလံုုးက နယူးေယာက္လိုု ့ တိုုက္တြန္းၾကတာနဲ ့ပဲ Big Apple ၊The city that never sleeps ၿမိ ုု ့က ေအာ္ဖာကိုု လက္ခံလိုုက္လိုု ့ နယူးေယာက္သူၿဖစ္ေနတာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ။ နယူးဂ်ာဆီဖက္က အိႏိၵယေအးဂ်င့္ေတြက သင္တန္းေပး၊ အလုုပ္သြင္းေပးမ်ိဳးေတြ ရိွပါတယ္။ သူတိုု ့ဆီမွာ သင္တန္းတက္ သင္တန္းခကိုု ကိုုယ္ကေပးရတယ္။ ၿပီးရင္ သူတိုု ့က အလုုပ္သြင္းေပးတာ လစာလည္း ႏွိမ္တယ္။ အလုုပ္အရမ္းလိုုခ်င္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ သူတိုု ့ဆီမွာ သင္တန္းတက္ၿပီး အလုုပ္ဝင္၊ လစာႏွိမ္ၿပီး မတရားခိုုင္းလိုု ့ ထြက္ခ်င္၊ ထြက္ရင္လည္း ဘယ္ေလာက္လိုု ့ စာခ်ဳပ္နဲ ့ ခ်ဳပ္ထားေတာ့ ေက်ာင္းကေန ဝင္ကယ္ရတဲ့ ၿဖစ္ရပ္ေတြလည္း ရိွတယ္။ ေက်ာင္းမွာ career job search ႏွစ္ပတ္သင္တန္း ေပးတုုန္းက နည္းၿပဆရာက နယူးဂ်ာဆီၿပည္နယ္က အိႏိၵယရီခရူတာ၊ ကုုမၺဏီေတြကိုု သတိထားလိုု ့ သတိေပးဖူးတယ္။ အစိုုးရက အလုုပ္ဗီဇာေလွ်ာက္ေပးတာေတြကိုု ကုုမၺဏီက အကုုန္ခံရမယ္ဆိုုေပမဲ့ ကိုုယ့္လက္ရိွကုုမၺဏီက စာရြက္စာတမ္းသာ တာဝန္ယူတာ၊ ဘာေၾကးညာေၾကး အကုုန္ ကိုုယ္ေပးရတယ္ ဒါေပမဲ့ ဘာဘြန္းမွ မထိုုးရဘူး ၾကိ ုုက္တဲ့အခ်ိန္ထြက္။ ဆူနမ္က်ေတာ့ လစာနည္းၿပီး ကုုမၺဏီကေန က်န္းမာေရး အာမခံေၾကး ေပးတယ္၊ အလုုပ္ဗီဇာ အကုုန္ခံတာဝန္ယူ ေလွ်ာက္ေပးတယ္ ဒါေပမဲ့ အဲဒီကုုမၺဏီမွာ ၃ ႏွစ္ လုုပ္ရမယ္။ ကိုုယ္ စကၤာပူမွာ ပီအာ၊ ယူအက္စ္မွာ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီဗီဇာ ေလွ်ာက္ေတာ့ ၾကံ ုုေတြ ့ရတာေတြ၊ ယူအက္စ္က မာစတာဘြဲ ့ရထားရင္  အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ ၆ လ ၿဖစ္ရံုုနဲ ့ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္လိုု ့ရေတာ့ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ဖိုု ့ စီနီယာ၊ လုုပ္ေဖာ္ကိုုင္ဖက္၊ ေရွ ့ေနေတြနဲ ့ ေမးၿမန္းထားသမွ်ေတြက နည္းနည္းရွည္မွာမိုု ့ ေနာက္ဆံုုးအပိုုင္းမွာပဲ တင္ပါေတာ့မယ္။

အလုုပ္ရွာၿခင္း အႏုုပညာ - ၂

ဒုုတိယဆုုရတာက ၃ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးအေမ အိႏိၵယသူ ဆဘီတာ (ကိုုယ္တိုု ့က စားၿပီးသားလိုု ့ နာမည္ေၿပာင္ ေပးထားတယ္) ။ သူ ့ဘြဲ ့က သခၤ်ာ ကေလးအငယ္ရိွၿပီး ေယာကၡမနဲ ့ ေနရတာမိုု ့ကိုုယ္တိုု ့လိုု ေက်ာင္းမွာ မအိပ္ရံုုတမယ္ မေနႏိုုင္ဘူး ည ၇ နာရီေလာက္ဆိုု ၿပန္ရၿပီ။ အိမ္ေရာက္ရင္ တအိမ္သားလံုုးရဲ ့ ညစာ၊ ေနာက္ေန ့အတြက္ မနက္စာ ခ်က္ရတယ္၊ ကေလးကိစၥေတြ လုုပ္ရတယ္ အိမ္ေရာက္ရင္ စာၾကည့္ခ်ိန္ မရိွလိုု ့ ေက်ာင္းမွာပဲ စာၾကည့္ရတဲ့သူ။ အားတဲ့အခ်ိန္မွာ သတင္းစာေပၚက quiz ေတြက ခဲတံတစ္ေခ်ာင္းနဲ ့ ေၿဖေနတတ္တယ္ ညဏ္ေကာင္းေအာင္လိုု ့တဲ့။ ကေလးနဲ ့ ေယာကၡမကိုု ၿပ ုုစုုရင္းနဲ ့ ဒုုတိယဆုုရေအာင္ ၾကိ ုုူစားတဲ့ ဆဘီတာရဲ ့ အားထုုတ္မႈကိုု ေလးစားမိတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးတဲ့လူတိုုင္း အလုုပ္ရတာေတာ့ မဟုုတ္ပါဘူး အလုုပ္မရလိုု ့ ၿမန္မာၿပည္သြားတဲ့သူေတြလည္း ရိွပါတယ္။ အလုုပ္ရတယ္ဆိုု အားထုုတ္မႈ၊ စိတ္ရွည္သည္းခံမႈနဲ ့ ကံလည္း လိုုေသးတာကိုုး။ ကိုုယ္က တလခြဲအတြင္း အလုုပ္ရေပမဲ့ ၄ လေလာက္အထိ အလုုပ္မရေသးလိုု ့ EPEC ( long time ) ေနထိုုင္ခြင့္ေလွ်ာက္ၿပီး အလုုပ္ေလွ်ာက္ရတဲ့သူလည္း ရိွပါတယ္။ မနက္မိုုးလင္းတာနဲ ့ အလုုပ္ေတြတင္၊ ဖုုန္းေတြေၿဖ၊ အင္တာဗ်ဴးအတြက္ ၿပင္ဆင္ တပတ္မွာ အင္တာဗ်ဴးႏွစ္ခုုေလာက္ ရိွတယ္။ အလုုပ္ရွာေနခ်ိန္အတြင္းမွာ ေကႊ်းထားမဲ့ မၾကီးရိွေနေတာ့ အလုုပ္ေလွ်ာက္တယ္လိုု ့သာေၿပာေတာ အစားအေသာက္မပ်က္၊ ကိုုရီးယားကား အၾကည့္မပ်က္နဲ ့ ကိုုယ္အေလးခ်ိန္ တက္လာတယ္။ ကိုုယ္ အင္တာဗ်ဳးက အၿပန္လမ္းမွာ အင္တာဗ်ဴးလာေၿဖတဲ့ ညီမငယ္ေလး ဇာၿခည္ေက်ာ္နဲ ့ဆံုုလိုု ့ ဘယ္မွာအင္တာဗ်ဴးတာလဲ ေမးၾကည့္ေတာ့ ကုုမၺဏီအတူတူပဲဆိုုေတာ့ အင္တာဗ်ဴးေမးခြန္းေတြ ေပးလိုုက္ေသးတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္တုုန္းက same batch ၊ ISS မွာ အင္တန္းအတူတူဆင္းတဲ့ ေအးပိုုက ဂ်ာဗားမွ ဂ်ာဗားတဲ့ အလုုပ္ရေတာ့ .Net နဲ ့ရတယ္။

အင္တာဗ်ဴးေတြက ေရးေၿဖ၊ ကြန္ပ်ဴတာနဲ ့ ေၿဖရတယ္။ သူငယ္ခ်င္းေတြ အလုုပ္ရသြားၿပီရင္ ဘယ္ေတာ့မွ အလုုပ္ရပါ့မလဲလိုု ့ စိတ္ပူ ဘုုရားမွာ ဆုုေတာင္းနဲ ့ စိတ္ဖိစီးတာပါပဲ။ NUS Enginering School မွာ အင္တာဗ်ဴးတုုန္းက ရည္မွန္းခ်က္က ဘာလဲေမးေတာ့ ယူအက္စ္မွာ ေက်ာင္းသြားတက္ခ်င္တယ္လိုု ့ ေၿဖခဲ့ဖူးတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုု္လ္တက္တုုန္းက ကိုုယ္တိုု ့သူငယ္ခ်င္းေတြ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ၊ စိတ္ကူးယဥ္အိမ္မက္ေတြ အေၾကာင္းေၿပာၾကတုုန္းက ကိုုယ့္အိမ္မက္က ႏိုုင္ငံၿခားမွာ ေက်ာင္းတက္ခ်င္ခဲ့တာတဲ့။ ဒါေပမဲ့  ဘယ္ႏိုုင္ငံမွာ ဘယ္ေမဂ်ာတက္ခ်င္လိုုက္တာလို ့ေတာ့ မရိွခဲ့ဘူး။ အေမက မူလတန္းပညာကိုုေတာင္ ၿပီးဆံုုးခဲ့တာ မဟုုတ္ပါဘူး။ သမီးအၾကီးဆံုုးဆိုုေတာ့ ေအာက္က အငယ္သံုုးေယာက္ကိုု ခါးထစ္ခြင္ထိန္းေက်ာင္းရင္း စာဖတ္စာေရးတတ္ေအာင္ ကိုုယ့္ဘာသာ သင္ယူခဲ့တာပါတဲ့။ ရြာမွာက ညေနဆိုု ဘီဘီစီ၊ ဗြီအိုုေအ၊ အာအက္ဖ္ေအ ေရဒီယိုုသတင္းေတြ နားေထာင္ၾကတယ္။ ႏိုုင္ငံၿခားမွာ ပညာသင္ေနတဲ့သူေတြနဲ ့ ေတြ ့ဆံုုေမးၿမန္းခန္းေတြ နားေထာင္ရရင္ အေမက သူ ့သမီးေတြကိုု အဲဒီလိုု ၿဖစ္ေစခ်င္တာတဲ့ ။ မသိစိတ္ထဲမွာ ၿဖစ္ခ်င္ခဲ့တဲ့ စိတ္ကူးေတြဟာ တခါတရံမွာ အေကာင္အထည္ ေပၚလာသလားလိုု ့။ ကိုုယ္တက္ခ်င္ခဲ့တာက ISS က မာစတာ MTech Software Engineering ၊ စကၤာပူမွာ သံုုးႏွစ္ေနၿပီးရင္ သြားဖိုု ့ စိတ္ကူးထားတာက ၾသဇီ၊  သြားၿဖစ္သြားတာက ယူအက္စ္။ တခါတေလေတာ့လည္း ေတြးထင္မထားတာတဲ့ အရာေတြ ၿဖစ္လာတတ္သလားလိုု ့။  စကၤာပူေက်ာင္းဝင္ခြင့္ရေတာ့ အေဖက သိပ္မလႊတ္ခ်င္ဘူး သမီးတစ္ေယာက္က ႏိုုင္ငံၿခားမွာ သမီးအငယ္ကိုု အနားမွာ ရိွေစခ်င္ခဲ့တယ္။ အေမကေတာ့ ၿပတ္သားတယ္ ပိုုက္ဆံကိစၥကိုု လံုုးဝစိတ္မပူနဲ ့ပ်ံခ်င္သေလာက္ ပ်ံတဲ့။ အဲဒီတုုန္းက နာဂစ္တိုုက္ၿပီးခါစ စက္ပစၥည္းဆိုုင္ တစ္ခုုလံုုး ဆံုုးရံႈး၊ အိမ္ေခါင္မိုုးကႊ်တ္ထြက္ လူေတာင္ ကံေကာင္းလိုု ့ မေသတဲ့အခ်ိန္ဆိုုေတာ့ ကိုုယ္ ေတြေဝေနတာကိုုသိလိုု ့ ဆံုုးၿဖတ္ခ်က္ေတြ ခိုုင္မာေအာင္ အေမက စိတ္ဓာတ္ခြန္အား ေပးခဲ့တာပါ။

အလုုပ္ရွာတဲ့အခါမွာ စီဗြီေဖာင္ပံုုစံကလည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ ေလွ်ာက္တဲ့သူ အမ်ားၾကီးထဲကမွ ေဖာမတ္ေကာင္းတဲ့ စီဗီြေလး၊ သူတိုု ့လိုုခ်င္တာေတြ နည္းနည္းေလာက္ ပါရင္ကိုုပဲ ပမာဏအရင္ေရြး ၿပီးေတာ့မွ အင္တာဗ်ဴးေခၚတာကိုုး။ ကိုုယ့္သူငယ္ခ်င္း ေကာင္းေကာင္းရဲ ့စီဗြီေလးက အေတာ္ေကာင္းတယ္ သူဆိုု အင္တာဗ်ဴး အမ်ားၾကီးရတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဟဲ့ နင့္စီဗြီေပးစမ္းဆိုုၿပီး သူ ့စီဗြီေဖာမတ္ထဲမွာ ကိုုယ့္ဟာေတြထည့္ ေကာ္ပီကူးသင့္တာ ကူးေပါ့။ KPMG မွာ အင္တာဗ်ဴးေၿဖေတာ့ အကုုန္လံုုး ေၿဖႏိုုင္ပါရဲ ့ မင္း အခုုသံုုးေနတဲ့ ဂ်ာဗားက ဘာ version လဲေမးေတာ့ ကိုုယ္မသိဘူး 2 လား 3 လားလိုု ့ ဝါးတားတား ေၿဖခဲ့ဖူးတယ္။ ကိုုယ္သံုုးေနတာ ဘာ version မွန္း မသိတဲ့သူကိုု ဘယ္သူက အလုုပ္ခန္ ့ခ်င္ပါ့မလဲ။ ကုုမၺဏီတစ္ခုုမွာ ကိုုယ္တိုု ့ေက်ာင္းကလူေတြ အင္တာဗ်ဴးေၿဖက်ေတာ့ ဘယ္ေတြေမးမွန္း သိေနတာေပါ့။ ငါက အီးေမးလ္ထဲက ကူးမယ္ဆိုုၿပီး မၿပင္ဆင္သြားဘူး ဟိုုေရာက္ေတာ့ no interent ဆိုုေတာ့ ငါ့မွာ မကူးလိုုက္ရပါဘူးဟာ ဘာေတြ ေၿဖလိုုက္မွန္းေတာင္ မသိဘူးလိုု ့ ကိုုစိုုင္းကေၿပာရင္ အဲဒါ မၿပင္ဆင္ထားတဲ့ အက်ိဳးေတြေလလိုု ့ ႏွက္ၾကတယ္။ ကိုုယ္ ATH မွာ မေတာ္တဆ အလုုပ္ရသြားတဲ့ အေၾကာင္းေလး ေၿပာၿပခ်င္ပါေသးတယ္။ ATH မွာ ေရးေၿဖ ၁ နာရီ သြားေၿဖရတယ္ ၿပီးေတာ့ ပေရာဂ်က္တစ္ခုု ပိုု ့လိုုက္တယ္။ အဲဒီတုုန္းက ကိုုယ္က ပရိုုဂရမ္းမင္း မကႊ်မ္းေသးေတာ့ သူငယ္ခ်င္းေတြ အကူအညီနဲ ့ ေၿဖရတယ္။ design page ေရးေပးတာက ယိုုးဒယားမွာ ဒီဇိုုင္းသင္ယူခဲ့၊ ISS အတူတူတက္ခဲ့တဲ့ ဒီဇိုုင္းဂုုရုုၾကီး ကိုုၾကီးေက်ာ္။ ေက်ာင္းပေရာဂ်က္ေတြ လုုပ္ၾကတုုန္းကဆိုု ဝက္ဆိုုဒ္ဒီဇိုုင္းေတြက Firefox မွာအေကာင္း Internet Explorer မွာ ယိုုင္ထြက္ေနလိုု ့ကေတာ့ ကိုုၾကီးေက်ာ္ဆီ ေၿပးၾကေတာ့တာပဲ။

Team 12 ASP.Net Project Presentation Day

ကုုတ္တင္းကိုု ကူညီေပးတာက မာစတာနဲ ့ ISS အတူတူတက္ခဲ့တဲ့ ဘလိုု ့ ခ်စ္စႏိုုးေခၚၾကတဲ့ သဂၤ ီဘ စန္းထြန္းေရ data တခုုေတာ့ ဝင္သြားၿပီ ရေလာက္ပါၿပီတဲ့ ADO.Net ၊ Stored Procedure သံုုးၿပီး ေရးေပးတာပါ။ က်န္တဲ့ validation ၊ ေခါင္းေဆာင္ ခရီးသည္ရဲ ့ေအာက္မွာ တၿခားခရီးသည္ေတြ ထပ္ထည့္တာကိုုေတာ့ ႏွစ္ရက္ေလာက္ အခ်ိန္ယူၿပီး ေရးလိုုက္ရပါတယ္။ ေနာက္ second round interview ထပ္ေခၚတယ္ အိုုင္တီဒါရိုုက္တာ ၿပင္သစ္ၾကီးက မင္း ဒီအလုုပ္ရမယ္လိုု ့ ထင္သလားလိုု ့ေမးေတာ့ ဒီအင္တာဗ်ဴးက ကိုုယ့္ ၁၃ ခုုေၿမာက္ ၁၃ ကိုု ကံမေကာင္းတဲ့နံပါတ္လိုု ့ ယူဆၾကေပမဲ့ ကိုုယ့္အတြက္ေတာ့ ၁၃ က လပ္ကီးနံပါတ္လိုု ့ ေၿဖလိုုက္ေတာ့ မင္းက အယူသီးတဲ့ မိန္းကေလးပါလားတဲ့။ တကယ္ေတာ့ ကိုုယ္က အယူမသီးတတ္ပါဘူး အလုုပ္က ေအာ္ဖာေပးလာေတာ့ ေပ်ာ္လိုုက္တာ။ ေအာ္ဖာစာရြက္မွာ လက္မွတ္ထိုုးမွာက ညေနေစာင္း ေနာက္ဆံုုးအင္တာဗ်ဴးဆိုုၿပီး မနက္ပိုုင္းမွာ အင္တာဗ်ဴး သြားလိုုက္ေသးတယ္။ ေရးေၿဖ တစ္နာရီ ေၿဖၿပီး အင္တာဗ်ဴးေတာ့ ေအာ္ဖာရေနပါၿပီ ဒါ ကိုုယ့္ရဲ ့ေနာက္ဆံုုး အင္တာဗ်ဴးပါလိုု ့ ေၿပာခဲ့တယ္။ အဲဒီအလုုပ္က ေအာ္ဖာေပးလာေပမဲ့ လစာက ATH ကေပးတာထက္ နည္းေနလိုု ့ ATH ေအာ္ဖာကိုု လက္ခံလိုုက္တယ္။ ATH က တကယ္ေပ်ာ္လိုု ့ေကာင္းတယ္ လစာလည္းမဆိုုး၊ ေဘာနပ္စ္ေတြလည္းရ၊ ႏိုု္င္ငံၿခားခရီးေတြလည္း သြားရတယ္။ ဒါမာဝီ၊ ဝင္နာတိုု၊ ထိန္ထိန္၊ ေဇ၊ မြန္နာ ကိုုယ္တိုု ့ lunch group ေလးက တကယ္ေပ်ာ္ဖိုု ့ေကာင္းတယ္။ ေနာက္ေတာ့ သိရတာက ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္ထြက္၊ ကိုုယ္နဲ ့ ISS အတူတူ တက္ခဲ့တဲ့ စိုုးမင္းထိုုက္ကိုု ATH က ေအာ္ဖာကမ္းေပမဲ့ IBM ေအာ္ဖာကိုု လက္ခံၿပီးၿပီမိုု ့ ATH က ကိုုယ့္ကိုု ေအာ္ဖာကမ္းခဲ့တာပါတဲ့။

ဘယ္လိုုပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ကိုုယ္ ATH မွာ တကယ္ေပ်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ အလုုပ္ေၿပာင္းရင္ လစာတိုုးေလ့ရိွတာမိုု ့ တစ္ႏွစ္ၿပည့္တဲ့အခါ အလုုပ္ေတြ ထပ္ေလွ်ာက္ၿဖစ္ပါတယ္။ MC (ေနမေကာင္းခြင့္) ယူၿပီး အင္တာဗ်ဴးေတြ သြားတယ္။ SingTel ကဆိုု သံုုးခါေတာင္ အင္တာဗ်ဴးတယ္။ တခါတုုန္းက အင္တာဗ်ဴးအပိြဳင့္မတ္လုုပ္ဖိုု ့ကိုု ကိုုယ့္ဖုုန္းေခၚလိုု ့မရလိုု ့ SingTel မွာ လုုပ္ေနတဲ့ မယမင္းၿမင့္ဆီကေနတဆင့္ အေၾကာင္းၾကားရဖူးတယ္။ JobStreet ၊ JobCentral မွာ ေၾကၿငာထားတဲ့ ေက်ာင္းေၾကၿငာကိုု အလုုပ္ထင္ၿပီး စီဗြီပစ္တင္ ပရိုုဂရမ္းမင္း စာေမးပြဲေၿဖေတာ့ ဘီရလိုု ့ေအာင္။ ကိုုယ္တက္ခဲ့တကၠသိုုလ္ေတြဆီကေန Grading ၊ Transcripts လွမ္းပိုု ့ရမယ္ဆိုုလိုု ့ ေမာင္ေမာင္က ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္ကိုုသြားၿပီး Grading ၊ Transcripts ကိုု ေက်ာင္းတံဆိပ္တံုုးထုုၿပီး ယူအက္စ္ေက်ာင္းကိုု လွမ္းပိုု ့၊ အလုုပ္ရွာေနတဲ့ မၾကီးက ISS ကိုုသြားၿပီး ေက်ာင္းတံဆိပ္တံုုးသြားထုု ယူအက္စ္ေက်ာင္းကိုု လွမ္းပိုု ့။ မန္ေနဂ်ာ ဖိလစ္ပိုု္င္ၾကီး ဂ်ဴေရာင္းကိုု recommendation letter ေရးေပးဖိုု ့ အကူအညီေတာင္းရတယ္။ ဖုုန္းအင္တာဗ်ဴး ေၿဖၿပီးေတာ့ ယူအက္စ္ေက်ာင္းေအာ္ဖာ ရပါတယ္။ ISS ေက်ာင္းသား တရာေက်ာ္မွာ ၆၀ ေလာက္က ၿမန္မာ၊ အားလံုုးနီးပါးက ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္က ေမာင္ႏွမေတြဆိုုေတာ့ စကၤာပူေက်ာင္းတက္တယ္လိုု ့သာဆိုုတယ္ ၿမန္မာၿပည္ေက်ာင္း တက္ရသလိုုမ်ိဳး။ ေက်ာင္းမွာ ညလံုုးေပါက္ ပေရာဂ်က္လုုပ္ၾကတဲ့ေန ့ဆိုု လက္ဖက္သုုတ္ စုုစားၾကတာ ေပ်ာ္စရာၾကီး။ ယူအက္စ္ေက်ာင္းၾကေတာ့ ၿမန္မာဆိုုလိုု ့ တစ္ေယာက္တည္း၊ သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြ၊ မိသားစုုလည္း မရိွေတာ့ ကိုုယ့္မွာ ေတာ္ေတာ္နဲ ့ ဆံုုးၿဖတ္ခ်က္ မခ်ႏိုုင္ဘူး။ အားလံုုးက သြားသင့္တယ္လိုု ့ တိုုက္တြန္းၾကတယ္။

သူငယ္ခ်င္းေဝက နင့္မွာ တြယ္တာစရာ၊ ငဲ့စရာ ရည္းစားလည္းမရိွ၊ နင့္အေဖနဲ ့ မၾကီးက လိုုသမွ် ေထာက္ပံ့ႏိုုင္ေတာ့ ပိုုက္ဆံကိစၥလည္း ပူစရာမလိုု၊ ငါ့သာ နင့္ေနရာမွာဆိုုရင္ ယူအက္စ္ သြားၾကည့္လိုုက္မယ္ ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ မေပ်ာ္ေတာ့လည္း ဒီကုုိ ၿပန္လာေပါ့လိုု ့ တိုုက္တြန္းတာနဲ ့ ယူအက္စ္မွာ ေက်ာင္းသြားတက္ဖိုု ့ ဆံုုးၿဖတ္လိုုက္ပါတယ္။ ယူအက္စ္မွာ ေက်ာင္းတက္တုုန္းက ၾကံ ုုရတဲ့ အထီးက်န္ဆန္တာ၊ ပင္ပန္းဆင္းရဲတာ၊ အေမရိကန္စာေတြကိုု မစားႏိုုင္လိုု ့ အၿမဲတမ္း ဗိုုက္ဆာေနတာ၊ ရာသီဥတုု၊ ဘာသာစကား၊ culture gap အခက္အခဲေတြကိုု ၂၀၁၁ တုုန္းက ကိုုယ္ေရးတဲ့ပိုု ့စ္ေတြကိုု ဖတ္ခဲ့ဖူးသူေတြဆိုု သိၾကပါလိမ့္မယ္။ အေဖနဲ ့ အေမ ၾကိ ုုးစားရွာေဖြၾကလိုု ့ ကိုုယ့္ဘဝမွာ ေငြေၾကးအတြက္ ပူပင္ရတယ္ဆိုုတာ မရိွခဲ့ဘူး။ နာဂစ္တုုန္းက ပစၥည္းဥစၥာေတြ ဆံုုးရံႈးသြားေပမဲ့လည္း လူမေသ ေငြမရွားလိုု ့ သေဘာထားႏိုုင္ခဲ့တယ္။ ယူအက္စ္မွာ ၾကံ ုုေတြ ့ရတဲ့ ပင္ပန္းဆင္းရဲမႈေတြက အမ်ားၾကီး ဒါေၾကာင့္လည္း  ခံႏိုုင္ရည္ ရိွလာတယ္၊ ကိုုယ့္ကိုုကိုုယ္ ယံုုၾကည္မႈ တိုုးလာတယ္၊ strong ၿဖစ္လာတယ္ ဆိုုပါေတာ့။ ကိုုယ္ၾကံ ုုရတဲ့ ဒုုကၡေတြ မ်ားလွၿပီထင္တာ ဒုုကၡသည္ေတြကိုု ကူညီတဲ့ အဖြဲ ့အစည္းမွာ ေဗာ္လန္တီယာ သြားလုုပ္ေတာ့မွ  ကိုုယ့္ဒုုကၡက သူတိုု ့နဲ ့ ယွဥ္လိုုက္ရင္ တကယ့္ကိုု ပါးပါးေလး။ အဂၤလိပ္စကားမေၿပာတတ္၊ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းပညာမရိွ၊ ဝက္သတ္စက္ရံုု၊ ငါးစက္ရံုု၊ ေမြ ့ယာစက္ရံုု၊ အာလူးေၾကာ္စက္ရံုုေတြမွာ ညဆိုုင္းအလုုပ္လုုပ္၊ အဂၤလိပ္စာမတတ္ေတာ့ ကားေမာင္းလိုုင္စင္ ေၿဖဖိုု ့ခက္၊ ယူအက္စ္ဥေပဒေတြကိုု နားမလည္ေတာ့ အသက္ ၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ကိုု ဆိုုင္ေရွ ့မွာ ခဏထားၿပီး ငါးမိနစ္ေလာက္ ဆိုုင္ထဲေၿပးဝင္ကာ ေစ်းဝယ္ၿပီးလိုု ့ ၿပန္လာေတာ့ ရဲက ေစာင့္ႏွင့္ေနၿပီ။

SA 29 Graduation Day Sept 2, 2009
Post Graduate Diploma in System Analysis (GDip SA)
Institute of System Science (ISS), National University of Singapore (NUS)
AD (Application Development) Project  Team 2

ေဗာ္လန္တီယာလုုပ္တာ ပိုုက္ဆံမရေပမဲ့ ကိုုယ့္ဘဝအၿမင္ေတြ ေၿပာင္းလဲၿပီး ပိုုက္ဆံနဲ ့တန္ဖိုုးမၿဖတ္ႏိုုင္တဲ့ ဘဝအသိေတြ ရခဲ့တယ္။ ယူအက္စ္ေက်ာင္းက နာမည္မၾကီးတဲ့ private ေက်ာင္းပါ Financial Aid ရေတာ့ ေက်ာင္းလခ၊ ေနစားစရိတ္ေတြကိုု loan ထဲ ေပါင္းထည့္သြားၿပီး ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ အလုုပ္လုုပ္တဲ့ ၂ ႏွစ္အတြင္း ဆပ္ရပါတယ္။ သတ္မွတ္ထားတဲ့ grading ရၿပီး ေက်ာင္းအေၾကြးေတြ ေက်ပါမွ ဘြဲ  ့ေပးပါတယ္။ အေတြ ့အၾကံ ုုရိွၿပီး ယူအက္စ္မွာ အလုုပ္ရႏိုုင္တဲ့ ႏိုုင္ငံတကာေက်ာင္းသားေတြခၚ တစ္ႏွစ္ေက်ာင္းတက္ ႏွစ္ႏွစ္အလုုပ္လုုပ္ၿပီး အေဝးသင္တက္။ ေက်ာင္းသားဖက္က ၾကည့္ရင္လည္း ကနဦး ပိုုက္ဆံအမ်ားၾကီး ကုုန္စရာမလိုု ေက်ာင္းလည္းၿပီး အေၾကြးလည္းေက် ယူအက္စ္ႏွစ္ႏွစ္ လုုပ္သက္လည္းရေပါ့။ တစ္ႏွစ္တက္ ႏွစ္ႏွစ္အလုုပ္လုုပ္ၿပီး အေဝးသင္တက္တာကိုု CPT (Curricular Practical Training) လိုု ့ ေခၚပါတယ္။ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းမွာ ေက်ာင္းသားဗီဇာ F1 ကုုန္သြားေပမဲ့ အလုုပ္ဗီဇာ စပြန္ဆာေပးမဲ့ ကုုမၺဏီမွာ အလုုပ္မရရင္ ေလးဘာသာထပ္ယူၿပီး တစ္ႏွစ္ထပ္တိုုးေပးပါတယ္ loan ေတြ ပိုုမ်ားသြားတာေပါ့။ ေက်ာင္းအမ်ားစုုက ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာင္းတက္ သတ္မွတ္တဲ့ ခရစ္ဒစ္ၿပည့္မွ တစ္ႏွစ္အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ OPT (Optional Practical Training) ရပါတယ္ ေနာက္ထပ္တစ္ႏွစ္ ထပ္တိုုးလိုု ့ ရပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ေက်ာင္းၿပီးနီးမွာ အင္တာဗ်ဴးအတြက္ ဘယ္လိုုၿပင္ဆင္ရမယ္ဆိုုတာ ႏွစ္ပတ္သင္တန္းေပးပါတယ္။ ကိုုယ့္စီဗြီကိုု ေက်ာင္းကိုု ေပးလိုုက္ရင္ ေက်ာင္းက ယူအက္စ္ေဖာမတ္ ႏွစ္မ်က္ႏွာစာ ၿပင္ေပးပါတယ္။ ယူအက္စ္စီဗီြမွာ ဓာတ္ပံုု၊ အသက္၊ ဘာလူမ်ိဳးဆိုုတာ မပါပါဘူး။

အေမရိကန္ေတြက ေယာက်ာ္း၊ မိန္းမမေရြး လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ေလ့ ရိွပါတယ္။ မနီးလြန္း မေဝးလြန္း အကြာအေဝးကေန ဖြဖြေလး မဟုုတ္ဘဲ အားရပါရ ႏႈတ္ဆက္ရပါတယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ေက်ာင္းသားေတြ ေန ့တိုုင္း အတန္းေရွ ့ထြက္ၿပီး လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္တာ ေလ့က်င့္ရတယ္။ အင္တာဗ်ဳးသူနဲ ့ eye contact လည္း အေရးပါပါတယ္။ အေမရိကန္ေတြက ခႏၶာကိုုယ္ကေန အနံ ့အသက္ထြက္တာ မၾကိ ုုက္ၾကဘူး။ အင္တာဗ်ဴးသြားရင္ တကိုုယ္လံုုးမွာ ေၿခအိတ္အပါအဝင္ သံုုးေရာင္ထက္ မပိုုသင့္ပါဘူးတဲ့။ ယူအက္စ္မွာ အင္တာဗ်ဴးသူေတြ ပထမဆံုုးေမးတဲ့ ေမးခြန္းက What is your visa status? ပါ။ F1 ေက်ာင္းသားဗီဇာဆိုုတဲ့ စကားေတာင္ မဆံုုးေသးဘူး ေဆာရီး စပြန္ဆာ မေပးႏိုုင္ဘူးဆိုုၿပီး ဖုုန္းခ်သြားေတာ့တာပဲ။ ဒီေတာ့ work authorization ရိွပါတယ္ ဗီဇာကေတာ့ ေက်ာင္းသားဗီဇာလိုု ့ ေၿဖရမယ္လိုု ့ သင္ပါတယ္။ ဒီေလာက္ သင္ေနတဲ့ၾကားက မင္း ဘာဗီဇာလဲလိုု ့ေမးေတာ့ အီသီယိုုးပီးယားေက်ာင္းသား ေယဒီက ဖက္ဝမ္းဗီဇာလိုု ့ မဆိုုင္းမတြ ေၿဖလိုုက္ေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြ ဝါးကနဲ ရယ္ၾကေတာ့တာပဲ။ ေယဒီနဲ ့ဆံုုရင္ မင္းဘာဗီဇာလဲလိုု ့ စၾကေတာ့တာပဲ။ ေနာက္ေမးခြန္းတစ္ခုုက Tell me about yourself ပါ ႏွစ္မိနစ္အတြင္း ကိုုယ့္အေၾကာင္း ၿခံ ုုငံုုမိဖိုု ့ ေလ့က်င့္ရတယ္။ အတန္းေရွ ့ထြက္ေၿပာရတဲ့အခါ ေက်ာင္းသားေတြက တိုုသြားတယ္ မၾကားရဘူး က်ယ္က်ယ္ ေနာက္တစ္ေခါက္ ထပ္ေၿပာပါလိုု ့ ညစ္ၾကတယ္။ ေနာက္ေမးခြန္းတစ္ခုုက What is your strong and weak points ပါ။ အလုုပ္ၾကိ ုုးစားတာ၊ နည္းပညာေတြ လ်င္လ်င္ၿမန္ၿမန္ တတ္ေၿမာက္ႏိုုင္တာ၊ ကလိုုင္းရင့္ဆီကက requirement ေကာက္ၿပီး design ေကာင္းေကာင္းခ်ႏိုုင္တာ၊ ကလိုုင့္ရင့္ေတြရဲ ့ ၿပသနာကိုု ေအာင္ေအာင္ၿမင္ၿမင္ ေၿဖရွင္းႏိုုင္တာတိုု ့ဘာတိုု ့ ေၿပာလိုု ့ရေပမဲ့ အားနည္းခ်က္က်ေတာ့ ခက္သား။ ပ်င္းပါတယ္လိုု ့ အမွန္အတိုုင္း သြားေၿပာရင္လည္း အလုုပ္ခန္ ့မွာမဟုုတ္ၿပန္။

မိုုင္းဖန္ရဲ ့ အားနည္းခ်က္ကေတာ့ အလုုပ္ေတြ ရိွေနရင္ အစားအေသာက္ မမွန္ေတာ့ဘဲ အလုုပ္ဖိလုုပ္လိုု ့ က်န္းမာေရးအတြက္ မေကာင္းတာ သူ ့အားနည္းခ်က္တဲ့။ သူ ့အားနည္းခ်က္ကလည္း အလုုပ္ခန္ ့ခ်င္စရာၾကီး။ ဒီလိုုပါပဲ တၿခားေက်ာင္းသားေတြဆီက ေကာင္းတာေလးေတြဆိုု ေကာ္ပီကူးေပါ့။ အင္တာဗ်ဴးေတြကိုု ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ လိမၼာပါးနပ္စြာနဲ ့ ေၿဖႏိုုင္ဖိုု ့ မေၿဖႏိုုင္ခဲ့ရင္လည္း တက္တက္ၾကြၾကြ လုုပ္ခ်င္ကိုုင္ခ်င္စိတ္ရိွတာကိုု ၿပသဖိုု ့ လိုုပါတယ္။ ကုုမၼဏီတခ်ိဳ ့က ေက်ာင္းမွာ အင္တာဗ်ဴးလုုပ္ ေက်ာင္းသားေတြက ပရိုုဂရမ္းမင္းကိုု ကြန္ပ်ဴတာနဲ ့ စာေမးပြဲေၿဖ ၊ လူေတြ ့အင္တာဗ်ဴးေၿဖ ပထမဆံုုး အင္တာဗ်ဴးနဲ ့ တခါတည္း ပထမဆံုုးအလုုပ္ရသြားတဲ့ ယန္ဇီ၊ ေၿပာင္၊ အက္စ္စတီရာ၊ ရာဘင္တိုု ့လိုုမ်ိဳးလည္း ရိွပါတယ္။ Algorithm ဘာသာရပ္မွာ A+ ထက္ေက်ာ္ၿပီး AHons ရတဲ့ တရုုတ္နဲ ့နီေပါေက်ာင္းသားႏွစ္ေယာက္ဟာ ပေရာ္ဖက္ဆာေထာက္ခံခ်က္နဲ ့ ဂူဂယ္မွာ အင္တာဗ်ဴး သြားေၿဖရပါတယ္။ ေလယာဥ္၊ ဟိုုတယ္စရိတ္ကိုု ကုုမၼဏီဖက္က အကုုန္အက်ခံေပးတာပါ။ ဘယ္လိုုအင္တာဗ်ဴးလည္း ေမးၾကည့္တာ့ အေၿဖကိုု ဝႈိက္ဘုုတ္ေပၚမွာ ရွင္းၿပရၿပီး တဖြဲ ့ၿပီးတဖြဲ ့ တေနကုုန္ ဗ်ဴးတာတဲ့။ ေက်ာင္းက job portal ၊ job site ေတြမွာေလွ်ာက္၊ စီနီယာေတြဆီ အီးေမးလ္နဲ ့ စီဗြီလွမ္းပိုု ့။ ကိုုယ္တကၠသိုုလ္တက္တုုန္းက ႏႈတ္နည္းေတာ့ ကိုုယ့္ကိုု မသိၾကတာ မ်ားတယ္။ ကိုုယ့္သူငယ္ခ်င္း M3 လိုု ့ေခၚတဲ့ ၿမတ္မြန္၊ အီးစီ သစ္သစ္ကိုု တေက်ာင္းလံုုး သိၾကတယ္။ ကိုုယ္က ႏႈတ္နည္းတဲ့အၿပင္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးမေကာင္း ဧည့္သည္လာရင္ေတာင္ ဆင္းေတြ ့ခ်င္မွ ဆင္းေတြ ့တာ အားမနာတတ္ဘူး။ ယူအက္စ္ေက်ာင္းမွာေတာ့ အားလံုုးကိုု ႏႈတ္ဆက္တယ္ မိတ္ေဆြဖြဲ ့တယ္ စကားစၿမည္ေၿပာတယ္။ ကိုုယ္မသိမၾကားဖူးတဲ့ ႏိုုင္ငံေတြက ဓေလ့ထံုုးစံေတြ၊ ကိုုယ္မသိေသးတာေတြ သိရတယ္။ မိန္းကေလးကိုု မၾကည့္၊ ဘယ္ေတာ့မွ ဟိုုင္း ေဟာင္းအာယူလိုု ့ မႏႈတ္ဆက္တဲ့ ေဂ်ာ္ဒန္တစ္အုုပ္က လြဲရင္။

IA (Internship Attachment) Briefing Day Feb 14, 2009. ISS - NUS
Where am I ? Can you find me in this group ? :)

ဒီေတာ့ အတန္းထဲမွာ ကိုုယ့္ကိုု မသိတဲ့သူ မရိွဘူး။ ကိုုယ္နဲ ့အေစးမကပ္တာဆိုုလိုု ့ ဒီဗြီေပါက္လိုု ့ ယူအက္စ္ေရာက္ေနတဲ့ အီသီယိုုးပီးယားႏိုုင္ငံအေပၚက အီတရီယာ Eritrea ႏိုုင္ငံသူ အာရီယန္ပဲ ရိွတယ္။ သူ လိုုအပ္ရင္ ဆူနမ္တိုု ့ကိုု အကူအညီေတာင္းၿပီး ဘယ္ေတာ့မွ မကူညီ၊ သူ ့ေရွ ့မွာ နီေပါလီစကားမေၿပာနဲ ့လိုု ့ ေၿပာၿပီး လူပါးဝတဲ့ အာရီယန္ကိုု မိုုင္းဖန္နဲ ့ ကိုုယ္က ဘယ္ေတာ့မွ ဟိုုင္းလိုု ့ မႏႈတ္ဆက္ဘူး ငဲ့ေတာင္ မၾကည့္ဘူး ဆိုုပါေတာ့။ သေဘာေကာင္းတဲ့ ဆူနမ္၊ ရာမားတိုု ့ကေတာ့ ကူညီၿမဲ ၊ အႏိုုင့္က်င့္ရင္လည္း ဘာမွ ၿပန္မေၿပာဘူး။ စန္းစန္းလုုိ ့ ေၿပာလိုုက္တာနဲ ့ ကိုုယ့္ကိုု သိၾကေတာ့ ကိုုယ့္စီဗြီကိုု မန္ေနဂ်ာဆီ ပိုု ့ေပးၾကမွာကိုုး။ စန္းစန္းဆိုုတာ ဘယ္သူပါလိမ့္ ကိုုယ္တိုု ့ ေက်ာင္းအတူတူ တခန္းတည္းမွာ တက္ခဲ့ၾကတယ္ ဘုုရားေရ သူ ့ကိုု မသိပါလားဆိုုရင္ ကိုုယ့္စီဗြီကိုု ဘယ္သူပိုု ့ေပးမလဲ။ ယူအက္စ္မွာ ပထမဆံုုးအလုုပ္ရဖိုု ့ အင္မတန္ ခက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကြန္းထရပ္ဆိုုရင္ေတာင္ သံုုးလပဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ အၿမဲတမ္းပဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ ဘယ္ၿပည္နယ္မွာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ အလုုပ္မေရြးေတာ့ အလုုပ္ရၿမန္တယ္။ အိမ္ေထာင္ရိွတဲ့သူေတြက်ေတာ့ သူတိုု ့အိမ္ေထာင္ဖက္ရိွတဲ့အရပ္မွာပဲ အလုုပ္ရမွ ၿဖစ္မွာကိုုး။ အိႏိၵယေအးဂ်င့္က အရမ္းရိုုင္းတယ္ မနက္ ၇ နာရီ အိ္ပ္ယာကေန မႏိုုးေသးဘူး သူတိုု ့က ဖုုန္းေခၚေနၿပီ။ အေမရိကန္ေအးဂ်င့္ၾကေတာ့ ဂြတ္၊ ဂရိတ္ဆိုုၿပီး တလေလာက္မွ ၿပန္ေပၚလာေတာ့တယ္။ အိႏိၵယေအးဂ်င့္ေတြက စီဗြီကိုု ဘယ္လိုုၿပင္လိုုက္မယ္ ဘယ္လိုုေၿပာလိုု ့ သင္တတ္တယ္။ အစကေတာ့ ခံၿပင္းတာေပါ့ ေနာက္ေတာ့လည္း အလုုပ္လိုုခ်င္ေတာ့ သူတိုု ့ခိုုင္းတာ လုုပ္ရတာပါပဲ။ ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ အလုုပ္ရွာတဲ့အခ်ိန္ ဘယ္ေနရာမွာ၊ ဘယ္ေတာ့ ရမယ္မွန္း မသိေတာ့ အဲဒီအလုုပ္ရွာေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ကုုန္က်မဲ့ေငြေတြကိုု ထည့္စဥ္းစားဖိုု ့ လိုုပါတယ္။

(အစတုုန္းကေတာ့ ပိုု ့စ္တပုုဒ္ဆိုုၿပီး ေရးလိုုက္တာ အရိွန္ရလာတာနဲ ့ ပိုု ့စ္သံုုးခုု ၿဖစ္သြားပါတယ္။ သူမ်ားပိုု္ ့စ္ရွည္ရွည္ဆိုု ဖတ္ဖိုု ့ပ်င္းေပမဲ့ ကိုုယ္တိုုင္ကေတာ့ ပိုု ့စ္အရွည္ၾကီးေတြ ေရးေနမိတယ္။ မအားတဲ့ၾကားထဲက ကိုုယ့္ဘေလာ့ကိုု အခ်ိန္ေပးၿပီး လာဖတ္ေပးၾကတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အပိုုင္း ၃ ကိုု မၾကာခင္ တင္ပါဦးမယ္။)

အလုုပ္ရွာၿခင္း အႏုုပညာ - ၁

ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္မွာ ေက်ာင္းအတူတူ တက္တုုန္းကလည္း မသိ၊ စကၤာပူမွာ ေက်ာင္းလာတက္ၾကေတာ့လည္း မသိ၊ ယူအက္စ္ကိုု ေရာက္လာေတာ့လည္း မသိၾကေပမဲ့ မၾကာခင္က ကိုုယ့္ဘေလာ့မွာ လာကြန္ ့မန္  ့ အီးေမးလ္လာအပ္ၿပီး စကားေတြ ေၿပာၿဖစ္ေတာ့မွ အလုုပ္ရွာေနမွန္းသိလိုု ့ ကိုုယ္သိသေလာက္ေလး လမ္းညႊန္ေပးတာေတြကိုု ပုုိ ့စ္တစ္ခုုအေနနဲ ့ တင္လိုုက္ပါတယ္။ ကိုုယ္တက္ခဲ့တဲ့ေက်ာင္းေတြက ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးလိုုက္တာေတြ၊ ကိုုယ္အလုုပ္ရွာတုုန္းက အေၾကာင္းေတြဆိုုေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ပ်င္းစရာ ေကာင္းေနမလားဘဲ။ ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္ ရြာကိုုအလည္ၿပန္တုုန္းက ေမာင္ေမာင္ ဖတ္ခိုုင္းတဲ့စာအုုပ္က ဆရာၿမသန္းတင့္ရဲ ့ ဘဝေနနည္း အႏုုပညာစာအုုပ္ပါ။ ဆရာၿမသန္းတင့္ ဘာသာၿပန္တာ ေခ်ာေမြ  ့ၿပီး စာအုုပ္ေကာင္းတစ္အုုပ္ၿဖစ္ေပမဲ့ ကိုုယ့္အတြက္ေတာ့ ပ်င္းစရာေကာင္းေနခဲ့တယ္။ ဆယ္ႏွစ္ၾကာၿပီးမွ ေနာက္ထပ္တစ္ေခါက္ ထပ္ဖတ္ေတာ့လည္း ပ်င္းစရာၾကီးလိုု ့ ခံစားမိတုုန္း တခ်ိဳ ့ဟာေတြကိုု နားမလည္ႏိုုင္တာ ေနမွာေပါ့။ ဆရာဆန္းလြင္ရဲ ့ တခ်ိဳ ့ဒသနစာအုုပ္ေတြဟာလည္း ကိုုယ့္အတြက္ ပ်င္းစရာေကာင္းေနခဲ့တယ္ ညဏ္မမွီတာ ေနမွာေပါ့ေလ။ ခ်စ္ၿခင္းအႏုုပညာ၊ လက္ထပ္ထိမ္းၿမားၿခင္းအႏုုပညာ၊ မိသားစုုဘဝအႏုုပညာ၊ မိတ္ေဆြဖြဲ ့ၿခင္းအႏုုပညာ၊ ေတြးေခၚမႈအႏုုပညာ၊ အလုုပ္လုုပ္ၿခင္းအႏုုပညာ၊ ေခါင္းေဆာင္မႈအႏုုပညာ၊ အိုုၿခင္းအႏုုပညာ၊ ေပ်ာ္ရႊင္ၿခင္းအႏုုပညာဆိုုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေတြကိုု သေဘာက်လိုု ့ ပိုု ့စ္နာမည္ကိုုလည္း အလုုပ္ရွာၿခင္း အႏုုပညာလိုု ့ ေပးလိုုက္ပါတယ္။

အေဖက ကိုုယ့္ကိုု က်ဴတာၿဖစ္ေစခ်င္ခဲ့တာပါ နယ္ေတြမွာ တာဝန္က်ရင္ အေမက လိုုက္ေနေပးၿပီး ခ်က္ၿပ ုုတ္ အေဖက ကိုုယ္တာဝန္က်တဲ့ၿမိ ုု ့ေတြဆီ လာလည္လိုုက္လိုု ့ စိတ္ကူးယဥ္ထားတာတဲ့။ စာသင္ရ၊ ရိုုးေကာေခၚရ၊ ယူူနီေဖာင္းမဝတ္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကိုု လိုုက္ဖမ္းရနဲ ့ အင္မတန္ပင္ပန္းတဲ့ က်ဴတာဆရာမဘဝကိုု မ်က္စိေရွ ့မွာ ၿမင္ေတြ ့ထားေတာ့ ကိုုယ္က က်ဴတာမလုုပ္ဘူးလိုု ့ ဆံုုးၿဖတ္ထားတယ္။ မာစတာဝင္ေတာ့ အေဖက ကိုုယ့္ကိုု မာစတာ ဆက္တက္ေစခ်င္တယ္။ က်ဴတာမလုုပ္ခိုုင္းမွ မာစတာတက္မယ္လိုု ့ေၿပာေတာ့ အေဖက က်ဴတာမလုုပ္ခိုုင္းပါဘူး မာစတာဘြဲ ့ေတာ့ ရေအာင္ယူပါ သမီးရယ္တဲ့။ အမ္ဝမ္းၿပီးလိုု ့ သီးစစ္လုုပ္ေနရင္း စကၤာပူေက်ာင္း ဝင္ခြင့္ရလိုု ့ ေက်ာင္းသြားတက္တာနဲ ့ ၿမန္မာၿပည္က မာစတာ မၿပီးခဲ့ဘူး။ ကိုုယ့္သူငယ္ခ်င္းေတြ အလုုပ္ရွာ၊ ကိုုယ္တိုုင္လည္း အလုုပ္ေတြ  ေလွ်ာက္ခဲ့ဖူးတယ္။ ၿမန္မာၿပည္မွာ အလုုပ္ရဖိုု ့ အင္မတန္ ခက္တယ္။ အလုုပ္ကရွား ဘြဲ ့ရေတြကမ်ားေတာ့ အကပ္ေကာင္းမွ အလုုပ္ရတယ္။ စကၤာပူေက်ာင္းဝင္ခြင့္ရတာ ကိုုယ့္ဘဝရဲ ့ အလွည့္အေၿပာင္း တစ္ခုုပါ။ ၿမန္မာၿပည္ကေက်ာင္းနဲ ့ စကၤာပူကေက်ာင္း ဘယ္လိုုကြဲၿခားတယ္၊ ဘယ္လိုုသင္ၾကားတယ္ဆိုုတာေလး ေၿပာၿပခ်င္ပါေသးတယ္။ ၿမန္မာၿပည္က အမ္ဘီေအဘြဲ ့ရတစ္ေယာက္ အမ္ဘီေအ၊ အမ္ဘီေအလို ့ ပါးစပ္ကမခ်တာ နားၾကားကပ္လာလိုု ့ မၾကီးေရ  NUS (စကၤာပူအမ်ိဳးသားတကၠသိုုလ္) က Business School မွာ အမ္ဘီေအတက္ပါလား ေက်ာင္းၿပီးရင္ လစာေသာင္းခ်ီရတယ္လိုု ့ၾကားတယ္လိုု ့ ႏွက္လိုုက္ေတာ့မွ ကိုုယ္ေရွ ့မွာ အမ္ဘီေအလိုု ့ မၾကြားရဲေတာ့ဘူး။

အၿမင္ကပ္ရင္ အဲဒီလိုု ႏွက္လိုုက္ခ်င္တဲ့စိတ္က အေဖ့အေဖ ဘိုုးဘိုုးနဲ ့ သြားတူတာေနမွာ။ ကိုုယ္တိုု ့အဘိုုးက လူ ့ကန္ ့လန္ ့ ဂြစြာငရြတ္ၾကီး။ ဘိုုးဘိုုးသာ ၾကားရင္ေတာ့ ဟယ္မေလး ေကာင္းတာက်ေတာ့ သူ ့မိဘေတြနဲ ့ တူတာ မေကာင္းတာဆိုုရင္ ငါနဲ ့တူတာတဲ့  ေသာက္က်ိဳးနည္းလိုု ့ ဟစ္ေလမလားမသိ။ ၁၉၇၀ ႏွစ္မ်ားတုုန္းက  အိႏိၵယ၊ စကၤာပူ အနီးအနား ပတ္ဝန္းက်င္ႏိုုင္ငံေတြက ေက်ာင္းသားေတြဟာ အဂၤလန္တကၠသိုုလ္ ဝင္ခြင့္မမွီခဲ့ရင္ ရန္ကုုန္တကၠသိုုလ္ ဝင္ခြင့္ရဖိုု ့က သူတိုု ့ရည္မွန္းခ်က္ပါတဲ့။ ကိုုယ့္ဆရာေတြ လက္ထက္ထိ ၿမန္မာၿပည္ရဲ ့ ပညာေရးစနစ္က ေကာင္းေသးတယ္လိုု ့ ဆိုုရမယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ေခတ္က်ေတာ့ ဘြဲ ့ဆိုုတာ ဧည့္ခန္းထဲမွာ အလွခ်ိတ္ဖိုု ့ေလာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ ကိုုယ္ငယ္ငယ္တုုန္းက ၿဖစ္ခ်င္ခဲ့တာ ဆရာဝန္ပါ။ ကိုုယ္ဆယ္တန္းေအာင္တဲ့ႏွစ္က်မွ ေဆးဝင္ခြင့္ အမွတ္ကၿမွင့္၊ ဝိုုင္အိုုင္တီ မရိွ ဂ်ီတီအိုုင္ႏွစ္ႏွစ္၊ ဘီတက္ခ်္ႏွစ္ႏွစ္၊ ဘီအီးႏွစ္ႏွစ္ ဂ်ီတီစီေက်ာင္းေတြက နယ္မွာ၊ ေဆးဝါးကႊ်မ္းက်င္၊ ေဆးဘက္ပညာသည္က ေက်ာင္းၿပီးရင္ အလုုပ္ရွား၊ ကြန္ပ်ဴတာက အီကိုထက္ ဝင္ခြင့္ၿမွင့္လိုု ့ ကြန္ပ်ဴတာ ယူလိုုက္တယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ႏွစ္က ေဆးၿပ ုုတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ကြန္ပ်ဴတာေလွ်ာက္ၾကတယ္။ ေက်ာင္းမွာသင္တဲ့ စာအုုပ္ေတြ၊ ဆရာမေတြက တကယ္ေကာင္းပါတယ္။ မေကာင္းတာက သင္ပံုုသင္နည္းစနစ္နဲ ့ လက္ေတြ ့မရိွတာ။ Lab ထဲက ကြန္ပ်ဴတာေတြက အစုုတ္ေတြ၊ မီးက မလာ။ Lab ခန္းကိုု တီဗီြလာရိုုက္ေနလိုု ့ တီခ်ယ္ေတြက ပါဝါပိတ္ထားတဲ့ ကြန္ပ်ဴတာေတြေရွ ့မွာ ထိုုင္ေနေပးပါဆိုုလိုု ့ ထိုုင္ေနေပးဖူးေသးတယ္။

Team 12 SA 29 Presentation Day
Institute of System Science (ISS), National University of Singapore (NUS)

ပရိုုဂရမ္းမင္း၊ ကုုတ္တင္းေတြကိုု စာရြက္ေပၚမွာပဲ ေရးခဲ့တာပါ။ က်ဴတိုုရီယမ္ဆိုုလိုု ့ကေတာ့ စာအုုပ္ေအာက္ခ်ၿပီး ကူးေတာ့တာပဲ။ ဒါေတာင္ ဘာကူးရမွန္း မသိလိုု ့ ေဘးက  သူငယ္ခ်င္းေတြကိုု ေမးရေသးတယ္။ တတိယႏွစ္တုုန္းက ပေရာဂ်က္လုုပ္ေတာ့ ဆယ္ေယာက္မွာ တကယ္လုုပ္တာက ႏွစ္ေယာက္၊ သံုုးေယာက္။ Presentation မွာ ဘယ္သူ ဘာလုုပ္တယ္ဆိုုတာ တိုုက္ထားရေသးတယ္။ ေအာင္ၾကီးတိုု ့အဖြဲ ့ဆိုု ေဒတာ ( သတင္းအခ်က္အလက္) ေကာက္တာ ေလးေယာက္ၾကီးမ်ားေတာင္ဆိုုလိုု ့ ဆရာမေတြ ဟယ္ခနဲ ၿဖစ္သြားဖူးတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ အလုုပ္ရွာေတာ့ အိုုင္တီကုုမၺဏီေတြနည္း အလုုပ္အကိုုင္က ရွားေတာ့ အလုုပ္ရဖိုု ့ အင္မတန္ ခက္တယ္။ ကိုုယ္မာစတာတက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကိုုယ္တိုု ့ေက်ာင္းက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား စကၤာပူမွာ ေက်ာင္းသြားတက္ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုုန္းက ကိုုယ္က တုုပ္တုုပ္မွမလႈပ္ ကိုုယ့္သူငယ္ခ်င္းက နင့္မိဘေတြ တတ္ႏိုုင္တာပဲ နင္လည္း စာလိုုက္ႏိုုင္သားပဲ စကၤာပူမွာ ေက်ာင္းသြားတက္ပါလားလိုု ့ အၾကံေပးတယ္။ အဲဒီတုုန္းက မၾကီးက တိုုဖယ္ေၿဖၿပီး ႏိုုင္ငံၿခားထြက္ဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားေနတာမိုု ့ ကိုု္ယ္မေလွ်ာက္တာပါ။ ကိုုယ့္မိဘေတြက တစ္ေယာက္ေက်ာင္းတက္မွာကိုုပဲ ေထာက္ပံ့ႏိုုင္တာကိုုး။ မၾကီး စကၤာပူေရာက္ေတာ့ ကိုုယ့္သူငယ္ခ်င္းေတြ တက္ေနတဲ့ေက်ာင္း၊ ဘာသာ၊ စာလိုုက္ႏိုုင္မႏိုုင္၊ ေက်ာင္းလခ၊ loan ၊ ေက်ာင္းတက္ေနစဥ္မွာ တလဘယ္ေလာက္ ကုုန္သလဲ၊ ေက်ာင္းၿပီးရင္ အလုုပ္ရႏႈန္းေတြကိုု ေမးၿမန္းၿပီးေတာ့ ကိုုယ့္ကိုု ေလွ်ာက္ခိုုင္းတယ္။

NTU (Nanyang Technological University) ဝင္ခြင့္က Grading ၊ Transcripts ၊ အက္ေဆးႏွစ္ပုုဒ္ ေရးရတယ္၊ အြန္လိုုင္းကေန အက္ေဆးတစ္ပုုဒ္ ေၿဖရတယ္။ NUS (National University of Singapore) ဝင္ခြင့္က Grading ၊ Transcripts ၊ ဝင္ခြင့္စာေမးပြဲ ေၿဖရတယ္။ ကိုုယ္ေၿဖဖူးသမွ် စာေမးပြဲမွာ NUS ဝင္ခြင့္စာေမးပြဲက အခက္ဆံုုး။ ေအးလြန္းလိုု ့ ရွဴးရွဴးေတာင္ ေပါက္ခ်င္တယ္လိုု ့ ေၿပာၾကတဲ့ MICT Park ခန္းမထဲမွာ ကိုုယ္ကေတာ့ ေခႊ်းတၿပိ ုက္ၿပိ ုုက္က်ေအာင္ ေၿဖခဲ့ရတယ္။ ေနာက္ ဖုုန္းအင္တာဗ်ဴး ေၿဖရၿပီးမွ ဝင္ခြင့္ရပါတယ္။ ေက်ာင္းအပ္လက္ခံတာဆိုုရင္လည္း ဘာစာရြက္စာတမ္းေတြ လိုုတယ္ အတိအက် ေၾကၿငာၿပီး လုုပ္တာကိုုင္တာ အရမ္းၿမန္တယ္။ ေက်ာင္းလခကိုုလည္း ဘဏ္ေတြနဲ ့ ေဆာင္ရြက္ထားေတာ့ ၿမန္မာၿပည္မွာလိုု ေက်ာင္းလခသြင္းထားတဲ့ ခ်လံေပ်ာက္သြားလိုု ့ ႏွစ္ခါထပ္သြင္းရတာမ်ိဳး၊ ေပ်ာက္သြားလိုု ့ ခ်လံၿပန္ေတြ ့လိုု ့ ေက်ာင္းသားေရးရာ႒ာနမွာ သြားေတာင္းတာ တစ္ႏွစ္ေလာက္ၾကာေတာ့မွ ရတာမ်ိဳးေတြ မရိွပါဘူး။ ေက်ာင္းစတက္တာနဲ ့ ဘယ္အဖြဲ ့၊ ဘယ္အခန္းဆိုုတာ တခါတည္း သတ္မွတ္ထားတယ္။ မနက္ပိုုင္းမွာ လက္ခ်ာေဟာခန္းၾကီးမွာ စာသင္ရၿပီး ေန ့လည္ဆိုုရင္ Lab Assignment ေတြလုုပ္ဖိုု ့ အုုပ္စုုအခန္းေတြမွာ တစုုတေဝးတည္း စာလုုပ္ၾကတယ္။ ညေန ၄ နာရီ အတန္းၿပီးသြားေပမဲ့လည္း အမ်ားစုုက ည ၁၁ နာရီခြဲ ေနာက္ဆံုုးဘတ္စ္ကား၊ ေနာက္ဆံုုးရထားစီးၿပီး အိမ္ၿပန္ၾကပါတယ္။ ေနာက္ေန ့ မနက္ ၉  နာရီဆိုု ေက်ာင္းကိုု ၿပန္ေရာက္ေနၿပီ အိမ္ကိုု ညအိပ္ဖိုု ့ေလာက္ပဲ ၿပန္တယ္။ ပိတ္ရက္ေတြဆိုုရင္လည္း ေက်ာင္းမွာ ပေရာဂ်က္ စုုလုုပ္ၾကတယ္။

ပိတ္ရက္ဆိုုရင္လည္း ေက်ာင္းမွာ ပေရာဂ်က္စုုလုုပ္ၾကေတာ့ ပိတ္ရက္မွာ ေက်ာင္းလာတက္ၾကတဲ့ MTech မာစတာေက်ာင္းသားေတြနဲ ့ အခန္းလုုၾကရေသးတယ္။ စာၾကည့္တိုုက္မွာ တိတ္ဆိတ္လြန္းလိုု ့ ရုုပ္ရွင္ၾကည့္ေနရင္၊ အိပ္ေနရင္ လံုုၿခံ ုုေရးေစာင့္က လာသတိေပးတယ္။ ISS ( Institute of System Science) က စာၾကည့္တိုုက္ထက္ NUS စာၾကည့္တိုုက္က ပိုုၾကီးတယ္ စာအုုပ္ေတြလည္း တကယ္စံုုတယ္။ ေက်ာင္းတြင္းေၿပးဆြဲေနတဲ့ ရွယ္တယ္ေတြက ဖရီး၊ အားကစားခန္းမေတြ ရိွေပမဲ့ ကိုုယ္တိုု ့ တခါမွ  သြားမကစားၾကဘူး။ ကန္တင္းေတြဆိုုရင္လည္း ေစ်းသက္သာတယ္ စားလိုု ့ေကာင္းတယ္။ Art & Science ေက်ာင္းကင္န္တင္းက Steamboat ဆိုုရင္ ငါးက်ပ္ပဲ ေပးရတယ္။ ေခႊ်တာၿခိ ုုးၿခံရတဲ့ ေက်ာင္းသားဆိုုေတာ့ အဲဒီငါးက်ပ္ကိုုေတာင္ ႏွစ္ေယာက္ရွယ္စားၾကတဲ့ဘဝ။ Engineering School ကန္တင္းဆိုု နာမည္ၾကီးပဲ အစားအေသာက္ စံုုတယ္။ ေက်ာင္းမွာ printer က ၾကိ ုုက္သေလာက္ထုုတ္ ေက်ာင္းသားကဒ္ၿပလိုုက္ရင္ A4 တစ္ထုုပ္ ထုုတ္ေပးတယ္။ Locker ထဲမွာ မုုန္ ့၊ ဖိနပ္၊ စာအုုပ္ေတြ ရိွတယ္။ ေက်ာင္းမွာ ၂၄ နာရီ လံုုၿခံ ုုေရးအၿပည့္ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီစက္က အထပ္တိုုင္းမွာ။ ေရခဲေသတၱာထဲမွာ အစားအေသာက္ေတြ ထားႏိုုင္တယ္။ ဒါေတြကေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြကိုုေပးတဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြပါ။ သင္ၾကားတာေတြကလည္း အင္မတန္ ေကာင္းပါတယ္ ဆရာက လြယ္တာေတြကိုုသင္ ခက္တာေတြကိုု တပည့္ေတြကို လုုပ္ခိုုင္းတယ္။ မနက္ၿဖန္သင္မဲ့ သင္ခန္းစာအတြက္ ဖတ္ခိုုင္းလိုုက္တာေတြက အမ်ားၾကီး။ ေက်ာင္းက အင္တာနက္က အိမ္က အင္တာနက္ထက္ ၿမန္လိုု ့၊ အိမ္မွာက အဲယားကြန္းကိုု ညဖက္အိပ္ခ်ိန္ ၉ ၊ ၁၀ နာရီေလာက္မွ ဖြင့္ထားမိုု ့အင္တာနက္ၿမန္၊ အဲယားကြန္းေအးတဲ့ ေက်ာင္းမွာေနၿပီး စာလုုပ္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။


သင္ၾကားနည္းစနစ္က ၿမန္မာၿပည္မွာလိုု ဆရာကသင္ ေက်ာင္းသားကလိုုက္မွတ္ အလြတ္က်က္ရတဲ့ နည္းမဟုုတ္ဘဲ ဆရာက ေက်ာင္းသားေတြကိုု ေမးခြန္းေတြေမး ဝိုုင္းေဆြးေႏြးတဲ့ သင္ၾကားနည္းပါ။ စာေမးပြဲက open book ၾကိ ုုက္တဲ့စာအုုပ္ သယ္လာႏိုုင္တယ္ အဲ့ဒီ open book က close book စာေမးပြဲထက္ ပိုုခက္တယ္။ တခါတုုန္းက ေက်ာင္းသားေတြ ေကာ္ဖီခြက္ကိုု ခံုုေအာက္မွာ ထားခဲ့လိုု ့ တီခ်ယ္အက္စတာက နင္တိုု ့အဲဒီလိုု စည္းကမ္းမရိွရင္ ၾကြက္ေတြ လာမယ္ ၾကြက္ေတြရိွရင္ ေၿမြလာမယ္ ေက်ာင္းကလည္း သစ္ေတာအုုပ္ထဲမွာ အရင္က ၾကြက္မရိွတဲ့ေက်ာင္းမွာ ၾကြက္ေတြ ေရာက္လာတာ ဘယ္သူ ့ေၾကာင့္လဲ လူေတြေၾကာင့္ပဲလိုု ့ ဆံုုးမေတာ့ ေက်ာင္းသားေတြ ေနာက္ကိုု ေကာ္ဖီခြက္ မခ်ရဲေတာ့ဘူး။ ပေရာဂ်က္ေတြ လုုပ္ရေတာ့ အခ်င္းခ်င္း ညိႏိႈင္းရတယ္၊ ၿငင္းခုုန္ရတယ္၊ presentation လုုပ္ရတယ္။ တကယ့္လုုပ္ငန္းခြင္မွာလည္း အားလံုုး team နဲ ့ လုုပ္ရပါတာပါ teamwork ေကာင္းမွ ပေရာဂ်က္ ေအာင္ၿမင္မွာမလား။ Presentation ေန ့ဆိုု ရံုုးဝတ္စံုုေလးနဲ ့ ေက်ာင္းသားအားလံုုး ရွင္းသန္ ့ေနတတ္ပါတယ္။ error တက္ၿပီဆိုုရင္ အခန္းေပါက္ေစ့ ကယ္ပါဦးလိုု ့ သြားေအာ္ရင္ တစ္ေယာက္ေယာက္က ကူညီေၿဖရွင္းေပးလိုုက္တာပါပဲ။ ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ အလုုပ္ရွာတဲ့အခါ အင္တာဗ်ဴးေတြ ေၿဖရမွာမိုု ့ အင္တာဗ်ဴးအတြက္ ႏိုု ့တစ္ဘုုတ္မွာ အလုုပ္ေၾကၿငာ တခ်ိဳ ့ေက်ာင္းသားေတြက အင္တာဗ်ဴးတဲ့သူလုုပ္၊ တခ်ိဳ ့ေက်ာင္းသားေတြက အင္တာဗ်ဴးလာေၿဖသူလုုပ္ၿပီး ေမးေၿဖၾကတာကိုု တီခ်ယ္ေတြက အမွတ္ေပးပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးတဲ့ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္က မင္းကိုုေတာ့ ရီဂ်က္၊ မင္းကိုုေတာ့ လစာဘယ္ေလာက္၊ ေဘာနပ္စ္ ၆ လစာနဲ ့ ေအာ္ဖာကမ္းမယ္လိုု ့ မစားရဝမခန္းေၿပာရင္ မင္းထက္ပိုုေကာင္းတဲ့ေအာ္ဖာကိုု လက္ခံလိုုက္ၿပီကြ ၿပန္ေနာက္ၾကတယ္။ Presentation ဆိုုရင္လည္း intro က ဘယ္သူ၊ သူၿပီးရင္ ဘယ္သူက ဘယ္အပိုုင္းဆိုုၿပီး ေပးထားတဲ့ မိနစ္ ၂၀ အတြင္းမွာ team member ေတြအားလံုုး ကိုုယ္လုပ္တဲ့အပိုုင္းကိုု ရွင္းၿပရပါတယ္။

ႏွစ္ဝက္ၿပီးေတာ့ AD (Application Development) Project တလလုုပ္ရပါတယ္။ ကလိုုင္းရင့္ဆီမွာ requirement သြားေတာင္း၊ ပေရာဂ်က္ကိုု ဒီဇိုုင္းခ်၊ database က ဘယ္သူ ့တာဝန္၊ ဒီဇိုုင္းက ဘယ္သူ၊ coding ေတာ္တဲ့သူေတြက ခက္တဲ့အပိုုင္းယူ၊ coding အားနည္းတဲ့သူေတြက လြယ္တဲ့အပိုုင္းယူ၊ ဘယ္ေန ့ဘယ္ရက္မွာ ဘယ္အပိုုင္းေတြ အၿပီး၊ Testing က ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဘယ္သူက ဘယ္အပိုုင္းကိုု စစ္ဖိုု ့ တာဝန္ယူ၊ အဂၤလိပ္စာေကာင္းတဲ့သူေတြက documentation တာဝန္ယူနဲ ့ တာဝန္ေတြခြဲ။ requirement gathering လုုပ္ရတုုန္းက တီခ်ယ္ေတြကိုု ကလိုုင္းရင့္လိုု ့ သေဘာထားၿပီး လက္ရိွ system က ဘယ္လိုု၊ ဘယ္ဟာေတြ ထပ္ထည့္ခ်င္တာလဲ၊ လက္ရိွသံုုးေနတဲ့ manual system ထဲမွာ ဘယ္ဟာေတြကိုု computerzied လုုပ္ႏိုုင္မလဲ ေမးခြန္းေတြ ေမးရတယ္။ မဟုုတ္ကဟုုတ္က ေမးခြန္းေတြ ေမးလိုု ့ရေတာ့ တီခ်ယ္မယ္ဂန္က နင္တိုု ့အဓိပၺာယ္မရိွတာေတြ လာေမးေနတယ္ ငါရဲ ့ တန္ဖိုုးရိွလွတဲ့ အခ်ိန္ေတြကိုု လာၿဖ ုုန္းေနတယ္လိုု ့ ေအာ္ေတာ့တာပဲ။ အဲဒီတလလံုုး မနက္ ၉  နာရီကေန ည ၅ နာရီထိ ရံုုးဝတ္စံုုဝတ္နဲ ့  ရံုုးမွာ အလုုပ္လုုပ္ရသလိုု လုုပ္ရပါတယ္။ အင္တန္းမဆင္းခင္ ေက်ာင္းသားေတြကိုု ထရိန္းေနတာပါ။ အေပၚက ရံုုးဝတ္စံုု ေအာက္က ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ဝတ္ထားရင္ ထိုုင္ေနတုုန္း မသိသာဘူး။ အဲဒါကိုု တီခ်ယ္မယ္ဂန္က သိတယ္ ခံုုေအာက္ကိုု ငဲ့ၾကည့္ၿပီး ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ဝတ္ထားမထား စစ္ေဆးတယ္။ ဂ်င္းေဘာင္းဘီ ဝတ္ထားရင္၊ အခန္းထဲမွာ အိပ္ေနရင္ team ကိုု အမွတ္ေလ်ာ့တယ္။ ေက်ာင္းက coding ကုုတ္တင္းမတတ္တဲ့သူေတြ ကုုတ္တတ္သြားေအာင္ ေရေရလည္လည္ ထရိန္းတာပါ။ ေက်ာင္းနဲ ့ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ ကုုမၺဏီေတြမွာ အင္တန္း ၆ လ ဆင္းၿပီး ကုုမၺဏီက ပေရာဂ်က္ေတြမွာ ပါဝင္ရပါတယ္။ ကုုမၺဏီက allowance ေပးပါတယ္ ကုုမၺဏီက မေပးႏိုုင္ရင္ ေက်ာင္းက အစားေပးပါတယ္။ အင္တန္းဆင္းေနတုုန္း ဘယ္ေတြလုုပ္ေနတယ္ဆိုုတာ ေက်ာင္းကိုု အပတ္တိုုင္း report တင္ရပါတယ္။

အင္တန္းဆင္းၿပီးေတာ့ ဘယ္ပေရာဂ်က္ေတြမွာ ဘာေတြလုုပ္ရပါတယ္ဆိုုတာ presentation ေပး၊ documentation လုုပ္ရပါတယ္။ အင္တန္းပေရာဂ်က္ေတြကိုုလည္း Accenture ဆုုေပးရာမွာ ကိုုယ္တိုု ့ပေရာဂ်က္ေတာင္ ေရြးခ်ယ္စာရင္းထဲပါေပမဲ့ ဆုုေတာ့မရခဲ့ပါဘူး။ စာေမးပြဲရမွတ္တင္မဟုုတ္ဘဲ ပေရာဂ်က္အမွတ္ေတြပါ ထည့္တြက္တာပါ။ အမွတ္နည္းေနရင္၊ စာေမးပြဲက်ရင္ ေက်ာင္းကပေရာဂ်က္ေတြမွာ ပါဝင္ခိုုင္းၿပီး ဘြဲ ့ရလက္မွတ္မဟုုတ္ဘဲ အတန္းၿပီးဆံုုးတဲ့ certificate ေပးပါတယ္။ ISS တက္ေတာ့မွ teamwork ၊ presentation ၊ documentation ၊ ဘယ္လိုုေမးခြန္းေမးရတယ္၊ ပေရာဂ်က္တစ္ခုုကိုု အစကေနအဆံုုး ဘယ္လိုုလုုပ္ရတယ္ဆိုုတာ သိသြားေတာ့တယ္။ ISS မွာ တစ္ႏွစ္တက္တာက ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္မွာ ၅ ႏွစ္ တက္တာထက္ အမ်ားၾကီး ပညာရတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးေတာ့ လုုပ္ငန္းခြင္ဝင္ဖိုု ့ ရယ္ဒီၿဖစ္ေနပါၿပီ။ ကိုုယ္ေက်ာင္းလာတက္တဲ့ ၂၀၀၈ မွာ recession စီးပြားပ်ပ္ကပ္ၿဖစ္ၿပီး DBS ဘဏ္မွာ အလုုပ္ၿဖ ုုတ္ခံထိတဲ့ ၉၀၀ ေက်ာ္မွာ အမ်ားစုုက အိုုင္တီသမားေတြတဲ့ မင္းတိုု ့ အရည္အခ်င္းကိုု ၿဖည့္ထားၾက အရည္အခ်င္း မၿပည့္ဝရင္ အရင္ၿဖ ုုတ္ခံထိလိမ့္မယ္လိုု ့ တီခ်ယ္အယ္စတာက ေက်ာင္းစတက္တဲ့ေန ့မွာပဲ သတိေပးစကားေၿပာပါတယ္။ ေက်ာင္းေကာင္းမေကာင္းကလည္း အလုုပ္ရွာရမွာ အေထာက္အကူၿပ ုုပါတယ္။ နာမည္ၾကီးေက်ာင္းထြက္ေတြက အလုုပ္ရွာရလြယ္တယ္ NUS က ကမာၻ ့အဆင့္ ၂၄ ပါ။ ေက်ာင္းေတာင္ မၿပီးေသးဘူး အလုုပ္ရရင္ ပီအာ (Permanent Residence) ေလွ်ာက္ဖိုု ့ ေအာ္ဖာလက္တာ ေပးပါတယ္။ ISS ေက်ာင္းထြက္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တလကေန သံုုးလအတြင္း အလုုပ္ရၾကတာ မ်ားပါတယ္။ တခ်ိဳ ့ဆိုု အင္တန္းဆင္းတဲ့ ကုုမၺဏီမွာ အလုုပ္ရေတာ့ အလုုပ္ရွာဖိုု ့ေတာင္ မလိုုဘူး။ တခ်ိဳ ့ၾကေတာ့လည္း အလုုပ္မရလိုု ့ ၿပည္ေတာ္ၿပန္ရသူေတြ ရိွပါတယ္။

We fight, argue, negotiate, motivate, initiative, lazy and try our best for our team project.
Yes. We are Team 12 SA 29 from ISS (Institute of System Science),
NUS (National University of Singapore).

ISS က ဘြဲ ့လြန္ဒီလိုပမာဆိုုေပမဲ့ NTU မာစတာထက္ အလုုပ္ရွာရလြယ္တာ ေက်ာင္းရဲ ့ ေလ့က်င့္သင့္ၾကားပံုုေၾကာင့္ပါ။ NTU digital media ၊ information studies မာစတာေတြက စာေတြ ့မ်ားၿပီး လက္ေတြ ့နည္းတယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ ISS ကေတာ့ လက္ေတြ ့မ်ားတယ္ ေက်ာင္းတက္တုုန္းက ပေရာဂ်က္ေတြ လုုပ္ရလြန္း ပင္ပန္းလြန္းလိုု ့ ညည္းၾကတယ္။ အဲဒီအက်ိဳးကိုု ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ အလုုပ္ရွာတဲ့အခါမွ ခံစားရတယ္။ ဒါေတာင္ ကိုုယ္ဘြဲ ့က ကြန္ပ်ဴတာဆိုုေတာ့ အခက္အခဲ မရိွဘူး။ အီကိုု၊ သခ်ၤာ တၿခားေမဂ်ာကေန လာတက္တဲ့သူေတြဆိုုရင္ i = 1 ဆိုုတာေတာင္ မသိဘူး တကယ့္ကိုု အစိမ္းသက္သက္။ ဒါေပမဲ့လည္း သင္ယူတဲ့သူနဲ ့ ဆိုုင္တာပါ ေဂါရင္ဆိုုတဲ့ တရုုတ္မေလးဆိုု အီကိုုဘြဲ ့ရ ေက်ာင္းလာတက္တုုန္းက ပရိုုဂရမ္းမင္းဆိုုတာ မသိဘူး။ ေဟာ ႏွစ္ဝက္ေလာက္ေရာက္ေရာ ကိုုယ္တိုု ့ေတာင္ မေရးႏိုုင္တဲ့ Search  ကိုု ေရးသြားတာမ်ား လက္ဖ်ားခါရတယ္။ ဘရူႏိုုင္းဘုုရင္ ပညာေတာ္သင္လႊတ္တဲ့ အစိုုးရအရာရိွ ၁၀ ေယာက္ဆိုု ေက်ာင္းဆရာတိုု ့ဘာတိုု ့ ကြန္ပ်ဴတာဘြဲ ့ရေတြ မဟုုတ္ဘူး တခ်ိဳ ့ဆိုု အသက္ ၄၀ ေလာက္ ရိွေနၿပီ။ ဘရူႏိႈင္းဘုုရင္က ခ်မ္းသာေတာ့ ပညာေတာ္သင္ေတြကိုု ေကာင္းေကာင္းေထာက္ပံ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ စာေမးပြဲက်ရင္ေတာ့ ၿပစ္ဒဏ္ေပးခံရတယ္တဲ့။ တစ္ဦးတည္းေသာ ဗုုဒၶဘာသာ ပိန္ပိန္ေညာင္ေညာင္ ဆံပင္ၿဖ ူၿဖ ူနဲ ့ လီက အင္မတန္ စာၾကိ ုုးစားတယ္။ အိမ္ကိုုၿပန္ဖိုု ့ အခ်ိန္ေပးရလိုု ့ ေက်ာင္းဝင္းထဲက အေဆာင္မွာေနတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးေတာ့ ကိုုယ့္ထက္ေတာင္ အမွတ္ေကာင္းေနေသးတယ္။ တတန္းလံုုးမွာ  အမွတ္အမ်ားဆံုုး Gold Metal ရတဲ့ ေကာင္ေလးက ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္က ကိုုယ္တိုု ့ထက္ အမ်ားၾကီးငယ္တယ္။ စာကိုု တအားၾကိ ုုးစားတာလည္းမဟုုတ္ ဂိမ္းေတြေဆာ့ရင္း အိပ္ငိုုက္ရင္းနဲ ့gold metal ရတဲ့ မာစတာဘရိန္း ဆုုိပါေတာ့။

(ဆက္ပါဦးမယ္)

လမ္းေလွ်ာက္ရင္း သိခဲ့တာေလးေတြ - ၂

ပိတ္ရက္ေတြဆိုု နယူးေယာက္တခြင္ လမ္းေလွ်ာက္ၿဖစ္တဲ့ meet up အဖြဲ ့ထဲမွာ ရြန္၊ ဂႊ်န္၊ ဟန္ ့ခ္အဖြဲ ့ေတြက ကိုုယ္အမ်ားဆံုုး လမ္းေလွ်ာက္ၿဖစ္တဲ့ အဖြဲ ့ေတြပါ။ ရြန္အဖြဲ  ့က  ၆ မိုုင္ အနည္းဆံုုး ေလွ်ာက္ရၿပီး ဟန္ ့ခ္နဲ ့ဂႊ်န္အဖြဲ ့ကေတာ့ ၄ မိုုင္ေလာက္ပဲ ေလွ်ာက္ရတယ္။ ဟန္ ့ခ္နဲ ့ဂႊ်န္က တိုုးဂိုုက္လုုပ္ခဲ့သူေတြမိုု ့ ကိုုယ္မသိေသးတဲ့ နယူးေယာက္သမိုုင္းေၾကာင္းကိုု ရွင္းၿပတာမ်ား အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားဖိုု ့ေကာင္းတယ္။ ရြန္ကေတာ့ လာသမွ်လူေတြကိုု လက္ခံၿပီး RSVP လုုပ္ၿပီး ေပၚမလာလည္း ကိစၥမရိွဘူး။ ဒီေတာ့ သူ ့အဖြဲ ့က အၿမဲတမ္း ၃၀၊ ၄၀ ေလာက္ ရိွတတ္လိုု ့ ရြန္အဖြဲ ့ ၿပတိုုက္သြားမယ္ဆိိုုရင္ ကိုုယ္တိုု ့က မလိုုက္ဘူး။ ဂႊ်န္နဲ ့ ဟန္ ့ခ္အဖြဲ ့ကေတာ့ ၃၀ ေလာက္ပဲ လက္ခံတယ္ RSVP လုုပ္တဲ့သူတိုုင္းလည္း လာၾကတယ္။ ရြန္က တၿခားအဖြဲ ့ရဲ ့ အိုုင္ဒီယာကိုု ကူးခ်တတ္ၿပီး တခါတေလ ဘယ္လိုုသြားရမွန္း မသိဘူး။ ဂႊ်န္က ဟိုုအေစာၾကီးကတည္းက ဘယ္ေနရာေတြကိုု သြားမယ္ဆိုုတာ ေၾကၿငာတယ္။ ဓာတ္ပံုုေတြနဲ ့တကြ သမိုုင္းေၾကာင္းကိုု ရွင္းၿပတယ္ ၄ နာရီ စုုရပ္ကိုု ၿပန္ေရာက္မယ္ဆိုုရင္ တကယ္ၿပန္ေရာက္တယ္ တိက်ေသခ်ာေစ့စပ္တယ္ ဆိုုပါေတာ့။ အေမရိကန္မွာ နံပါတ္တစ္ ခရစ္စမတ္မီးထြန္းၾကတဲ့ ဘရႊတ္ကလင္းက ဒိုုက္ကာဟိုုက္ရပ္ကြက္ကိုု လမ္းေလွ်ာက္အဖြဲ ့ေတြ သြားၾကေတာ့ ဂႊ်န္က ဟိုုးအေစာၾကီးက စီစဥ္တယ္။ ရြန္က စေနေန ့ သြားမယ္ဆိုု ဗုုဒၶဟူးေန ့ေလာက္မွ ေၾကၿငာတယ္ သြားေတာ့လည္း ဂႊ်န္မတိုုင္ခင္ ပထမဆံုုးၿဖစ္ေအာင္ ေသာၾကာေန ့မွာ စီစဥ္တယ္။

ကိုုယ္ေတြကေတာ့ ရံုုးသမားေတြမိုု ့ မလိုုက္ႏိုုင္ေပမဲ့ ပင္စင္စားၾကီးေတြကေတာ့ လိုုက္ၾကတယ္။ ဝိုုင္းက ရြန္ ့စိတ္ဓာတ္ကိုု မၾကိ ုုက္ဘူး သူက ပထမဆံုုးလုုပ္တာ ၿဖစ္ခ်င္တယ္ နာမည္ၾကီးခ်င္တယ္ ေပၚၿပ ူလာၿဖစ္ခ်င္တယ္ ရွင္းၿပရင္လည္း ဆရာၾကီးစတိုုင္နဲ ့ ဂႊ်န္ ့အိုုင္ဒီယာကူးတာ ႏွစ္ခါရိွၿပီတဲ့။ ဝိုုင္း ေၿပာေတာ့မွပဲ သတိထားမိတယ္ ဟုုတ္ပါ့။ လုုပ္ပံုုကိုုင္ပံုု ေၿပာပံုုဆိုုပံုုကိုုၾကည့္ၿပီး ၾကာလာရင္ လူ ့သေဘာမေနာ အတြင္းစိတ္ကိုု ခန္ ့မွန္းလိုု ့ရတာမ်ိဳးကိုုး။ ေအာက္မက္ဟန္တန္ဖက္ကိုု လမ္းေလွ်ာက္ၾကရင္း ဂႊ်န္ရွင္းၿပတဲ့ အေမရိကန္သမိုုင္းေၾကာင္းေတြကိုု လမ္းေလွ်ာက္ရင္း သိခဲ့တာေလးေတြ အပိုုင္း ၂ အေနနဲ ့ တင္လိုုက္ပါတယ္။ ဂႊ်န္ညႊန္ၿပတဲ့ အေဆာက္အဦးက ပထမဆံုုးအမ်ိဳးသမီးေဆးရံုုနဲ ့ ပထမဆံုုးအမ်ိဳးသမီးေဆးေကာလိပ္ပါ။ တည္ေထာင္တဲ့သူက အေမရိကန္မွာ ပထမဆံုုး ေဆးပညာဘြဲ ့ရရိွတဲ့ အဲလီဇဘက္ဘလက္ဝဲလ္ Elizabeth Blackwell (၁၈၂၁ - ၁၉၁၀) ပါ။ အဲလီဇဘက္က ၿဗိတိသွ်လူမ်ိဳး ဘရစ္စတယ္ Bristol ၿမိ ုု ့မွာ ေမြးဖြားၾကီးၿပင္းခဲ့တာပါ။ ဆယ္တစ္ႏွစ္သမီးအရြယ္မွာ ဘရစ္စတယ္ၿမိ  ုု ့က မၿငိမ္မသက္ၿဖစ္လာေတာ့ အေမရိကားကိုု ေၿပာင္းေရႊ ့ခဲ့ၾကပါတယ္။ အယ္လီဇဘက္ဖခင္ ဆင္ၿမ ူရယ္ဘလက္ဝဲလ္က လစ္ဘရယ္အၿမင္ရိွတဲ့သူပါ။ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ မၿပ ုုမူတဲ့ ကေလးေတြကိုု ရိုုက္ႏွက္ဆံုုးမတာထက္ ဆံပင္ၿဖတ္ၿပီး စာအုုပ္အနက္ထဲ ထည့္သိမ္းတာမ်ိဳး၊ ညစာထမင္းစားပြဲကေန ႏွင္ထုုတ္တာမ်ိဳးေတြ လုုပ္ပါတယ္။ ကေလးတဦးခ်င္းစီမွာရိွတဲ့ ေမြးရာပါ အရည္အခ်င္း၊ ပါရမီေတြကိုု တိုုးတက္ေအာင္လုုပ္ဖိုု ့ အခြင့္အေရးရိွတယ္လိုု ့ ယံုုၾကည္ပါတယ္။


အဲလီဇဘက္ ေဆးပညာေလ့လာဆည္းပူးလိုုစိတ္ ၿဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ သူ ့သူငယ္ခ်င္းမ  သားအိမ္ကင္ဆာၿဖစ္တဲ့အခါ ကုုသေပးတာက အမ်ိဳးသားဆရာဝန္ေတြဆိုုေတာ့ အမ်ိဳးသမီးဆရာဝန္ေတြ ရိွေစခ်င္လိုုက္တာလိုု ့ ေတာင့္တပါတယ္။ အဲလီဇဘက္ ေဆးပညာသင္မယ္ဆိုုၿပီး ေဆးေက်ာင္းေလွ်ာက္တာ ေလွ်ာက္တဲ့ ၂၇ ေက်ာင္းလံုုးက ပယ္ခ်ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုုးမွာေတာ့ နယူးေယာက္အထက္ဖက္ upstate က ဂ်ီနီဗာေဆးေကာလိပ္က လက္ခံလိုုက္ပါတယ္။ ဝင္ခြင့္ကိုု အလြယ္တကူ ခြင့္ၿပ ုုလိုုက္တာေတာ့ မဟုုတ္ပါဘူး တၿခားေဆးေက်ာင္းသား ၁၅၀ ထဲက တေယာက္ေယာက္က ႏိုုးဆိုုရင္ ဝင္ခြင့္မၿပ ုုႏိုုင္ပါဘူးတဲ့။ ေက်ာင္းသားေတြကလည္း ပထမဆံုုးအမ်ိဳးသမီးဆိုုေတာ့ ေနာက္ေၿပာင္ခ်င္ၾကတာလား ေနာက္ေတာ့မွ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ထြက္ခြာသြားရင္ ေလွာင္ေၿပာင္ခ်င္ၾကလိုု ့လားေတာ့မသိ အားလံုုးက ရက္စ္တဲ့။ အမ်ိဳးသမီးတေယာက္ပါဝင္လာေတာ့ ေနာက္ေၿပာင္ဆူညံ ပြက္ေလာရိုုက္ေနတတ္တဲ့  ေက်ာင္းသားေတြသာ ဂ်န္းတဲမန္းဆန္ဆန္ သင္ယူေလ့လာၾကပါတယ္။ လူနာကိုု ေရာဂါရွာေဖြရင္ အမ်ိဳ းသမီးေဆးက်ာင္းသူကိုု အထင္မၾကီးလိုု ့ ေရာဂါရာဇဝင္ကိုု အကုုန္အစင္ မေၿပာၿပတာမ်ိဳး၊ လက္ေထာက္လုုပ္ၾကတဲ့ ေဆးေက်ာင္းသားေတြက မကူညီတာမ်ိဳးေတြ ၾကံ ုုရပါတယ္။ အဲလီဇဘက္ရဲ  ့ ေဆးပညာသင္တဲ့ ခရီးက ေခ်ာေမြ ့ေနတာေတာ့ မဟုုတ္ပါဘူး ေဆးေက်ာင္းသားေတြထက္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ၾကိ ုုးစားရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုုးမွာေတာ့ ေဆးေက်ာင္းသား ၁၅၀ ကိုု ေက်ာ္လိုု ့ ပထမဆုုရတဲ့အခါ ေက်ာင္းအုုပ္ၾကီးကိုုယ္တိုုင္က လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ပါတယ္။

ေဆးပညာ ထပ္သင္ဖိုု ့ အဂၤလန္ကိုု ထြက္ခြာခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဥေရာပတခြင္မွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေတာ့ ဆရာဝန္မဟုုတ္ဘဲ သူနာၿပ ုုအဆင့္ေလာက္သာ ေပးခ်င္တာမိုု ့ အခက္အခဲေတြ အမ်ားၾကီး ၾကံ ုုပါတယ္။ ကေလးကိုု ခြဲစိတ္ကုုသေနတုုန္း မေတာ္တဆမႈၿဖစ္လိုု ့ ဘယ္ဖက္မ်က္စိ အလင္းကြယ္သြားပါတယ္။ အဲလီဇဘက္ ၿဖစ္ခ်င္တဲ့ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ မၿဖစ္ႏိုုင္ေတာ့တာမိုု ့ ေဆးပညာ ဆက္လက္ဆည္းပူးၿပီး အေမရိကန္ကိုု ၿပန္လာပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ပထမဆံုုး အမ်ိဳးသမီးေဆးရံုု၊ ပထမဆံုုးအမ်ိဳးသမီး ေဆးေကာလိပ္ကိုု တည္ေထာင္ပါတယ္။ အဲလီဇဘက္ရဲ ့ ညီမ အီမလီက အေမရိကန္မွာ တတိယေၿမာက္ ေဆဆးပညာဘြဲ ့ရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးပါ။ ဂႊ်န္က ဓာတ္ပံုုေတြနဲ ့တကြ ရွင္းၿပေတာ့ အားလံုုးက incredible story ၊  amazing and strong woman လိုု ့ ေၿပာၾကပါတယ္။ အရင္ေခတ္က မိန္းကေလးေတြဟာ မိသားစုုထဲမွာ ေယာက်ာ္းေလးေတြေလာက္ ဦးစားေပးမခံရေတာ့ သူတိုု ့ရဲ ့ ရည္မွန္းခ်က္၊ စိတ္ကူးအိမ္မက္ေတြကိုု အေကာင္အထည္ေပၚဖိုု ့ ေယာက္်ားေလးေတြထက္ ပိုုၾကိ ုုးစားရတယ္ဆိုုတာ အၿငင္းပြားစရာ မရိွပါဘူး။ အရင္ေခတ္တုုန္းက မိန္းကေလးဆိုုတာ ပညာတတ္ၿပီး ဘာလုုပ္မွာတုုန္း ေယာက်ာ္းေကာင္းရဖိုု ့ပဲလိုုတယ္ ေသစာရွင္စာတတ္ရင္ ေတာ္ၿပီ အိမ္တြင္းမီးဖိုုေခ်ာင္ႏိုုင္ရင္ ေတာ္ၿပီဆိုုၿပီး ေက်ာင္းႏုုတ္လိုုက္ၾကတာ မ်ားပါတယ္။ ေယာက်ာ္းေလးက်ေတာ့ မိသားစုုကိုု ရွာေဖြေကႊ်းေမႊးရမဲ့သူမိုု ့ ပညာတတ္ဖိုု ့ အေရးၾကီးတယ္။ အိုုင္စီအက္၊ ဘီေအေအာင္လိုု ့ ၿမိ ုု  ့အုုပ္၊ အရာရိွအရာခံၿဖစ္မွ လစာေကာင္းမွာကိုုး။


ဆရာမၾကီးေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္ရဲ  ့ Colourful Myanmar စာအုုပ္ထဲက Education of women အပိုုင္းထဲမွာ "After putting up with class-room bullies' teasing and pigtail-pullings, and having her ribbon bows snatched and stolen, the only thing she could do as to beat the boys at lessons, beat them right and left." မိန္းကေလးေတြ စာေတာ္ၿပန္ရင္လည္း နာသကြာ ေယာက်ာ္းေလးသာ ၿဖစ္လိုုက္ေစခ်င္ေတာ့တယ္လိုု ့ ဆိုုၾကေသးတယ္။ "She is so clever, what a pity she's a girl ... if only she were a boy!" was the refrain played on with the most exasperating repetition. ကိုုယ္ ငယ္ငယ္တုုန္းကလည္း စသလိုုေနာက္သလိုုနဲ ့ ကိုုယ့္လြယ္အိတ္ ဆြဲေၿပးတဲ့ေက်ာင္းသား၊ ဆံပင္ဆြဲေဆာင့္ေၿပးတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြဆိုု မွတ္ထားတယ္။ စာရတဲ့ေက်ာင္းသားေတြက ဆရာမဆီမွာ အရင္စာဆိုုၾကၿပီး က်န္တဲ့ေက်ာင္းသားေတြက အဲဒီေက်ာင္းသားေတြဆီမွာ စာဆိုုရတယ္။ ကိုုယ့္ကိုုစေနာက္တဲ့ ေက်ာင္းသားဆိုုလိုု ့ကေတာ့ ကိုုယ္ဘယ္ေတာ့မွ စာေထာက္မေပးဘူး။ သူတိုု ့အႏိုုင္က်င့္သမွ်ကိုု ကိုုယ္ၿပန္လည္ေခ်ပႏိုုင္တာဆိုုလိုု ့ စာမွာပဲရိွတယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ႏွစ္တုုန္းက ကြန္ပ်ဴတာတကၠသိုုလ္ဝင္ခြင့္က ေယာက်ာ္းေလးေတြက ၃၅၀၊ မိန္းကေလးေတြက ၃၇၀ ငါးဘာသာေခတ္ပါ။ အေမရိကန္မွာေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ မဲေပးႏိုုင္ခြင့္အတြက္ တိုုက္ပြဲဝင္ခဲ့ၾကတယ္။ အရင္တုုန္းက အမ်ိဳးသမီးေတြကိုု စစ္ေၿမၿပင္မွာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ မၿပ ုုဘဲ ေနာက္တန္းမွာပဲ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရပါတယ္။ ခုုဆိုုရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေရွ ့တန္းစစ္မ်က္ႏွာၿပင္မွာ အမ်ိဳးသားေတြနဲ ့ တန္းတူရင္ေဘာင္တန္းၿပီး တိုုက္ပြဲဝင္ေနၾကပါၿပီ။ combat မွာ အမ်ဳိးသမီးေတြ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ ၿပ ုုလိုုက္ေပမဲ့ တခ်ိဳ ့ေနရာေတြမွာေတာ့ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခြင့္ မၿပ ုုေသးပါဘူး ။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ တန္းတူရပိုုင္ခြင့္၊ စိတ္ကူးအိမ္မက္ေတြ အေကာင္အထည္ေပၚလာဖိုု ့အတြက္ ခုုထိတိုုက္ပြဲဝင္ေနရတုုန္းပါပဲ။

ဟိုုးအရင္ေခတ္တုုန္းက အေမရိကန္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဂါဝန္အထူၾကီးေအာက္မွာ ပစ္တီကုုတ္ အထပ္ထပ္ခံၿပီး ဝတ္ဆင္ၾကပါတယ္။ ေလရူးသုုန္သုုန္ရုုပ္ရွင္ထဲက စကားလက္အိုုဟာရာတိုု ့ ဝတ္သလိုုမ်ိဳးေပါ့။ ၁၉၁၅ ခ်ီကာဂိုုၿမစ္ေပၚမွာ Eastland သေဘၤာနစ္ၿမွစ္ေတာ့ ေသဆံုုးတဲ့ ၈၀၀ ေက်ာ္မွာ အမ်ားစုုက အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ ့ ကေလးေတြပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဝတ္ဆင္ၾကတဲ့ ဂါဝန္အထပ္ထပ္ အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ နစ္ၿမွပ္ေသဆံုုးရတာပါတဲ့။ Amelia Bloomer (၁၈၁၈ - ၁၈၉၄) က အထပ္ထပ္ဝတ္ရတဲ့ဂါဝန္အစား တူရကီအမ်ိဳးသမီးေတြစတိုုင္ကိုု အတုုယူၿပီး ေဘာင္းဘီပြပြစတိုုင္ တီထြင္ခဲ့ေပမဲ့ ေခတ္မစားပါဘူးတဲ့။ သမာရိုုးက် ဂါဝန္အထပ္ထပ္ မဝတ္ဆင္ရင္ အလုုပ္မခန္ ့ခ်င္ၾကတာလည္း ပါပါတယ္။  သူ ကြယ္လြန္ၿပီး တစ္ႏွစ္အၾကာမွ အဲဒီစတိုုင္က ေခတ္စားလာတယ္။ ဘာၿဖစ္လိုု ့လဲဆိုုေတာ့ စက္ဘီးေပၚေပါက္လာၿပီး အမ်ိဳးသမီးေတြ စက္ဘီးစီးတဲ့အခါ လဲၿပိ ုုက်ရင္ ဂါဝန္ထက္ ေဘာင္းဘီက အိေၿႏၵမပ်က္ဘူးကိုုး။ ကိုုယ္ေလးတန္းေက်ာင္းသူတုုန္းက စက္ဘီးစီးသင္မယ္ဆိုုရင္ အေဖက ေဘာင္းဘီဝတ္ခိုုင္းတယ္။ အေဖက ဂိုုက္ႏိုုင္တယ္ထင္ၿပီး လႊတ္ေပးလိုုက္ရင္ ဂုုိက္မႏိုု္င္ေသးတဲ့ကိုုယ္က တာေဘာင္ေပၚကေန လယ္ကြင္းထဲ နင္းခ်သြားၿပီး ပစ္ပစ္လဲတာ အၾကိမ္ၾကိမ္။ ကိုုယ္တိုု ့အရိွန္နဲ ့ နင္းသမွ်ကိုု စက္ဘီးေနာက္ကေန ေၿပးလိုုက္ၿပီး   ထိန္းေပးရတာ အေဖ အေတာ္ပင္ပန္းမွာပဲလိုု ့ ကိုုယ္တိုု ့ေၿပာၾကရင္ အေဖက ခုုေနမ်ားဆိုုရင္ေတာ့ ဘယ္သင္ေပးႏိုုင္ပါ့မလဲ သမီးရယ္တဲ့။


အဲဒီတုုန္းက အေဖက သန္တုုန္ၿမန္တုုန္း ခုုေတာ့ အသက္ကလည္း စကားေၿပာလာၿပီ ငယ္ငယ္တုုန္းက ပင္ပန္းခဲ့တဲ့ဒဏ္ေတြေၾကာင့္ လမ္းမ်ားမ်ားေလွ်ာက္တယ္ဆိုုရင္ပဲ ဒူးနာၿပီ။ ကိုုယ္တိုု ့ေမာင္ႏွမသံုုးေယာက္လံုုး စက္ဘီး၊ ဆိုုင္ကယ္စီးတတ္ေအာင္ အေဖပဲ သင္ေပးခဲ့တာပါ။ အေမရိကန္မွာ တေခတ္တခါတုုန္းက အမ်ိဳးသားေတြ အလြန္အရက္ေသာက္ပါသတဲ့။ သူတိုု ့ အလုုပ္လုုပ္လိုု ့ ရတဲ့လစာက သူတိုု ့ေသာက္ေနတာနဲ ့ပဲ ကုုန္ေနေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြက အရက္ေသာက္မႈ ဆန္ ့က်င္ေရးေတြ လုုပ္ေဆာင္ပါတယ္။ လူထုုကိုု သတိေပးတဲ့အေနနဲ ့ ၿမိ ုု ့ၾကီးေတြမွာ ရုုပ္တုုေတြနဲ ့ ေရပန္းေလးေတြ တည္ေဆာက္ၿပီး ေဆာ္ၾသၾကပါတယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ရြာမွာလည္း စက္ေလွလိုုက္တဲ့ ေမာ္ေတာ္သမားေတြ အရက္သိပ္ေသာက္ၾကတယ္။ သူတိုု ့လစာက အရက္ဆိုုင္ကိုု ေပးရတာနဲ ့တင္ သူတိုု ့မိသားစုုဆီ မေရာက္ဘူး။ လစာထုုတ္ေပးရင္ မိန္းမေတြကိုုယ္တိုုင္ လာထုုတ္ရတယ္ ႏိုုမိုု ့အရက္ဆိုုင္ဆီ ေရာက္သြားလိုု ့။ ရခိုုင္ၿပည္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ မိန္းမေတြကေတာ့ ကိုုယ္တိုုင္လုုိုုက္ထုုတ္လိုု ့လည္းမရေတာ့ ေယာက်ာ္းက သိတတ္လိမၼာစြာနဲ ့ လူၾကံ ုုနဲ ့ ထည့္ေပးေတာ့မွ ေယာက်ာ္းပိုုက္ဆံကိုု သံုုးရတာမ်ိဳး။ မိသားစုုကိုု မေစာင့္ေရွာက္တဲ့ ေယာက်ာ္းကိုု ရလိုု ့ကေတာ့ မိန္းမေတြမွာ ကိုုယ့္ဘာသာ ရွာေဖြစားေသာက္ရတဲ့အၿပင္  ေမြးတဲ့ကေလးကိုုပါ ကိုု္ယ့္ဘာသာ ေကႊ်းေမြးေစာင့္ေရွာက္ရတာမ်ိဳး။ တခ်ိဳ ့ အေသာက္အစားကင္း သိတတ္လိမၼာတဲ့ ေယာက်ာ္းေတြက်ေတာ့ ဆရာၾကီးဆီမွာ အပ္ထားပါရေစဆိုုၿပီး အေဖ့ဆီမွာ ပိုုက္ဆံစုုၾကတယ္။ သူတိုု ့စုုေဆာင္းထားတဲ့ေငြနဲ ့ သူတိုု ့လိုုခ်င္တဲ့ နာရီ၊ လက္စြပ္၊ ဆြဲၾကိ ုုးေတြကိုု ပုုသိမ္က မွာဝယ္ေပးရတာမ်ိဳး၊ သားမယားကိုု ပိုုက္ဆံပိုု ့ခ်င္တယ္ ဆိုုရင္လည္း လူၾကံ ုုနဲ ့ ထည့္ေပးရတာမ်ိဳး လုုပ္ေပးရတယ္။ အဲဒီလိုုသိတတ္လိမၼာတဲ့ေယာက်ာ္းက အင္မတန္ ရွားပါတယ္ အမ်ားစုုက ေသာက္စားေနၾကတာကိုုး။

အေဖ့မွာ မူးရူးေနတဲ့ေကာင္ေတြကိုု အေသာက္အစားေလွ်ာ့ဖိုု ့၊ ပိုုက္ဆံစုုဖိုု ့ ဆံုုးမစည္းရံုုးရတယ္။ "ေလတၿဖ ူးၿဖ ူးႏွင့္ ေမာင္ၿပ ူး စာေရးလိုုက္သည္.... ကေလးေတြကိုု ေက်ာင္းမွန္မွန္ပိုု ့ ....ဂရုုစိုုက္ .... ကိုုယ့္ဘာသာရွာစား .... ငါ့အတြက္ ဘာမွစိတ္မပူေလနဲ ့ " လိုု ့ အေဖ ဟာသေႏွာၿပီးေၿပာရင္ ကိုုယ္ေတြမွာ ၿပံ ုုးစိစိကိုု ၿဖစ္လိုု ့။ ေတာ္ေတာ္ဟုုတ္တဲ့ ေမာင္ၿပ ူး သူ ့အတြက္ စိတ္မပူနဲ ့  ကိုုယ့္ဘာသာရွာစားတဲ့ ပိုုက္ဆံေတာ့ မပိုု ့ဘဲနဲ ့။ အရက္သမား ေမာင္ၿပ ူးမိန္းမကေတာ့ စာေရးေဖာ္ရတာကိုုပဲ ဝမ္းသာရေလမလား၊ ငါ့ကိုု ရိုုက္ႏွက္ၿပီး အရက္ဖိုုးမေတာင္းႏိုုင္လိုု ့ ဒင္း အေဝးမွာေနတာ ခပ္ေကာင္းေကာင္းလိုု ့ပဲ ေတြးေလမလားေတာ့ မသိပါ။ လင္ဆိုုးမယား တဖားဖားၿဖစ္ရတာ ကံမေကာင္းလိုုက္တာ။ ကိုုယ္တိုု ့ေရႊၿပည္ၾကီးမွာလည္း ၿပည္တြင္းထုုတ္ေတြေရာ၊ ႏိုုင္ငံၿခားကေန တင္သြင္းတာေရာနဲ ့ ဘီယာဆိုုင္ေတြ မိႈလိုုေပါက္။ လက္ဖက္ရည္တခြက္ထက္ ဘီယာတခြက္က ေစ်းသက္သာေနေတာ့ ဘီယာေသာက္ၾကေပမေပါ့။ ေကာင္ေလးေတြ ဆံုုၾကတာလည္း ဘီယာဆိုုင္မွာ။ ႏွစ္သစ္ကူး သၾကၤန္ပြဲေတာ္ဆိုုရင္ ေသာက္စားပြဲေတာ္ၾကီးကိုု ၿဖစ္လိုု ့။ သမၼတၾကီးက ဘီယာေသာက္မဲ့အစား ႏြားႏိုု ့ေသာက္ၾကပါလိုု ့ ေဆာ္ၾသေတာ့ ႏြားႏိုု ့က ဘီယာထက္ ေစ်းၾကီးေနတယ္လိုု ့ ဟားၾကတယ္။ ဟုုတ္ေတာ့လည္းဟုုတ္ပါတယ္ ကိုုယ္တိုု ့ေရႊၿပည္ၾကီးမွာ ႏြားႏိုု ့က ဘီယာထက္ ေစ်းၾကီးေနတာမ်ိဳး။ ႏိုုင္ငံၿခားမွာေတာ့ အလုုပ္ကိုု အခ်ိန္မွီေရာက္ဖိုု ့၊ အလုုပ္ၿပီးဖိုု ့လိုုေတာ့ ပိတ္ရက္ေတြမွ ေသာက္ႏိုုင္တာမ်ိဳး။ အရက္ဘီယာဝယ္မယ္ဆိုုရင္လည္း အသက္ ၁၈ ႏွစ္ၿပည့္မၿပည့္ အိုုင္ဒီစစ္တယ္။ ကိုုယ္က သူငယ္ခ်င္းေတြဆံုုၾကလိုု ့ အထိမ္းအမွတ္ တခုုခုုရိွမွ  ဝိုုင္တခြက္ေလာက္ ေသာက္တတ္တာမ်ိဳး။ ကိုုယ္တိုု ့ညီအစ္မေတြက နယူးရီးယားဆိုု ဘီယာတခြက္တဖလား၊ ဝိုုင္တခြက္ေလာက္ ေသာက္ၾကေပမဲ့ ေမာင္ေမာင္က ဘာဆိုုဘာမွ မေသာက္။


ငါးဒိုုင္ကလူေတြ စားေသာက္ဆိုုင္ကိုု ေသာက္မယ္စားမယ္သြားၾကရင္ ေမာင္ေမာင့္ကိုု ဝင္ေခၚတတ္တယ္။ ေဘးေခ် (ရခိုုင္လိုု ဦးေလးလိုု ့ ေခၚတာပါ) ေတြက စိတ္ပူတာေပါ့ အရက္သမားၿဖစ္သြားမွာ စိုုးတာကိုုး။ သြားေသာက္တဲ့သူေတြကိုု ေမးၿမန္းၾကည့္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္အတင္းတိုုက္တုုိက္ ေမာင္ေမာင္က တစက္ကေလးမွ မေသာက္ဘူးတဲ့ အရက္ေသာက္ရင္ေတာင္ ေတာ္ဦးမယ္ သူစားတဲ့အၿမည္းဟင္းက အရက္ဖိုုးထက္ေတာင္ မ်ားေနေသးတယ္ဆိုုေတာ့မွ စိတ္ခ်ေတာ့တယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အရက္သမားေတြေခၚတိုုင္း မလိုုက္ဖိုု ့ အရက္မေသာက္ဖိုု ့ ဟန္ ့ရတာပါပဲ။  ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္တုုန္းက ခဏသြားေနဖူးတဲ့ ညီအစ္မလိုုခင္တဲ့ အစ္မရဲ ့ေယာက်ာ္း အရက္မူးၿပီး ေအာ္ဟစ္ဆဲဆိုုတာကိုု ၿမင္ေတြ ့ဖူးတဲ့အခါ အရက္သမားေတြကိုု တကယ္လန္ ့တယ္။ ဂ်ီတီအိုုင္တက္ၿပီးမွ အရက္သမားလံုုးလံုုးၿဖစ္သြားတဲ့ ကေလး၊ အရက္မူးၿပီး ရမ္းကားတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေမာင္ေလးေတြ၊ ေသာက္လံုုးၾကီးလိုု ့ ေဆးရံုုေရာက္ရတာေတြ ၿမင္ရၾကားရေတာ့ အရက္မေသာက္တဲ့ အေဖနဲ ့ေမာင္ေမာင္ကိုု ေက်းဇူးတင္ရပါတယ္။ မၾကီးဆယ္တန္းေအာင္တဲ့ႏွစ္မွာ အရက္ၿဖတ္လိုုက္ၿပီး တခါတေလ ဘီယာေသာက္တတ္တယ္။ အေဖ ဘီယာေသာက္လာရင္ သိပ္သိသာတယ္ ကိုုယ္တိုု ့ကိုု အနားမွာထိုုင္ခိုုင္ၿပီး ငယ္ငယ္တုုန္းက သူဘယ္လိုုရုုန္းကန္းခဲ့ရတဲ့ အေၾကာင္းေတြကိုု ေၿပာၿပတတ္တာကိုုး။ ဆူနမ္၊ ရာမား၊ အမ္းဒရူးတိုု ့လည္း ဘီယာ၊ ဝိုုင္ ၿဖတ္ထားတာ ၾကာၿပီ ဘီယာ၊ ဝိုုင္က ဝိတ္တက္ေစတယ္တဲ့။

Medieval ေခတ္ ၅ ရာစုုကေန ၁၅ ရာစုုထိ ေရာမအင္ပါယာ က်ဆံုုးခန္းကေန ေခတ္ေၿပာင္းေတာ္လွန္ေရးအထိ အလယ္ေခတ္လိုု ့ ေခၚၾကတဲ့အခ်ိန္တုုန္းက ဥေရာပမွာ အႏုုသုုခုုမလက္ရာေတြ ထြန္းကားပါတယ္။ ဆရာမၾကီးေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္ရဲ ့ "ဥေရာပအႏုုပညာမိတ္ဆက္" စာအုုပ္ထဲမွာ ဥေရာပအႏုုပညာေတြအေၾကာင္း ေရးထားတာ အင္မတန္ စိတ္ဝင္စားဖိုု ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဆရာမၾကီးေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္စာအုုပ္ေတြ ဘားမီးစ္ကလပ္စစ္ စာအုုပ္စင္ကေန ေဒါင္းယူႏိုုင္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ဘုုရားေက်ာင္းအမ်ားစုုက မီဒီဘယ္ေခတ္က လက္ရာေတြကိုု မွီၿငမ္းၿပီး တည္ေဆာက္ထားတာပါ။  ဂႊ်န္ တိုုးဂိုုက္လုုပ္တုုန္းက ဥေရာပဖက္က ဧည့္သည္ေတြကိုု လိုုက္ပိုု ့ေပးရရင္ အင္မတန္ သတိထားရတယ္တဲ့။ ဒီဘုုရားေက်ာင္းက အီတလီက နာမည္ေက်ာ္ဘုုရားေက်ာင္း ပုုံသဏန္ကိုုယူၿပီး တည္ေဆာက္ထားတာပါလိုု ့ ရွင္းၿပရင္ ဥေရာပသားေတြက ငါတိုု ့မွာ ရိွတာက တကယ့္အစစ္အမွန္ မင္းတိုု ့ဆီက ေကာ္ပီၾကီးကိုု ဘယ္ႏွယ့္ ငါတိုု ့ကိုု လာၿပေနရတာတုုန္းလိုု ့ ဘုုေတာၾကသတဲ့။ ဟိုုးအရင္တုုန္းက အေဆာက္အဦးေတြ မ်က္ႏွာစာမွာ ဒီလိုုအရုုပ္ၾကီးေတြ ရိွေနရင္ မေကာင္းဆိုုးဝါးေတြ မကပ္ႏိုုင္ဘူးလိုု ့ ယူဆၾကပါသတဲ့။ တရုုတ္ေတြကေတာ့ အိမ္ေခါင္မိုုးအစြန္းေတြကိုု ေကာ့ခႊ်န္းထားရင္ မေကာင္းဆိုုးဝါး မကပ္ႏိုုင္လိုု ့ ယူဆပါသတဲ့။ ဘာၿဖစ္လိုု ့လဲဆိုုေတာ့ သရဲေတြက တည့္တည့္ပဲ သြားလိုု ့ပါတဲ့။


ကိုုယ္တိုု ့ငယ္ငယ္တုုန္းက ၾကည့္ဖူးတဲ့ တရုုတ္သရဲကားေတြမွာ သရဲဆိုုတာၾကီးက လက္ႏွစ္ဖက္ကိုု ဆန္ ့တန္းလိုု ့ တန္းတန္းမတ္မတ္ ခုုန္ဆြခုုန္ဆြ ေၿပးတာကိုု မွတ္မိေနေသးတယ္။ အေနာက္ႏိုုင္ငံမွာေတာ့ စုုန္းမၾကီးက ေၾကာက္နက္ကေလးတစ္ေကာင္၊ ဦးထုုပ္ခႊ်န္ၾကီးေဆာင္း၊ တုုပ္ေကာက္ၾကီးကိုုင္၊ တံၿမက္စည္းကိုု ခြစီးလိုု ့ ပ်ံတယ္။ ကိုုယ္ငယ္ငယ္တုုန္းက ၾကားဖူးတဲ့ ပံုုၿပင္ထဲမွာေတာ့ စုုန္းဆိုုတာ စေကာႏွစ္ခ်ပ္ အေတာင္တပ္ၿပီး ပ်ံတယ္ ခ်ီးစားစုုန္း၊ မီးေတာက္စုုန္းဆိုုတာ ရိွေသးတယ္။ အေမရိကန္ေတာင္ပိုုင္းက အာဖရိကန္ကႊ်န္အဆက္အႏႊယ္ The Gullah ေတြက အိမ္အဝင္ဝကိုု အၿပာေရာင္ ၿခယ္ပါတယ္။ မေကာင္းဆိုုးဝါးေတြက ေရကိုု မၿဖတ္ေက်ာ္ႏိုုင္ဘူးလိုု ့ ယူဆေတာ့ ဒီအိမ္ဟာ ေရေတြ ပတ္လည္ဝိုုင္းေနတယ္လို ့ထင္ေအာင္ အၿပာေရာင္ေဆးသုုတ္ၿပီး မေကာင္းဆိုုးဝါးေတြကိုု မ်က္စိလွည့္လိုုက္တာပါတဲ့။ မက္ဆီကန္ေတြကေတာ့ အဝါေရာင္ေတာက္ေတာက္ သိပ္ၾကိ ုုက္ပါတယ္ အိမ္ကိုု အဝါေရာင္ေတာက္ေတာက္ သုုတ္ထားလိုု ့ကေတာ့ မက္ဆီကန္အိမ္လိုု ့သာ မွတ္လိုုက္ပါေတာ့တဲ့။ ကိုုယ္တိုု ့ၿမန္မာေတြကတာ့ အိမ္ေစာင့္နတ္၊ လမ္းေစာင့္နတ္၊ ၿမိ ုု ့ေစာင့္နတ္၊ ရြာေစာင့္နတ္ရိွတယ္လိုု ့ ယူဆတယ္။ အိမ္မွာ ဘုုရားေက်ာင္းရိွရင္၊ ပရိတ္အိုုးရိွရင္၊ ပရိတ္တရားဖြင့္ထားရင္ မေကာင္းဆိုုးဝါးေတြ မကပ္ႏိုုင္ဘူးလိုု ့ ယူဆတယ္လိုု ့ေၿပာေတာ့ ဝိုုင္းတိုု ့ ဗီယက္နမ္မွာလည္း အတူတူပါပဲတဲ့။ ဗီယက္နမ္ေတြဟာ ဘာသာမဲ့ေတြဆိုုေပမဲ့ ဘိုုးဘြားစဥ္ဆက္ ကိုုးကြယ္လာခဲ့တဲ့ ဗုုဒၶဘာသာအယူအဆေတြက သူတိုု ့ေသြးေၾကာထဲ စီးဝင္ေနတယ္။ တခါတုုန္းက ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲတြင္းမွာ ေသဆံုုးသြားတဲ့ သူ ့ဦးေလးအေလာင္းကိုု  ေလခႊ်န္နတ္အကူအညီနဲ ့ ရွာေဖြတဲ့အၾကာင္းေတြကိုု ေၿပာၿပတုုန္းက ကိုုယ့္မွာ ၿမန္မာနဲ ့ တူလိုုက္တာလိုု ့ ေတြးမိေသးတယ္။

ဘာရယ္မဟုုတ္ပါဘူး နယူးေယာက္တခြင္ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း သိခဲ့တာေလးေတြပါ။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၁၆၊ ၂၀၁၅။

Photos credit to Google.

ေရးခဲ့ၿပီးတာေတြက
လမ္းေလွ်ာက္ရင္း သိခဲ့တာေလးေတြ

ေကာက္ရိုုးမီး...

ကြ်န္မတိုု ့အိမ္မွာ ေၿပာေလ့ရိွတဲ့ စကားေတြထဲမွာ ေကာက္ရိုုးမီးဆိုုတာ တစ္ခုုအပါအဝင္ေပါ့။ ေကာက္ရိုုးမီးဆိုုတာမ်ိဳးက ဟုုန္းခနဲေလာင္ၿပီး မၾကာခင္ ၿငိမ္းသြားတတ္တာမ်ိဳး။ ဖြဲမီးက်ေတာ့ ေၿပာင္းၿပန္ တေငြ ့ေငြ ့ ေလာင္ေနတတ္တာမ်ိဳး။ အေမ၊ အေမတိုု ့က လယ္လုုပ္ခဲ့ေပမဲ့ ကြ်န္မကေတာ့ ေကာက္ရိုုးဆိုတာ ဟိုုင္းၾကီးရြာသစ္ကိုုေၿပာင္းတဲ့ ေလးတန္းႏွစ္က်မွ မနီးမေဝးမွာရိွတဲ့ ဇီးၿဖ ူေခ်ာင္းရြာနားက ေကာက္ရိုုးပံုုနားမွာ ေဆာ့ကစားေတာ့မွ ပထမဆံုုးအၾကိမ္အၿဖစ္ ၿမင္ဖူးတာပါ။  တကၠသိုုလ္ေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ ခရမ္းမွာေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္းအိေကတိုု ့အိမ္ တပတ္ေလာက္ သြားလည္ေတာ့  လယ္သမားအိမ္မိုု ့ အိမ္ေရွ ့မွာ ေကာက္ရိုုးပံုု ေတြ ့ခဲ့တယ္။ အိေကတိုု ့ အိမ္ေမြးၿခံေပါက္ႏြားက တနဂၤေႏြသားမိုု ့ ေအာင္ဂ်က္လီလိုု ့ နာမည္ေပးထားတာတဲ့။ ေအာင္ဂ်က္လီက တစ္ႏွစ္သာသာ ခ်ိဳမေပါက္ေသးလိုု ့ ဦးထိပ္ယားတယ္ထင္ပါ့ ဒူးေခါင္းေၿမွာက္ေပးလိုုက္ရင္ပဲ ခ်ိဳထိပ္နဲ ့ ေဝွ ့ေတာ့တာပဲ ေၾကာင္ေတြ ေခါင္းလာေဝွ ့သလိုုေပါ့။ ေအာင္ဂ်က္လီ အေဝွ ့ေကာင္းတာ အိမ္ေပၚကိုု ဖေနာင့္နဲ ့တင္ပါး အသားက်ေအာင္ ေၿပးရတဲ့ ကြ်န္မကိုု အိေကက တဟားဟားရယ္လိုု ့။ ႏြားလွည္းမစီးဖူးလိုု ့ စီးခ်င္တယ္ဆိုုတာကိုု လမ္းဆိုုးလြန္းလိုု ့တဲ့ နင့္ဗိုုက္ထဲက အစာေတြ အစာေၾကေဆး မလိုုဘဲ ေၾကသြားရံုုမက တကုုိယ္လံုုး ေၾကသြားလိမ့္မယ္ဆိုုၿပီး အိေကက ခြင့္မၿပ ုဘူး။ ဆရာမခင္ခင္ထူးရဲ ့ အညာေက်းလက္အေၾကာင္း ဝထၳဳတိုုေတြ ဖတ္ရေတာ့ လွည္းတခါေလာက္ စီးဖူးခ်င္သား။

အိမ္မွာ ေကာက္ရိုုးမီးလိုု ့ ေၿပာၾကတာက ေမာင္ေမာင္ပါ။ အဂၤလိပ္စာသင္တန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာသင္တန္းတက္ဖိုု ့ လိုုက္အပ္ေပးရင္ တစ္ရက္သာတက္ၿပီး ေနာက္ေန ့သြားမတက္ေတာ့ဘူး။ ကြ်န္မကေတာ့ တခါတေလ ပ်င္းလိုု ့သြားမတက္ခ်င္ေပမဲ့ တိုုဖယ္အဂၤလိပ္စာ သင္တန္းေၾကးက တေန ့ကိုု ဘယ္ေလာက္ေပးရတာ သြားမတက္ရင္ ႏွေၿမာစရာၾကီးဆိုုၿပီး သြားတက္တယ္။ ေမာင္ေမာင္ သေဘၤာသားသင္တန္းတက္မယ္ဆိုုေတာ့ ကြ်န္မတိုု ့ေတြက ဒီေကာင္ ေကာက္ရိုုးမီး ဘယ္ႏွစ္ရက္ခံမလဲလိုု ့ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ တကယ္တက္ခ်င္လိုု ့လားေတာ့ မသိဘူး ပံုုမွန္သြားတက္ေလရဲ ့။ သင္တန္းၿပီးမၿပီးေတာ့ မသိဘူး ပိုုက္ဆံဆိုုတာမ်ား ကုုန္လိုုက္တာ ေသာက္ေသာက္လဲ။ ဒဂံုုတကၠသိုုလ္မွာ ေဒးသြားတက္တာ ေက်ာင္းကအေဝးၾကီး၊ ဆရာမေတြကလည္း စာမသင္ဘူးနဲ ့ အေဝးသင္ေၿပာင္း၊  ေမဂ်ာေၿပာင္း၊ အေဝးသင္စာေမးပြဲ ေၿဖတာမသိလိုုက္လိုု ့နဲ ့ ဆယ္တန္းေအာင္တာၿဖင့္ ဆယ္ႏွစ္ရိွေတာ့မယ္ ခုုထိ ဘြဲ ့မရေသးဘူး။ ေၿဖတဲ့သူတိုုင္းေအာင္၊  လူတိုုင္းဘြဲ ့ရေနတဲ့ေခတ္ၾကီးမွာ ဘြဲ ့ေလးတစ္ခုုမွ မရဘူးဆိုုေတာ့ အသံုုးမက်လိုုက္တာ။ မၾကီးက ေအစီစီေအ ACCA Level 4 အက်မ်ား၊ ေအာင္ခ်က္နည္းတဲ့ တက္စ္ဘာသာကေန မတက္ေတာ့ဘူး။ ကြ်န္မ စကၤာပူကိုု မလာေသးခင္ ႏွစ္ႏွစ္မွာ ဘာသင္တန္းမွမတက္၊ စကၤာပူမွာ ကြ်န္မ ေက်ာင္းလာတက္ေတာ့ ကြ်န္မကိုု ေထာက္ပံ့ရလိုု ့ မတက္ၿဖစ္တာ ထားပါေတာ့။ ကြ်န္မ အလုုပ္ရၿပီး အဆင္ေၿပၿပန္ေတာ့လည္း သူ ့အလုုပ္က အဆင္မေၿပနဲ ့သင္တန္းေတြ ရပ္ထားတာ ရိွေစေတာ့။ ကြ်န္မ စတိတ္ကိုု ေက်ာင္းလာတက္ေတာ့ မၾကီးက အိမ္ေထာင္ၿပ ုု၊ ေနာက္ေတာ့ ကေလးယူမွာမိုု ့ စိတ္ဖိစီးမခံခ်င္လိုု ့နဲ ့ သင္တန္းေတြ မတက္ဘူး။


ခုေတာ့ ကေလးရမဲ့ကံပါရင္ ရလာလိမ့္မယ္လိုု ့ သေဘာထားၿပီး ကြ်န္မတက္ေနတဲ့ ယူအက္စ္ေက်ာင္းက အမ္ဘီေအကိုု တက္မယ္ဆိုုၿပီး ေက်ာင္းဝင္ခြင့္ေလွ်ာက္၊ ဝင္ခြင့္ရၿပန္ေတာ့လည္း ဟိုုလိုုလိုု ဒီလိုုလိုု။ မၾကီး ေက်ာင္းလာတက္ရင္ သူ ့အမ်ိဳးသားက မွီခိုုဗီဇာနဲ ့ လိုုက္လိုု ့ရေပမဲ့ အလုုပ္လုုပ္ခြင့္မရိွ။ ကြ်န္မတက္ေနတဲ့ ယူအက္စ္ေက်ာင္းက ကြန္ပရိုုလိုု ့ေခၚၾကတဲ့ အိုုင္တီေက်ာင္းသားေတြသာ အလုုပ္ရလြယ္တာ အမ္ဘီေအေက်ာင္းသားေတြက အလုုပ္ရွာရ အင္မတန္ခက္တယ္။ အမ္ဘီေအတက္ေနတဲ့ ကေမၻာဒီယားမေလး ဗိဆာကာနဲ ့ မိတ္ဆက္ေပးၿပီး အီးေမးလ္နဲ ့ ေမးၿမန္းတယ္။ မၾကီး ေက်ာင္းလာတက္ရင္ ေက်ာင္းစရိတ္၊ ေနစားစရိတ္ကိုု ကြ်န္မ ေထာက္ပံ့ႏိုုင္ေပမဲ့ အလုုပ္ရဖိုု ့ေတာ့ သူ ့ဘာသာ ၾကိ ုုးစားရမွာကိုုး။ ၿပီးေတာ့ လူလြတ္မဟုုတ္ေတာ့ သူ ့အမ်ိဳးသားအတြက္လည္း ထည့္စဥ္းစားရေသးတယ္။ က်န္ခဲ့မလား၊ လိုုက္လာမလား လိုုက္လာရင္ ဘာအလုုပ္လုုပ္မွာလဲ အဆင္ေၿပေနတာကိုု ေဖာင္ဖ်က္ၿပီး စြန္ ့စားရမွာကိုုး။ ေနာက္တစ္ခုုက အမ္ဘီေအ တက္ရမလား၊ အေကာက္တင္း တက္ရမလား၊ စီပီေအ တက္ရမလား၊ လားေပါင္းမ်ားစြာကလည္း ရိွေသးတယ္။ ကြ်န္မသူ ့ငယ္ခ်င္းေတြ အားလံုုးက အိုုင္တီေလာကကဆိုုေတာ့ စီးပြားေရးဘာသာအေၾကာင္း မသိဘူး။ လမ္းေလွ်ာက္အဖြဲ ့မွာ လမ္းေလွ်ာက္ရင္း အသိမိတ္ေဆြၿဖစ္လာ၊ မႏွစ္က ေႏြရာသီတုုန္းက နယူးေယာက္ upstate ဖက္က Cold Springs ကိုု ဝိုုင္းနဲ ့ သြားလည္ၾကေတာ့ လမ္းအေသအခ်ာ အတိအက်ညႊန္ေပးတဲ့ ေဒးဗစ္ၾကီးက စီပီေအဆိုုေတာ့ မၾကီးနဲ ့ မိတ္ဆက္ေပးၿပီးေတာ့ အီးေမးလ္နဲ ့ေမးၿမန္းစံုုးစမ္းခိုုင္းတယ္။ အမ္ဘီေအက ဟိုုဟာနည္းနည္း ဒီဟာနည္းနည္းနဲ ့ အားလံုုးကိုု မွ်သင္တာမိုု ့ စီပီေအသမား ေဒးဗစ္ကေတာ့ စီပီေအကိုုပဲ ၾကိ ုုက္တယ္။

မၾကီးတိုု ့ စာရင္းကိုုင္ေတြလည္း စီပီေအဆိုု အထင္ၾကီးၾကတယ္။ တၿပည္နယ္နဲ ့ တၿပည္နယ္ တက္စ္၊ ဥပေဒေတြ မတူတာမိုု ့ ကိုုယ္ေနထိုုင္မဲ့ၿပည္နယ္ကိုု ေရြးခ်ယ္ၿပီး အဲဒီၿပည္နယ္ရဲ ့စီပီေအစာေမးပြဲကိုု ႏွစ္ႏွစ္အတြင္း ေၿဖရတာမိုု ့ ကြ်န္မသိရသေလာက္ေတာ့ စီပီေအက အမ္ဘီေအထက္ ပိုုခက္သလိုု အလုုပ္ရလည္း ၿမန္တယ္။ အိုုမားတိုု ့အလႈမွာ သိကႊ်မ္းခဲ့တဲ့ စာရင္းကိုု္င္မေလးႏွင္းႏုုကိုု မၾကီးနဲ ့ မိတ္ဆက္ေပးၿပီး ႏွင္းႏုုတက္ေနတဲ့ေက်ာင္းအေၾကာင္း၊ ေက်ာင္းလခ၊ ေက်ာင္းၿပီးရင္ အလုုပ္ရႏိုုင္ေခ်ရိွမရိွ အီးေမးလ္နဲ ့ ေမးၿမန္းေတာ့ ႏွင္းႏုုကလည္း သူသိသေလာက္ ေၿဖပါတယ္။ ႏွင္းႏုုက ေက်ာင္းတက္ၿပီး အင္တန္းဆင္းေနၿပီမိုု ့ သံတမန္ဗီဇာ ေဂ်ဝမ္းကေန ေက်ာင္းသားဗီဇာအက္ဖ္ဝမ္း မရေသးလိုု ့ ပီနန္ဆရာေတာ္ၾကီးဆီမွာ သြားဆုုေတာင္းၾကတယ္။ ဆရာေတာ္ၾကီး ေမတၱာပိုု ့ေပးလိုု ့လားေတာ့မသိ အက္ဖ္ဝမ္းဗီဇာ အဆင္ေၿပသြားတယ္။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီအလုုပ္ဗီဇာေလွ်ာက္ဖိုု ့အတြက္ ကြ်န္မ ေလွ်ာက္တုုန္းက အေတြ ့အၾကံ ုုေတြကိုုေမး၊ ကြ်န္မေရွ ့ေနနဲ ့ ဆက္သြယ္ေပးလိုု ့ သတင္းေတြ ဖလွယ္ၾကပါတယ္။ စတိတ္မွာ ေက်ာင္းတက္ၿပီး အလုုပ္လုုပ္၊ ေက်ာင္းအေၾကြးေတြဆပ္၊ အလုုပ္ဗီဇာရဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားရုုန္းကန္ၾကတဲ့သူေတြကိုု ဘဝတူခ်င္းမိုု ့ ကိုုယ္ခ်င္းစာပါတယ္။ ဂရင္းကဒ္၊ ဂရင္းကဒ္ပိုုင္ရွင္ေတြကိုု လက္ထပ္ထားတဲ့သူေတြေလာက္ မေအးခ်မ္းဘူးကိုုး။ နယူးေယာက္က ႏွင္းႏုုတိုု ့ေက်ာင္းပဲ တက္ရမလိုု၊ ကြ်န္မတိုု ့ေက်ာင္းက အမ္ဘီေအပဲ တက္ရမလိုု၊ ေဒးဗစ္ညႊန္းသလိုု စီပီေအ ေၿဖရမလိုုနဲ ့ေနာက္ဆံုုးေတာ့ စီပီေအ ဘယ္လိုုေၿဖရမလဲဆိုုတဲ့စာအုုပ္ကိုု မၾကီးက အေမဇုုန္ကေန ဝယ္ခိုုင္းပါတယ္။ ကြ်န္မတိုု ့ေက်ာင္းက အမ္ဘီေအဝင္ခြင့္ ေဒၚလာငါးဆယ္ အကုုန္ခံၿပီး ဝင္ခြင့္ရၿပန္ေတာ့လည္း မတက္ၿဖစ္ဘဲနဲ ့ ခုုလည္း စီပီေအ ေၿဖဦးမယ္တဲ့ ဟယ္မေလး လာၿပန္ၿပီ ေကာက္ရိုုးမီး။


ကြ်န္မ ဂစ္တာတီးခ်င္တဲ့ ေရာဂါထတာ  ေႏြရာသီတကၠသိုုလ္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ ရြာၿပန္တုုန္းကေပါ့။ အိမ္မွာအလုုပ္လုုပ္တဲ့ ကရင္ေလးေမာင္ေထြးက ဂစ္တာတီးေတာ့ ကြ်န္မလည္း တီးတတ္ခ်င္လိုုက္တာ ၿဖစ္ပါေလေရာ။ ဂီတာတီးသင္ခ်င္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက အဲဒီတုုန္းက ေခတ္စားတဲ့ ေဇာ္ပိုုင္ရဲ ့ မင္းနဲ ့မွ ခ်စ္တတ္ၿပီကြာ သီခ်င္းကိုု ကြ်န္မ သေဘာက်ေနတဲ့ အစ္ကိုုၾကီးကိုု တီးၿပခ်င္လိုု ့တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္က ၾကီးမားပါေပတယ္။ ေဇာ္ပိုုင္သီခ်င္းေတြက လြယ္လြယ္ေလး ကီးသံုုးခုုတတ္ရင္ တီးတတ္တယ္တဲ့ ေမာင္ေထြးသင္နည္းက ဒီလက္ကြက္ကိုု ဒီလိုုေလး ငါးမိနစ္ေလာက္ ဖိထားတဲ့။ ငါးမိနစ္ေတာင္ မၿပည့္ေသးဘူး လက္ထိပ္ေတြနာလိုု ့ မသင္ေတာ့ဘူး ၿဖစ္ပါေလေရာ။ ဒီလိုုနဲ ့ အဲဒီအစ္ကိုုၾကီးေရွ  ့ မင္းနဲ ့မွ ခ်စ္တတ္ၿပီ သီခ်င္းတီးတတ္ဖိုု ့ေဝးစြ ဂီတာေတာင္ တေဒါင္ေဒါင္ မေခါက္တတ္ခဲ့ဘူး။ ေနာက္ေတာ့  တေယာဦးတင္ရီ တေယာေတြ ေခတ္စားလာေတာ့ တေယာတီးသင္မယ္ ၿဖစ္ပါေလေရာ။ ကြ်န္မ အႏြံအတာခံတဲ့ သူငယ္ခ်င္းၿဖိ ုု းက သူ ့အိမ္နားက တေယာသင္ေနတဲ့ ေကာင္ေလးကိုု ေမးၾကည့္ေပးလိုု ့ သင္တန္းအခ်ိန္၊ သင္တန္းခ၊ အဆင့္သင့္ပဲ တေယာတစ္လက္ကိုု ေလွ်ာ့ေစ်းနဲ ့ ေရာင္းဦးမယ္ဆိုုတာ သိရတယ္။ တေယာတီးသင္ဖိုု ့ အိမ္ကိုု ပိုုက္ဆံေတာင္းေတာ့ အဂၤလိပ္စာသင္တန္းတက္ဖိုု ့ဆိုု ပိုုက္ဆံေပးမယ္ တေယာတီးသင္ဖိုု ့ေတာ့ မေပးဘူးတဲ့။ သူငယ္ခ်င္းခိုုင္ေမက ညည္းႏွယ့္ေအ ဘယ္ႏွယ့္တေယာတီး သင္ခ်င္ရတာတုုန္း ငါ့ေမာင္ဝမ္းကြဲတစ္ေယာက္ တေယာတီးေလ့က်င့္တာ အယ္မေလး တကႊ်ီကႊ်ီနဲ ့ နားညည္းလြန္း ေနာက္ေနာင္ ငါ့အိမ္မွာ လာတီးလိုု ့ကေတာ့ နင့္တေယာကိုု လႊင့္ပစ္မယ္လိုု ့ ၾကိမ္းထားတယ္။ ဆယ္တန္းအတန္းပိုုင္ဆရာမ ေဒၚေနာ္ေဘြဝါးအိမ္ကိုု ခရစ္စမတ္ သြားလည္ေတာ့ တီခ်ယ့္သမီး စကၤာပူမွာ ပိုုလီတက္ေနတဲ့ အစ္မက တေယာတီးေနတာကိုု ၿမင္ခဲ့အားက်ခဲ့တာကိုုး။

ႏွစ္ေပါင္းတစ္ဆယ္ေက်ာ္ၾကာၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၂ ေဘာ့စတြန္က ရာမားဆီကိုု သြားလည္ေတာ့ သူ ့အိမ္မွာ ဂီတာတစ္လက္ေတြ ့ေတာ့ ဂီတာတီးတတ္ခ်င္စိတ္ ေပၚလာတယ္။ ၂၀၁၃ ကန္တက္ကီကေန ေမရီလန္းက ဆူနမ္တိုု ့ဆီေၿပာင္းေတာ့ ဆူနမ္၊ ရာမားတိုု ့က အမ္းထရူးဆီမွာ ဂီတာတီးသင္ၾကတာေတြ ့ၿပီး  ဂစ္တာတီးသင္မယ္ ၿဖစ္ပါေလေရာ။ အသက္ ၁၅ ႏွစ္သား ကတည္းက ဂီတာတီးတတ္တဲ့ အမ္းထရူးက ဂီတာကိုု ကႊ်မ္းကႊ်မ္းက်င္က်င္ တီးတတ္သလိုု သီခ်င္းဆိုုလည္း ေကာင္းတယ္။ သူတိုု  ့ေတြ ဂီတာတီးေနၾကတာကိုု အားက်ၿပီး ဂီတာဝယ္ေတာ့ အမ္းထရူးက ကီးညိွေပးတယ္။ ေနာက္ အြန္လိုုင္း၊ ယူက်ဴကေန ကီးသံုုးခုုနဲ ့ ဟတ္ပီးဘတ္ေဒးသီခ်င္း တီးတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ၿပီး ဆူနမ္၊ ရာမား၊ အမ္းထရူးရဲ ့ ေမြးေန ့ေတြမွာ ဆိုုၿပတယ္။ ၂၀၁၃ ကြ်န္မေမြးေန ့မွာေတာင္ ကိုုယ္တိုုင္ဆိုုတီးတဲ့ ဟတ္ပီးဘတ္ေဒးသီခ်င္းကိုု soundcloud နဲ ့ အသံသြင္းလိုုက္ေသးတယ္။ ဆူနမ္၊ ရာမား၊ အမ္းထရူးတိုု ့ကေတာ့ အေမရိကန္ေလသံအတိုုင္း ဂြတ္လိုု ့ေၿပာၾကေပမဲ့ ညီအစ္မလိုုၿဖစ္ေနတဲ့ မခိုုင္က နင့္ဟာက တဒန္ဒန္လိုု ့ပဲ  ၿမည္ေနပါလားဆိုုၿပီး မၿပံ ုုးဘဲ ဝါးလံုုးကြဲ ရယ္ေတာ့တာပဲ။ တဒန္ဒန္ ၿမည္ေနမွန္း ကြ်န္မ ကိုုယ္တိုုင္လည္း သိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သင္ခ်င္စိတ္ရိွၿပီး မဆုုတ္မနစ္ဇြဲနဲ ့ လုုပ္ကိုုင္တာေလးကိုု အားေပးအားေၿမွာက္ ၿပ ုုၾကတာေပါ့ေလ။ နယူးေယာက္ေရာက္ၿပီး အိမ္၊ အလုုပ္အကိုုင္ အေၿခက်ေတာ့ ေဆာင္းတြင္းမွာ ဂစ္တာတီး အၿပတ္သင္မဟဲ့လိုု ့ ၾကံ ုုးဝါးတာ ဝိုုင္းနဲ ့ သူငယ္ခ်င္း ၿဖစ္လာၿပီးေတာ့ ပိတ္ရက္ႏွစ္ရက္လံုုး နယူးေယာက္တခြင္ လိမ့္ေနတာနဲ ့ မသင္ၿဖစ္ဘူး ငပ်င္းက်တာလည္း ပါပါတယ္။ ဒီလိုုနဲ ့ ဂစ္တာေလးက  ကုုတင္ေၿခရင္းမွာ စြန္ ့ပစ္ထားခံရတာ ၾကာၿပီ။


ဝိုုင္းက ကြ်န္မထက္ ဇြဲၾကီးတယ္၊ စြဲစြဲၿမဲၿမဲလုုပ္တယ္လိုု ့ ေၿပာရမယ္။ အီတလီမွာကတည္းက စပိန္စကားကိုု ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ သင္ၿပီးၿပီမိုု ့ ခုုလည္း အြန္လိုုင္းကေန ဆက္ေလ့လာတယ္။ သီခ်င္းငါးပုုဒ္ေလာက္ကိုု ႏုုတ္စ္ၾကည့္ၿပီး  ပီယာႏိုုနဲ ့ တီးတတ္တယ္။ အီတလီက သူေနတဲ့အိမ္ဧည့္ခန္းမွာ ဂရန္းပီယာႏိုု၊ သူ ့အိပ္ခန္းမွာ အီလက္ထေရာနစ္ပီယာႏိုု ရိွတယ္။ တေန ့ တစ္နာရီ တပတ္မွာငါးရက္ အားကစားရံုုသြားၿပီး zomba ၊ sala ၊ yoga ကလပ္တက္တယ္။ ကြ်န္မနဲ ့ဝိုုင္းက သီခ်င္းစာသားမပါ တီးလံုုးသက္သက္ musical ၊ orchestra ႏွစ္သက္တာခ်င္း တူပါတယ္။ တနဂၤေႏြေန ့ ဂႊ်န္အဖြဲ ့နဲ ့ လမ္းေလွ်ာက္ရာကအၿပန္ Tenri Cultural School မွာက်င္းပတဲ့ concert ကိုု တၿခား meet up အဖြဲ ့နဲ ့ သြားေရာက္နားဆင္ေတာ့ စႏၵရားမပါလိုု ့ မခန္ ့ညားဖူးလိုု ့ ဝိုုင္းက ေတြးတယ္။ တေယာ၊ ဆယ္လိုုနဲ ့ တင္ဆက္သြားတာ အင္မတန္ နားေထာင္ေကာင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းသားသံုုးေယာက္ ပုုေလြမႈတ္ၾကေတာ့ အလယ္ကေက်ာင္းသား စည္းဝါးလြတ္တာကိုု နားလည္ခြင့္လႊတ္ၾကၿပီး နဖူးကေခႊ်းကိုု သုုတ္လိုုက္ၿပီး သက္ၿပင္းခ်ေတာ့ ပရိတ္သတ္ေတြက ရယ္ၾကတယ္။ ေနာက္ဆံုုးတီးတာ ဘီသိုုဗင္သီခ်င္းပါ ၾကားဖူးတယ္လိုု ့ ထင္မိသား။ ပရိတ္သတ္ေတြက အခန္းၿပည့္အခန္းလွ်ံ အားေပးၾကပါတယ္။ ေဘးမွာထိုုင္တဲ့ အန္တီၾကီးက တီးမႈတ္တဲ့သူေတြထဲမွာ မိသားစုု၊ သူငယ္ခ်င္းေတြ ပါသလားေမးေတာ့ မပါဘူး။ ဒါဆိုု ဘယ္လိုုသိတာလဲ meet up အဖြဲ ့မွာ ေၾကၿငာထားလိုု ့။ တေယာတီးသလားေမးေတာ့ မတီးတတ္ဘူး။ အန္တီၾကီးကိုု တေယာတီးသလားၿပန္ေမးေတာ့ ဘယ္ေမးေစ့ေအာက္ဖက္မွာ တေယာတီးလိုု ့ အသားလန္ေနတာကိုုၿပၿပီး တေယာတီးတဲ့သူပါတဲ့။

ငါ့ကိုု ဘာတီးလဲလိုု ့ လာေမးတာ ဘာမွမတီးတတ္ဘူးလိုု ့ ေၿဖလိုုက္တယ္။ ဟ ေၿဖလိုုက္ပါလား ကီးဘုုတ္ တီးတတ္တယ္လိုု ့ ။ အီလက္ထေရာနစ္ ကီးဘုုတ္ေတာ့ မဟုုတ္ဘူး ကြန္ပ်ဴတာ ကီးဘုုတ္လိုု ့။ ငါ တကယ္တီးတတ္ခ်င္တာက စႏၵရား ငါေရာပဲ။ သူမ်ားအိမ္မွာ အခန္းငွားေနရ၊ ဘယ္ေတာ့ေၿပာင္းရမယ္မွန္း မသိတဲ့ဘဝမွာ စႏၵရားဝယ္ဖိုု ့ မၿဖစ္ႏိုုင္ဘူး။ အီလက္ထေရာနစ္စႏၵရားဆိုုရင္ေတာင္ ငါ့အခန္းထဲမွာထားဖိုု ့  ေနရာမရိွဘူး။ စႏၵရားသင္ဖိုုုု ့ကိုု လက္ေလွ်ာ့လိုုက္ေတာ့ စႏၵရားသင္ခကလည္း ေစ်းၾကီးပါဘိ ကိုုယ္ဘာသာ သင္ဖိုု ့လည္း မၿဖစ္ႏိုုင္။ ဒါဆိုု ဂစ္တာတီးသင္မလား ငါ့မွာ ဂစ္တာရိွၿပီးသား ဂစ္တာက လြယ္တယ္ေၿပာတယ္။ အယ္မေလး ဂစ္တာေတာ့ မသင္ခ်င္ပါဘူး တေယာဆိုု ဟုုတ္တုုတ္တုုတ္ တေယာက ဂစ္တာထက္ မဟာဆန္တယ္ ခန္ ့ညားတယ္။ ဒါဆိုု တေယာတီး သင္ၾကမလား တေယာက ကုုိယ့္ဘာသာသင္ဖိုု ့ မလြယ္ဘူးထင္တယ္ ငါတိုု ့ research လုုပ္ရမယ္။ ကြ်န္မက အေမဇုုန္မွာ best seller ၿဖစ္တဲ့ တေယာက ၂၀၀ တန္ကိုု ၇၀ နဲ ့ ေစ်းခ်ေနတယ္လိုု ့ သတင္းေပး။ ဝိုုင္းက တေယာတီးသင္တဲ့ pianohub ဝက္ဆိုုဒ္ သတင္းေပး။ ဒီလိုုနဲ ့ တေယာတီးသင္မယ္ ၿဖစ္ၾကပါေလေရာ။ ဗီယက္နမ္ကိုု ႏွစ္ပတ္ၿပန္ဖိုု ့ရိွတဲ့ ဝိုုင္းက သူ ခရီးသြားေနတုုန္း တေယာေရာက္လာမွာ စိုုးတယ္။ ကြ်န္မ ဝယ္ရင္ သူ ့အတြက္ပါဝယ္ထား သူ ၿပန္လာမွ ယူမယ္တဲ့။ တေယာက ဝိုုင္း ခရီးမသြားခင္ေတာင္ ေရာက္လာေပမဲ့ ကြ်န္မကလည္း သယ္မသြားႏိုုင္၊ ဝိုုင္းကလည္း လာမယူႏိုုင္နဲ ့ တေယာႏွစ္လက္က ကြ်န္မဆီမွာ ေသာင္တင္ေနတယ္။


မၾကီးကိုု တေယာတီးသင္ဖိုု ့ တေယာဝယ္ထားတယ္ ၂၀၀ တန္ကိုု ၇၀ နဲ ့ ရတာလိုု ့ အသိေပးေတာ့ မႏွစ္ကလည္း ဂစ္တာတီးသင္မယ္ဆိုုၿပီး ဂစ္တာဝယ္၊ ဟတ္ပီးဘတ္ေဒးတစ္ပုုဒ္ကိုု တဒန္ဒန္နဲ ့တီးတတ္တာကလြဲလိုု ့ ဟုုတ္တိပတ္တိ ဂစ္တာတီးလည္းမသင္။ ေဟာ ခုုလည္း တေယာဝယ္ၿပန္ၿပီ ပိုုက္ဆံေတြ ၿဖ ုုန္းလိုုက္တာေအလိုု ့ ဆူမလားမွတ္တယ္ အံ့အားသင့္စရာ မဆူတဲ့အၿပင္ ညည္းတေယာက သက္သာလိုုက္တာေအ တေယာမတီးတတ္လည္း ဘာၿဖစ္တုုန္း တေယာနဲ ့ ဓာတ္ပံုုရိုုက္လိုု ့ရတာေပါ့တဲ့။ ၾကည့္ရေတာ့ သူ ့အေဝးမွာ ထင္တိုုင္းၾကဲ သံုုးၿဖ ုုန္းေနတဲ့ ညီမကိုု အၿပစ္ေၿပာရင္လည္း တေန ့ကိုု ရထား ၃ နာရီစီးၿပီး ပင္ပင္ပန္းပန္း အလုုပ္လုုပ္ေနတာ ခရီးသြား၊ ဒီလိုုေလးမွ မသံုုးရရင္ အလုုပ္လုုပ္ေနတာ ဘာအတြက္တုုန္းလိုု ့ ၿပန္ပက္ဦးမယ္၊ ေနလည္းသိပ္မေကာင္းေတာ့ သူ စိတ္ခ်မ္းသာသလိုု သံုုးပါေစလိုု ့ သေဘာထားတာ ၿဖစ္ရမယ္။ ဝိုုင္းကိုု ေၿပာၿပေတာ့ ရယ္လိုုက္တာ နင့္အစ္မေၿပာတာ မွန္လိုုက္တာ ၾကည့္ရတာ နင့္အစ္မလည္း တေယာနဲ ့ ဓာတ္ပံုုရိုုက္ခ်င္ေနတဲ့ပံုုပဲ။ ဒါေပမဲ့ ခက္တာက တေယာက ဂစ္တာလိုု ခ်က္ခ်င္းေကာက္ကိုုင္ၿပီး တေဒါင္ေဒါင္တီးလိုု ့ရတာမဟုုတ္ ကိုုင္ပံုုကိုုင္နည္း လိုုေသးတယ္ ကိုုင္တတ္သြားမွ ဂါဝန္လွလွဝတ္ၿပီး တေယာနဲ ့ ဓာတ္ပံုုရိုုက္ၾကတာေပါ့။ ကြ်န္မထက္ ဇြဲၾကီးတဲ့ ဝိုုင္းကေတာ့ တေယာတီးတတ္မွာ ၿမင္ေယာင္ေသး ငပ်င္းက်တဲ့ ကြ်န္မကေတာ့ ကီးသံုုးခုုေတာင္ တီးတတ္ပါ့မလားမသိ။ တေယာတီးသင္ခါစမွာ တကႊ်ီကႊ်ီနဲ ့ အင္မတန္ နားညည္းတာတဲ့။ Colorful Myanmar စာအုုပ္ထဲက ဆရာမၾကီး ေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္ စာသားကိုု ငွားသံုုးရမယ္ဆိုုရင္ The only kind of comment I got from my long suffering friends was: "If you give such performances, you'll soon build yourself a brick mansion from the brick-bats people throw at you !" နားညည္းမခံႏိုု္င္တဲ့ ေဘးအိမ္ေတြဆီကေန ထုုတဲ့ အုုတ္ခဲက်ိဳးေတြေၾကာင့္ ကြ်န္မလည္း မၾကာခင္ တိုုက္ေဆာက္ရေတာ့မလားမသိ။ ေမာင္ေမာင္နဲ ့ မၾကီးကိုု ေကာက္ရိုုးမီးလိုု ့သာ ေၿပာေနတာ ဟယ္မေလး...ကြ်န္မကိုုယ္တိုုင္လည္း ေကာက္ရိုုးမီး ၿဖစ္ေနပါေရာလား။

စန္းထြန္း
ေဖေဖၚဝါရီ ၁၂၊ ၂၀၁၅။

The art of Myanmar Zat-pwe

     zat; story: pwe; show: zat-pwe; Myanmar musical play: mintha; male lead: minthami; female lead: ngo-gyin; wailing song: nha-par-thwar; duet dance and song: lun-khan; tragic scene.
    
    There is no nation on the face of the earth so fond of fun and laughter and theatrical entertainment as the Myanmar. For a Myanmar, from the moment he is pushed into the world, his first wah-wah is accompanied by saing (music of the orchestra played to celebrate any event), and throughout his life's journey, everything that happens to him, or everything he does is accompanied by saing; this goes on, until he leaves the world with saing playing the dolorous note of the Monkey King's Lament that being the title of the funeral music.

    Without the benefit of saing (ဆိုုင္းမပါ ဗံုုမပါ) is a popular Myanmar idiom to describe any dull, uninteresting event or something unceremonious or unheralded. A person arriving without any previous notice is often remarked upon as arriving without the benefit of saing.

    The art of Myanmar zat-pwe is one of the subtlest and most elusive of arts and trying to explain it is like capturing a moon beam to analyze its power over lovers and poets.

    Zat-pwe is deeply rooted in the traditions of the country and has many conventions which are not easily understood by a casual spectator. Myanmar's monarchical past has given the zat-pwe the glorious music and songs as well as court dramas of great poetic beauty. Most of the zats (stories or plots) are drawn from Buddhist scriptures and from there, the zat artistes draw their inspiration and help to interpret to the laymen the Buddhist thought and way of life.

    Since the elements of the opera, ballet and musical are woven into the zat-pwe, the whole thing is a wonderful piece created by the teamwork of artistes; but the artistes themselves are fiercely individualistic, each expressing himself or herself with such freedom that it makes you marvel at the spontaneous coordination that is finally achieved.

    Because of its individual style, that is characteristic of the Myanmar, we cannot look at zat-pwe through coloured spectacles of foreign manufacture which mistake I made, when I viewed it with eyes dimmed by half-baked ideas I had gathered, after scanning through ancient Greek dramas, Shakespeare and modern English plays for the purpose of passing an examination.



     In those days I had so much to say about sat conventions and practices; "There is no classification of tragedy and comedy, it lacks realism, no proper attention is given to the plot, the scenes are long drawn-out, there is no unity of time or space. There 's the nha-par-thwar scence, with one mintha and six or eight minthamis singing and dancing; it's hardly decent, because it is like flinging the mintha's Cassanova activities in the public's face. As for pun-khan why should there be ngo-gyins (wailing songs) enough to make us a nation of pessimists?...et cetera, et cetera." Yes, there was a time when I said all these and much more.

     Today, I take back all the things I had said and I feel both humble and happy in the realization that I had been blind to the beauties of the zat-pwe which I recently discovered after thirty years of turning my impertinent back upon the traditional Myanmar entertainment.      

     Today, zat-pwe is still misinterpreted and much injustice is being done to it in futile attempts to evict decadent influences that are as natural as weeds in a flower garden. One cannot be too careful not to injure the blooms in pruning away the undesirable undergrowths.         

      Nha-par-thwar scene in the old days used to be duet, dancing and singing, with one mintha and one minthami. Later, probably to meet the demands of the audience, the artistes introduced new attractions, hence one mintha with many minthamis in the scene.   

      The dancing and singing of each minthami in nha-par-thwar scene symbolize different facets of feminine charm and the mintha responds with varying moods to match each act. One of the arts of a mintha is part of nha-pwar-thwar; not only has he to do the duet dance and sing, he must also have subtle artistry in reciprocating the infinite variety of his minthamis.

      The nha-par-thwar scene in the hands of a consummate artist blossoms forth as a thing of beauty, but when a lesser performer enacts it, it becomes nothing but a vulgar sham, a Cassanova shamelessly flaunting his amours and bringing out the worst side of man's base instincts.
                                                                                                                                 
      Ngo-gyins (wailing songs) used to worry me a lot: "There are too many of them in zat-pwes enough to drive the whole country mad; we shall become a nation of pessimists...." Now I realize all that kind of high and mighty talk is nothing but a pose, a wiser-than-thou attitude acquired through having a smattering of education; for when Daw Ah Mar's book on the three great minthas, Aung-ba-la, Po Sein, Sein-ga-done came out complete with texts of ngogyins sung by the great three,  I found myself warbling the half-forgotten airs of my hounders days to the astonishment of my family. Only then did I remember how I had enjoyed them both at zat-pwe and on the discs played on the trusty gramophone, fitted with a fluted horn.    



      I had discovered that ngo-gyin is not a dolorous wailing song as it literally suggests. Zat-pwe being partly operatic, most of the dialogue is wholly or party sung to music of the orchestra and ngo-gyin is somewhat, if not wholly, similar to the arias of the western operas. Ngo-gyins are sung both as soliloquies and also in dialogue and they are sung to express lyrical emotion.      

      The histrionic and singing art of ngo-gyin deserves a comprehensive treatment with reference to texts sung by great artistes, and with the help of Daw Ah Mar's book and colorful snippets I managed to pick up from my recent rediscovery through seeing Shwe-Manh Tin Maung's zat-pwe, I hope to present the art of ngo-gyin more fully some day.       

      Suffice it to say for the present that the art of ngo-gyin, like that of nha-par-thwar, needs a really accomplished artist to bring out its beauties.    

     One of the many mistakes I made in assessing zat-pwe is that I deplored the lack of realism, which I now realize is a stupid thing; for, who wants realism in the fantastic world of make-believe created by dance, song and music? If I was not prepared to be transported into a realm of 'suspension of disbelief' I should not have gone to a zat-pwe in the first place. I should rather be left to wallow in the slime of realities that life has to offer in abundance, today, or any day.   

      Zat-pwe is thoroughly Myanmar, very much in keeping with the national character, and I hope I shall ever be Myanmar enough to enjoy its beauties that custom cannot stale. I hope I shall never be such a dull piece of goods, that the stirring music of nat-chin, the music of the nat-ka-daw dance which usually opens a zat-pwe fails to make my heart beat to its tune. I pray that I may never have a soul so dead that the dance of the belus, zawgyis, and nagas fails to fill me with a sense of wonder and insight into human aspirations symbolized by these mythical creatures.  

P.S - I don't have any copy rights to Daw Khin Myo Chit's book. I love her books, her writing and her sense of humour . She is one of my favorite writers. Her books gave me a great help in my English learning journey. I just want to share her articles with friends and blog readers. Photos : Credit to Google.