အလုုပ္ရွာၿခင္း အႏုုပညာ - ၄

ႏိုုင္ငံၿခားသားအလုုပ္သမားေတြေပၚ မွီခိုုေနရတဲ့ စကၤာပူမွာေတာ့ အလုုပ္ဗီဇာက လြယ္တယ္။ အလည္ဗီဇာနဲ ့လာ အလုုပ္ရွာ၊ အလုုပ္ရရင္ အလုုပ္ရွင္က ဗီဇာေလွ်ာက္ေပး လစာေပၚ မူတည္ၿပီး Work Permit ၊ S Pass ၊Employment Pass ခ်ေပးပါတယ္။ ကိုုယ္ ATH မွာ အလုုပ္ရေတာ့ အင္တန္းမဆင္းခင္ကတည္းက ေက်ာင္းကေပးထားတဲ့ ပီအာေအာ္ဖာလက္တာနဲ ့ ပီအာေလွ်ာက္ပါတယ္။ ရံုုးက လုုပ္ေပးသြားေတာ့ ဘယ္ေလာက္ကုုန္တယ္၊ ဘာစာရြက္စာတမ္းေတြ တင္ရတယ္၊ ဘယ္လိုုလုုပ္ရတယ္ဆိုုတာ လံုုးဝကိုု မသိတာ။ ၂၀၀၇ ေလာက္က ပီအာေလွ်ာက္တဲ့သူတိုုင္း ပီအာရတယ္။ ႏိုုင္ငံၿခားသားေတြက စီတင္ဇင္ေတြရဲ ့ အလုုပ္ေတြကိုု လုုယူေနပါတယ္ဆိုုၿပီး စီတင္ဇင္ေတြကေအာ္၊ ၂၀၀၈ စီးပြားပ်က္ကပ္ဆိုုေတာ့ ကိုုယ္ပီအာေလွ်ာက္တဲ့ ၂၀၀၉  မွာ ပီအာအေတာ္က်ပ္ေနၿပီ။ ပီအာရီဂ်က္ အီးပီပဲ ခ်ေပးတယ္ gold metal ရတဲ့သူ၊ ကိုုယ့္ထက္ေတာ္တဲ့သူေတြ၊ ကိုုယ့္ထက္ လစာေကာင္းတဲ့သူေတြေတာင္ ရီဂ်က္ဆိုုေတာ့ ေပ်ာ္စရာၾကီးေဟ့ တေပ်ာ္တပါး ရီဂ်က္ထိၾကတာ။ တခ်ိဳ ့တရုုတ္နဲ ့အိႏိၵယေက်ာင္းသားေတြ ပီအာရတယ္လိုု ့ ၾကားတယ္။ ယူအက္စ္မွာ အလုုပ္လုုပ္တဲ့ ႏွစ္ႏွစ္က အင္တန္းဆင္းတယ္လိုု ့ေၿပာရမလား အေဝးသင္တက္ၿပီး full time အလုုပ္လုုပ္ရတာ ဗီဇာကေတာ့ ေက်ာင္းသားဗီဇာပါ။ အခ်ိန္ၿပည့္ အလုုပ္လုုပ္ၿပီး အေဝးသင္တက္ရတာ campus မွာ full time အခ်ိန္ၿပည့္ေက်ာင္းသား လုုပ္ရတာထက္ ပိုုပင္ပန္းတယ္။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီေလွ်ာက္မယ္ဆိုုေတာ့ ကိုုယ့္ရံုုးက စာရြက္စာတမ္းပဲ ေပးတာ ေရွ ့ေနငွားခ၊ အစိုုးရကိုု ေပးရေငြေတြကိုု ကိုုယ့္ဘာသာ ေပးရမွာတဲ့။ ေရွ ့ေနကေတာ့ ကိုုယ္တိုု ့ရံုုးက လက္စြဲေတာ္ တရုုတ္ေရွ ့ေနနဲ ့ လုုပ္ပါတယ္ ေရွ ့ေနခက ၁၅၀၀။ ဒီ့ထက္ ေစ်းသက္သာတဲ့ ေရွ ့ေနေတြ ရိွေပမဲ့ ေသေသခ်ာခ်ာ လုုပ္ေပးပါ့မလား စိတ္ပူရမယ္။ ဒီေရွ ့ေနကေတာ့ ကိုုယ္တိုု ့ရံုုးက အကုုန္လံုုး ဒီေရွ ့ေနနဲ ့ပဲ ေလွ်ာက္ၾကတာဆိုုေတာ့ သူ ့ကိုုပဲ ေရြးလိုုက္ပါတယ္။ သူ ့ထက္ ေစ်းၾကီးတဲ့ေရွ ့ေနေတြလည္း ရိွပါတယ္။

H1B Filling fee က အေႏွးအၿမန္ေပၚ မူတည္ၿပီး ေစ်းကလည္း ၁၅၀၀ ကေန ၂၅၀၀ ၾကားရိွပါတယ္။ ေရွ ့ေနကိုု ေမးၾကည့္ေတာ့ အေႏွးပဲေလွ်ာက္ပါလိုု ့ အၾကံေပးတယ္။ ကိုုယ့္ဖိုုင္းလင္းေၾကး ၂၃၅၀ ကိုု ကုုမၺဏီက ခ်က္လက္မွတ္ ထုုတ္ေပးတယ္ ကိုုယ္က ေနာက္မွ ကုုမၺဏီကိုု ၿပန္ေပးရတယ္။ ကိုုယ့္ bachelor ဘြဲ ့က ယူအက္စ္က မဟုုတ္လိုု ့ အေမရိကန္ပညာေရးအဖြဲ ့အစည္းမွာ ကိုုယ္ရထားတဲ့ဘြဲ ့ေတြက ယူအက္စ္ bachelor ဘြဲ ့နဲ ့တူညီေၾကာင္း စစ္ေဆးခက ၁၅၀၊ ဖက္ဒစ္ပိုု ့ခ ၅၀။ ကိုုယ္က ဒီအလုုပ္အတြက္ မရိွမၿဖစ္ အေရးပါတဲ့အေၾကာင္း စီအီးအိုုလက္မွတ္ ထိုုးထားတဲ့ ေထာက္ခံစာ၊ job description ၊ စီဗြီေဖာင္ စာရြက္စာတမ္းေတြက လက္တစ္ဆစ္ေလာက္ ထူတယ္။ ေရွ ့ေနက အကုုန္လုုပ္ေပးပါတယ္ ကိုုယ္က ေရွ ့ေနေရးထားတဲ့ ကိုယ့္စီဗြီ၊ စီအီးအိုုေထာက္ခံစာ၊ job description ေတြ မွန္မမွန္ စစ္ရတယ္။ စကၤာပူမွာေတာ့ အလုုပ္ဗီဇာေတြကိုု ၾကိ ုုက္တဲ့အခ်ိန္ေလွ်ာက္လိုု ့ရေပမဲ့ ယူအက္စ္မွာေတာ့ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီေဖာင္ေတြကိုု ဧၿပီ ၁ ရက္ေန ့မွာမွ လက္ခံတာမိုု ့ ကိုုယ့္ application form က အဲဒီေန ့ေရာက္ဖိုု ့ အေရးၾကီးပါတယ္။ အစိုုးရက လ်ာထားတာက ၃ ေသာင္း ေလွ်ာက္တဲ့သူက တသိန္းၿဖစ္ေနလိုု ့ lucky draw အရင္လုုပ္ပါတယ္။ အိႏိၵယေလး ပီရက္ခ်္က lucky draw မေပါက္ဘူး ဖိုုင္းလင္းေၾကး ၿပန္ရေပမဲ့ ေရွ ့ေနေၾကး ၿပန္မရဘူး။ ကိုု္ယ္က lucky draw ေပါက္ေပမဲ့ document မၿပည့္စံုုဘူးဆိုုၿပီး ၿပန္တင္ရတယ္။ ကိုုယ့္တိုု ့အက္ဖ္ဝမ္းေက်ာင္းသားဗီဇာေတြမွာ ဘာကဒ္မွ မရိွဘူး အလုုပ္ရရင္ ေက်ာင္းသားဗီဇာစာရြက္ရဲ ့ တတိယေၿမာက္စာရြက္မွာ ဘယ္ကုုမၺဏီ ဘာရာထူး ဘယ္ေန ့ကေန ဘယ္ေန ့အထိ အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ၿပ ုုတယ္ဆိုုတာပဲပါတယ္ EAD လိုု ့ေခၚၾကတဲ့ ကဒ္မရိွတာကိုု ကဒ္တင္ပါတဲ့။ အမွန္က အဲဒီအရာရိွ ဗီဇာသေဘာတရားကိုု နားမလည္တာပါ။ ၿပန္တင္ခ ၅၀၀၊ ကုုမၺဏီကလည္း ပေရာဂ်က္၊ ကြန္းထရပ္စာခ်ဳပ္၊ ဝယ္ထားတဲ့လိုုင္စင္စာရြက္ေတြ အမ်ားၾကီးတင္ရတယ္။ ေရွ ့ေန ကိုုယ့္ကိုုၿပတာ တင္ရတဲ့စာရြက္ထူၾကီးက ၁ လက္မေလာက္ ထူတယ္။ ဧၿပီ ၁ ရက္ေန ့မွာ တင္လိုုက္တာ ေအာက္တိုုဘာ ၁ ရက္ေန ့မွာ result ထြက္ပါတယ္။ ေအာက္တိုုဘာ ၁ ရက္ေန ့မတိုုင္ခင္ ေက်ာင္းသားဗီဇာကုုန္သြားရင္ အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ မရိွပါဘူး။

ကိုုယ္တိုု ့ရံုုးက အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ  ၆ ေယာက္ေလွ်ာက္တာ ၃ ေယာက္ ရီဂ်က္ထိတယ္ ၾကားတဲ့ေန ့ကဆိုု စိတ္ပူလိုု ့ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး။ ရီဂ်က္ထိတဲ့ တရုုတ္ေလးက ယူအက္စ္ညပီအိတ္ခ်္ဒီဘြဲ ့ရထားတာ ၆ လသား ကေလးေလးရဲ ့ ဖခင္ ယူအက္စ္မွာေနတာ ၆ ႏွစ္ေလာက္ရိွၿပီ အလုုပ္က ကိုုယ္နဲ ့ position အတူတူ။ ဒီလိုုလူမ်ိဳးေတာင္ ရီဂ်က္ထိတယ္ဆိုုေတာ့ စိတ္မပူဘဲ ေနပါ့မလား။ ရီဂ်က္ထိရင္ ဘယ္လိုုလုုပ္ရမလဲ ဆူနမ္တိုု ့နဲ ့ တိုုင္ပင္ေတာ့ ေက်ာင္းတေက်ာင္းရိွတယ္တဲ့ ဒယ္လားဝဲယားၿပည္နယ္မွာ။ first day မွာပဲ စီပီတီ အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ ခ်ေပးတယ္ ေက်ာင္းလခက ေစ်းေတာ့ နည္းနည္းၾကီးတယ္ ကိုုယ္တိုု ့လိုု ဗီဇာကိစ ၥအခက္ၾကံ ုုေနတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကိုု ရိုုက္စားတဲ့ ေက်ာင္းဆိုုပါေတာ့။ စေန၊ တနဂၤေႏြမွာ တေနကုုန္ ေက်ာင္းသြားတက္၊ ရံုုးတက္ရက္မွာ အလုုပ္လုုပ္ဆိုုေတာ့ ပိုုက္ဆံကုုန္လူပင္ပန္းေပမဲ့ ဗီဇာေၾကာင့္ကိုုး။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ ထပ္ေလွ်ာက္ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီရတာနဲ ့ ေက်ာင္းကိုုရပ္လိုုက္ေပါ့ အဲဒီေက်ာင္းကိုု ဘြဲ ့အတြက္ မဟုုတ္ဘဲ ဗီဇာအတြက္ တက္ၾကတာကိုုး။ ေက်ာင္းကိုု grading ၊ transcripts ေတြ လွမ္းပိုု ့၊ လစာ pay stub ေတြ ပိုု ့ၿပီး ေက်ာင္းအပ္ေတာ့ ရီဂ်က္တဲ့။ ဟင္ ငါ့ကိုု ဘာေၾကာင့္ရီဂ်က္တာလဲလိုု ့ ေမးေတာ့ GPA ၃ မရလိုု ့တဲ့။ ၃ မရတာ တၿခားေၿဖထားတဲ့ စာေမးပြဲရလာဒ္ကိုု မေပါင္းရေသးလိုု ့ ဒီမွာေတြ ့လား ကိုုယ့္ကိုု ဘြဲ ့ယူႏိုုင္တယ္လိုု  ေက်ာင္းကေရးလာတဲ့စာ။ ဆူနမ္တိုု ့ကလည္း အံ့ၾသလိုု ့ ဘာေၾကာင့္ရီဂ်က္ပါလိမ့္ ဒင္းတိုု ့ေက်ာင္းက လက္မခံလည္း ဘာအေရးလဲ တၿခားေက်ာင္းေတြ အမ်ားၾကီး။ ေက်ာင္းေတြ လိုုက္ရွာရ၊ အေဖ၊ အေမတိုု ့ကိုု ကိုုယ့္ဘြဲ ့ႏွင္းသဘင္တက္ဖိုု ့ ယူအက္စ္ကိုု အလည္ေခၚခ်င္လိုု ့ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ ရပါေစလိုု ့ ဆုုေတာင္းရတာအေမာ။ စက္တင္ဘာ ၉  ရက္ေန ့မွာ ေက်ာင္း Placement Office ၊ Computer Professionals Career Center က ဒါရိုုက္တာဂ်ဴလီက ကိုုယ္ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီရလိုု ့ ကြန္ကရက္တဲ့အီးေမးလ္ ပိုု ့လာေတာ့မွ ေရွ ့ေနကိုုေမးၾကည့္ ကြန္ဖန္းၿဖစ္ေတာ့မွ မိသားစုု၊ သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြေတြကိုု ဖုုန္းဆက္၊ မတ္ေဆ့ခ်္ပိုု ့ အယ္မေလး ဝမ္းသာလိုုက္တာ ထခုုန္မတတ္ပဲ ခုုမွပဲ စိတ္ဒုုန္းဒုုန္း ခ်ႏိုုင္ေတာ့တယ္။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီကိုု ကိုုယ္ လြယ္လြယ္နဲ ့ရခဲ့တယ္ မထင္ပါနဲ ့ အဲဒီလိုု စိတ္ဆင္းရဲ ေဒၚလာ ၅၀၀၀ ေလာက္ ကုုန္ၿပီးမွ ရတာပါ။

Master of Computer Science international students with principal and mayor in March 2011.
MUM, Fairfield, Iowa, USA

ကိုုယ့္လက္ရိွအလုုပ္က Consultant ဆိုုေတာ့ ကလိုုင္းရင္းရံုုးေတြမွာ သြားထိုုင္ရတယ္ ပေရာဂ်က္ေတြ အမ်ားၾကီး လုုပ္ရတယ္။ ကလိုုင္းရင့္က Open Text ၊ Livelink ၊ Sharepoint သံုုးမယ္ဆိုုရင္ လိုုက္ေလ့လာရတယ္။ ပညာေတြ အမ်ားၾကီးရတယ္ ကိုုယ္လုုပ္ခဲ့တဲ့ အလုုပ္ေတြထဲမွာ ဒီအလုုပ္က အပင္ပန္းဆံုုး stress အမ်ားဆံုုးပဲ။ ကိုုယ္ အလုုပ္ၾကိ ုုးစားတာကိုု အသိအမွတ္ၿပ ုုတဲ့အေနနဲ ့ လစာတိုုးေပးတယ္၊ ေဘာနပ္စ္ေပးတယ္ဆိုုေတာ့ ေက်နပ္ပါတယ္။ ဒီကုုမၺဏီမွာပဲ ဂရင္းကဒ္ရတဲ့အထိ  လုုပ္မယ္လိုု ့ စိတ္ကူးထားတယ္။ အိတ္ခ်္ဝမ္းနဲ ့က အလုုပ္ေၿပာင္းရတာ ခက္တယ္ အလုုပ္က ၿဖ ုုတ္ရင္ ၊ ကိုုယ္က ထြက္ရင္ ယူအက္စ္မွာ ၁ လေလာက္ပဲ ေနခြင့္ရိွတယ္။ စကၤာပူမွာ SPass၊ EP ေတြ ကန္ဆယ္သလိုုမ်ိဳးေပါ့။ ဒီေတာ့ အိတ္ခ်္ဝမ္းထရန္စဖာဆိုုၿပီး တၿခားမွာအလုုပ္ရၿပီး အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီရေတာ့မွ ေၿပာင္းၾကပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္ ကိုုယ့္အလုုပ္မွာ စိတ္ဖိစီးရင္ ငါ ဂရင္းကဒ္ရတဲ့ေန ့ ဒီကုုမၺဏီကေန ထြက္ထဲ့ေန ့ပဲလိုု ့ ၾကံ ုုးဝါးေလ့ရိွတယ္။ ခုုေနမ်ားေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပင္ပန္း စိတ္ဖိစီးပေစ မထြက္ႏိုုင္ေသးဘူး။ ယူအက္စ္ မာစတာရထားရင္ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီ ေၿခာက္လသက္တမ္းရိွရံုုနဲ ့ ဂရင္းကဒ္ ေလွ်ာက္လိုု ့ရပါတယ္။ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ဖိုု ့ ကိုုယ့္ေရွ ့ေနနဲ ့ တိုုင္ပင္ေတာ့ အရင္ဆံုုးေမးတာက မင္းဘာလူမ်ိဳးလဲတဲဲ့ ၿမန္မာဆိုုေတာ့ ရႏိုုင္ပါတယ္တဲ့။ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ဖိုု ့ကုုမၺဏီက အရင္ဆံုုး employment authorization ရေအာင္ လုုပ္ရပါတယ္။ အလုုပ္ကိုု သတင္းစာ၊ jobsite သံုုးခုုေလာက္မွာ ေၾကၿငာ၊ အလုုပ္လာေလွ်ာက္တဲ့ အေမရိကန္စီတီဇင္၊ ဂရင္းကဒ္ေတြက အရည္အခ်င္းမၿပည့္မွီ ကိုုယ္ကမွ အရည္အခ်င္းၿပည့္မွီလိုု ့ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ေပးခ်င္တဲ့အေၾကာင္း၊ အင္တာဗ်ဴးတာေတြ အၿပည့္အစံုု တင္ရပါတယ္။ စိတ္တိုုင္းမက်လိုု ့ audit ဝင္ရင္ သူတိုု ့ေရွ ့မွာ အင္တာဗ်ဴး ၿပရပါတယ္တဲ့။ audit က လစာေပးတာ နည္းလိုု ့လား၊ စီတင္ဇင္၊ ဂရင္းကဒ္ေတြက အရည္အခ်င္းၿပည့္ဝရဲ ့သားနဲ ့ တမင္သက္သက္ မခန္ ့ခ်င္တာလား ေသခ်ာစစ္တယ္။ သူတိုု ့စိတ္တိုုင္းက်ေတာ့ employment authorization ခ်ေပးတာပါ. အဲဒါေအာင္ေတာ့လည္း ကိုုတာရိွမရိွ ေစာင့္ရၿပန္တယ္။ ကိုုတာဆိုုတာ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ခြင့္ၿပ ုုတဲ့ ၃ သိန္းထဲမွာ တရုုတ္ကိုု ၅ ေသာင္း ေလွ်ာက္ခြင့္ၿပ ုုရင္ အဲဒီ ၅ ေသာင္းထဲမွာ ပါမွ ေလွ်ာက္ခြင့္ရတာပါ။ ကိုုယ့္ဆူပါဗိုုက္ဆာ တရုုတ္မဆိုု ကိုုတာမရေသးလိုု ့ ေစာင့္တာ ၂ ႏွစ္ေလာက္ ရိွပါၿပီတဲ့ ။

ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္ဖိုု ့ေရွ ့ေနခက ေဒၚလာ ၄၅၀၀ အထက္၊ application fee ၊ ဘာေၾကးညာေၾကးနဲ ့ အနည္းဆံုုး ေဒၚလာ ၈ ေထာင္ကေန ၁ ေသာင္းေလာက္ ကုုန္ပါမယ္တဲ့။ ဒါကေတာ့ ေက်ာင္းသားဗီဇာကေန အလုုပ္ဗီဇာ၊ ဂရင္းကဒ္ရဖိုု ့ ၾကိ ုုးစားရတဲ့ ဒုုကၡေတြပါ။ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီဗီဇာနဲ ့ အလုုပ္ၿပ ုုတ္ရင္ status မရိွေတာ့ဘဲ အိမ္ၿပန္ရတယ္။ စကၤာပူက Work Permit ၊ Spass ၊ EP တိုု ့ အလုုပ္ၿပ ုုတ္ရင္ ေနထိုုင္ခြင့္ ၁ လပဲ ခြင့္ၿပ ုုတာနဲ ့ ဆင္တူတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္ႏိုုင္ငံမွာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ပီအာ၊ ဂရင္းကဒ္ရမွ နည္းနည္းစိတ္ေအးရမယ္။အက္ဖ္ဝမ္းေက်ာင္းသားဗီဇာ၊ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီအလုုပ္ဗီဇာေတြရဲ ့ မီွခိုုဗီဇာအေနနဲ ့ အိမ္ေထာင္ဖက္ကိုု ေခၚလုုိ ့ရေပမဲ့ မွီခိုုဗီဇာနဲ ့ အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ မရိွဘူး။ ခုုပတ္မွာ ၿပ႒ာန္းလိုုက္တဲ့ ဥပေဒသစ္အရ H-4 dependent spouses of H-1B nonimmigrants အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီေတြရဲ ့ အိမ္ေထာင္ဖက္ မွီခုုိဗီဇာေတြကိုု အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ EAD ကဒ္ ထုုတ္ေပးတာေတြကိုု ၂၀၁၅ ေမလမွာ စတင္ပါေတာ့မယ္။ ဆိုုလိုုခ်င္တာ ကိုုယ့္လိုုအိတ္ခ်္ဝမ္းဘီေတြရဲ  ့ မွီခိုုဗီဇာေတြက ေလွ်ာက္ခြင့္မရိွဘဲ ဂရင္းကဒ္ေလွ်ာက္၊ Employment Authorization ရ၊ I - 40 ရၿပီးတဲ့ အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီေတြရဲ ့ မွီခိုုဗီဇာေတြပဲ EAD ေလွ်ာက္ခြင့္ရိွပါတယ္။ အက္ဖ္ဝမ္းေက်ာင္းသားဗီဇာကေန အိတ္ခ်္ဝမ္းဘီအလုုပ္ဗီဇာ၊ အလုုပ္ဗီဇာကေန ဂရင္းကဒ္ရတဲ့အထိ ခရီးၾကမ္းက ရွည္ပါတယ္။ ဂရင္းကဒ္၊ စီတင္ဇင္ေတြကိုု လက္ထပ္တဲ့သူေတြက်ေတာ့ ဗီဇာအတြက္ မပူရဘဲ EAD နဲ ့ အလုုပ္လုုပ္ခြင့္ရိွေပမဲ့ အလုုပ္ရွာရ ခက္ၿပန္တယ္။ အလုုပ္ရတယ္ဆိုုတာကလည္း အရည္အခ်င္း၊ အခြင့္အေရး၊ network အဆက္အသြယ္၊ အလုုပ္အကိုုင္ေပါမေပါ၊ ၾကိ ုုးစားအားထုုတ္မႈ၊ စိတ္ရွည္သည္းခံမႈ၊ ကံနဲ ့လည္း ဆိုုင္ပါေသးတယ္။

Senior and junior international female students in March 2011.
We (only 4 female students) became sister friends among 50+ male students.
MUM, Fairfield, Iowa, USA.

အိုုင္တီကေတာ့ ဘယ္ႏိုု္င္ငံမွာမဆိုု အလုုပ္ေပါပါတယ္ လစာလည္း အီကိုု၊ အေကာင္းတင္းထက္ ေကာင္းတယ္။ ယူအက္စ္ေက်ာင္းက အမ္ဘီေအသမားေတြဆိုု အလုုပ္ရွာရခက္တယ္။ ယူအက္စ္မွာ အင္ဂ်င္နီယာအလုုပ္ေပါတယ္လိုု ့ ထင္တယ္။ အာခီေတြကေတာ့ အလုုပ္ရွားတယ္ အာရွကေတာ့ ခုုမွဖြံ ့ၿဖိ ုုးတိုုးတက္ခါစဆိုုေတာ့ အေဆာက္အဦးသစ္ေတြ လိုုတယ္ စကၤာပူမွာ အာခီေတြ လစာေကာင္းတယ္။ ယူအက္စ္က်ေတာ့ တိုုးတက္ၿပီးသား ႏိုုင္ငံဆိုုေတာ့ အေဆာက္အဦးအသစ္ေတြ မလိုုဘူး။ ယူအက္စ္စီတီဇင္ နာမည္ၾကီးေက်ာင္းက မာစတာရထားတဲ့ အာခီေတြေတာင္ အလုုပ္မရဘူးတဲ့။ ဒါေပမဲ့ အာခီတစ္ေယာက္ အမ္ဘီေအတက္ၿပီး အာခီနဲ ့ အလုုပ္ၿပန္ရတယ္။ ကိုုယ့္အသိအစ္မအာခီတစ္ေယာက္ အလုုပ္ရွာရခက္လိုု ့ အိုုင္တီတက္ရမလား၊ အေကာင္းတင္းတက္ရမလား လာေမးလိုု ့ အေကာင္းတင္းလိုု ့ ေၿပာလိုုက္တယ္။ အိုုင္တီက အေကာင္းတင္းထက္ လစာေကာင္းေပမဲ့ ၃ လဆိုု နည္းပညာအမ်ိဳးမ်ိဳးထြက္ေနတဲ့ အိုုင္တီကိုု အမွီလိုုက္ႏိုုင္ဖိုု ့က ငယ္ရြယ္တုန္းေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ အဲဒီအစ္မက အသက္ ၄၀ ေက်ာ္ဆိုုေတာ့ အေၿပာင္းအလဲ သိပ္မရိွတဲ့ အေကာင္းတင္းပဲ ညႊန္းလိုုက္တယ္။ သူက တသက္လံုုး အာခီတက္လာေတာ့ဆိုုေတာ့ အင္ဂ်င္နီယာနဲ ့ အင္တီးရီးယားဒီဇိုုင္းတိုု ့ သင္ခ်င္တာတဲ့။ ၿဖစ္ခ်င္တာထက္ ၿဖစ္သင့္တာကိုု ဦးစားေပးရမဲ့ အခ်ိန္ကိုုး။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအပိုုင္းေတြကလည္း အလုုပ္ရ လြယ္ပါတယ္။ ယူအက္စ္မွာေတာ့ ယူအက္စ္ဘြဲ ့ရမွ ခန္ ့ခ်င္တယ္ အလုုပ္ရွာရတာ ခက္တယ္လိုု ့ ညည္းတဲ့သူေတြကိုု အခြင့္အေရးရိွရင္ ေက်ာင္းတက္ေစခ်င္တယ္။ ေက်ာင္းတက္တယ္ဆိုုတာ ပင္ပန္းတဲ့ အလုုပ္ဆိုုေတာ့ ဘယ္သူက ေက်ာင္းတက္ခ်င္ပါ့မလဲေနာ္။ ေက်ာင္းတက္ေတာ့ အဲဒီႏိုုင္ငံက သေဘာေတြ သိသြားမယ္၊ စီနီယာ၊ ဆရာေတြနဲ ့ ခ်ိတ္ဆက္လိုု ့ network က်ယ္လာမယ္။ ယူအက္စ္မွာ network က အေရးၾကီးပါတယ္ အလုုပ္မွာလုုပ္ေနတဲ့သူက ပိုု ့ေပးလာတဲ့ စီဗြီကိုု ပိုုခန္ ့ခ်င္ၾကတယ္။

ေက်ာင္းတက္တုုန္းက ကံဆိုုတာ မသိသာေပမဲ့ အလုုပ္ေလွ်ာက္တဲ့အခါမွာ ကံဆိုုတာ သိပ္သိသာတယ္။ ေတာ္တဲ့လူေတြကေတာ့ အလုုပ္ေကာင္းေကာင္းကိုု ၿမန္ၿမန္ဆန္ဆန္ ရၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ ့က်ေတာ့လည္း ကိုုယ့္ေလာက္မေတာ္ဘဲနဲ ့ အလုုပ္ေကာင္းေကာင္းရသြားတဲ့အခါ ကံကြာတယ္လိုု ့ ေတြးမိတယ္။ ဝိုု္င္းက အဂၤလိပ္စာစာေမးပြဲ တႏိုုင္ငံလံုုးမွာ ဒုုတိယရေတာ့ နာမည္ၾကီးေက်ာင္းေတြထဲက တေက်ာင္းၿဖစ္တဲ့ Institute of International Relations တကၠသိုုလ္ကိုု ေရြးလိုုက္ပါတယ္။ အဲဒီေက်ာင္းက ဗီယက္နမ္တႏိုုင္ငံလံုုးမွာ တစ္ေက်ာင္းတည္း ရိွတဲ့အၿပင္ ေတာ္တဲ့ေက်ာင္းသားေတြပဲ လက္ခံပါသတဲ့။ တကၠသိုုလ္တက္ရင္ ႏိုုင္ငံၿခားဘာသာတစ္ခုု မၿဖစ္မေန သင္ရေတာ့ ဝိုုင္းဟာ ၿပင္သစ္စကားကိုု ကႊ်မ္းကႊ်မ္းက်င္က်င္ ေရးတတ္ေၿပာတတ္ပါတယ္။ full scholoarship ရလိုု ့ AIT (Asian Institute of Technology) ဘန္ေကာက္မွာ တစ္ႏွစ္၊ ၿပင္သစ္ႏိုုင္ငံ ပဲရစ္ၿမိ ုု ့က ESCP Europe ေက်ာင္းမွာ တစ္ႏွစ္တက္ၿပီး အမ္ဘီေအ ရခဲ့ပါတယ္။ အီးအက္စ္စီပီေက်ာင္းက ၁၈၁၉  မွာ တည္ေထာင္ခဲ့ၿပီး ကမာၻေပၚမွာ သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆံုုး စီးပြားေရးေက်ာင္းၿဖစ္ကာ ပါရီ၊ လန္ဒန္၊ ဘာလင္၊ မက္ဒရစ္၊ တူရင္ၿမိ ုု ့ေတြမွာ ေက်ာင္းေတြ ရိွပါတယ္။ ကမၻာေပၚမွာ အေရးအၾကီးဆံုုး၊ တန္ဖိုုးအရိွဆံုုးေက်ာင္းေတြထဲက တစ္ေက်ာင္းပါတဲ့။ ဝိုုင္းဟာ အီးအက္စ္စီပီေက်ာင္းထြက္ၿဖစ္တာကိုု အင္မတန္ ဂုုဏ္ယူသလိုု ပါရီမွာေနခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္ကိုု သူ ့တသက္ မေမ့ႏိုုင္ပါဘူးတဲ့ ။ ေက်ာင္းၿပီးလိုု ့ အလုုပ္ရွာၾကေတာ့ ေက်ာင္းေနဖက္ အိႏိၵယေလးဟာ နယ္သာလန္က ခ်ယ္ဗရြန္ Chevron ရံုုးခ်ဳပ္မွာ အလုုပ္ရေတာ့ အားလံုုး ဟာခနဲ ၿဖစ္သြားၾကတယ္။ အဲဒီေက်ာင္းသား ေတာ္လားဆိုုေတာ့ မေတာ္ပါဘူးတဲ့ ၿပင္သစ္လိုု တတ္လားဆိုုေတာ့ ႏႈတ္ဆက္တာေလာက္ပဲ တတ္တယ္။ ယူအက္စ္ေက်ာင္းတုုန္းကလည္း အဲဒီလိုု ဟာခနဲ ၿဖစ္သြားၾကဖူးတယ္။

ရာဂ်က္ဆိုုတာ နီေပါေက်ာင္းသားပါ သူငယ္ခ်င္းေတြကိုုမငဲ ့ တကုုိယ္ေကာင္းဆန္လိုု ့ ဆူနမ္က ခပ္ခြာခြာေပါင္းတယ္။ အမ္းထရူးနဲ ့အတူတူ တန္နက္ဆီၿပည္နယ္ မန္းဖစ္ၿမိ ုု ့က ဖက္ဒက္ Fedex ရံုုးမွာ အလုုပ္ရေတာ့ ဆူပါဗိုုက္ဆာကိုု သူဘာမွ မသိလိုု ့ လြယ္တာေတြကိုုပဲ ခုုိင္းပါလိုု ့ ေၿပာသတဲ့။ ၂၀၁၂ ခရစ္စမတ္ပိတ္ရက္ ေမရီလန္းက ဆူနမ္တိုု ့ဆီ လာလည္ေတာ့ ရာဂ်က္တေယာက္ အိုုင္ဘီအမ္မွာ အလုုပ္ရေနတယ္လိုု ့ လင့္ခ္အင္မွာ ေတြ ့လိုုက္တယ္လိုု ့ေၿပာေတာ့ ရာမားက နင္မ်က္စိရွမ္းတာ ေနပါမွာတဲ့။ ရာဂ်က္က အမ္းထရူးကိုု ေၿပာၿပေတာ့မွ ကိုုယ္တိုု ့မွာ ဟာခနဲ ဟင္ခနဲ ၿဖစ္သြားတယ္။ မာစတာဘရိန္း မိုုင္းဖန္ အိုုင္ဘီအမ္က ငါးၾကိမ္အင္တာဗ်ဴးမွာ သံုုးေခါက္ေၿမာက္မွာ က်တယ္။ ကန္တက္ကီရံုုးက စူပါဗိုုက္ဆာ ဝီလီယမ္ဂရင္းက ႏွစ္ေခါက္ေၿမာက္မွာ က်တယ္။ သူ ့သူငယ္ခ်င္း အိႏိၵယသားေလးက ကူညီတယ္ဆိုုေပမဲ့လည္း ငါးၾကိမ္အင္တာဗ်ဴးကိုု သူ ဘယ္လိုုေၿဖပါလိမ့္။ ကြန္ထရပ္ေတာင္ မဟုုတ္ဘူး အိုုင္ဘီအမ္မွာ အၿမဲတမ္းဝန္ထမ္းတဲ့။ ေသခ်ာတာကေတာ့ ရာဂ်က္က ကိုုယ္တိုု ့ေလာက္ မေတာ္ဘူး ဆိုုတာပဲ။ ကေနဒါနဲ ့ကပ္လ်က္ အရမ္းေအးၿပီး ေခါင္တဲ့ မီနီဆိုုးတာၿပည္နယ္မွာ သူတစ္ေယာက္တည္းဆိုေတာ့ ေမရီလန္းမွာ ကိုုယ္တိုု ့သရဲေလးေကာင္ ခရီးသြားၾကတာကိုု ေဖ့ဘြတ္ကေန ေတြ  ့ေတာ့ ရာဂ်က္က ကိုုယ္တိုု ့ကိုု အားက်သတဲ့။ ကိုုယ္တိုု ့ကလည္း အယ္မေလး အိုုင္ဘီအမ္မွာ အၿမဲတမ္းအလုုပ္ ရလိုုက္စမ္းပါ မီနီဆိုုးတားမွာ တစ္ေယာက္တည္းၿဖစ္လည္း ဘာအေရးလဲ သူငယ္ခ်င္းအသစ္ေတြ ရလာမွာေပါ့လိုု ့ ၿပန္အားက်တယ္။ နာမည္ကလည္း အေရးၾကီးပါတယ္ ေခၚရခက္တဲ့ နာမည္ဆိုုရင္ အဂၤလိပ္နာမည္ ရိွသင့္ပါတယ္။ ကိုုယ္တိုု ့ေက်ာင္းက တရုုတ္ေတြဆိုု အဂၤလိပ္နာမည္ ရိွၾကတယ္ ပိုုင္းရွင္းခ်ဳန္း၊ ေခ်ာင္ေရွာင္၊ က်န္းက်ိေက်ာက္ အယ္မေလး ေခၚရခက္လိုုက္ပါဘိ။ အီးေမးလ္လိပ္စာကလည္း ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ဆန္ သင့္ပါတယ္ hellokitty123  မၿဖစ္သင့္ပါဘူး။

I am lucky and grateful  having good hearted, helpful, considerate, awesome, amazing, incredible and lovely 3 sister friends. My USA journey will not be smooth without their help.

နည္းပညာဖိုုရမ္ေတြမွာ ကိုုယ္ပါဝင္ေဆြးေႏြးတာ၊ ကိုုယ့္ပေရာဂ်က္အေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ ဘေလာ့တိုု ့ကိုုလည္း အင္တာဗ်ဴးသူေတြကိုု အသိေပးႏိုုင္ပါတယ္။ Linkedin မွာ ကိုုယ္လုုပ္ခဲ့တဲ့ ပေရာဂ်က္အေၾကာင္း၊ ဘာေတြသံုုးၿပီးေရခဲ့တဲ့အေၾကာင္း၊ ကိုုယ့္ဆူပါဗိုုက္ဆာက ရီကြန္မန္ေဒးရွင္း ေပးထားတာေတြ၊ ေဗာ္လန္တီယာလုုပ္တဲ့အေၾကာင္း အေသးစိတ္ပါတဲ့ အေကာင့္တစ္ခုုရိွသင့္ပါတယ္။ အလုုပ္ရွာရတာ ပင္ပန္းစိတ္ဆင္းရဲပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးေတြ မ်ားမ်ားရေတာ့ အင္တာဗ်ဴး အေတြ ့အၾကံ ုု မ်ားမ်ားရတာေပါ့။ တခါတေလလည္း မေၿဖႏိုုင္လိုု ့ စိတ္ဓာတ္က်တာ ရိွမယ္၊ ေၿဖႏိုုင္လိုု ့ စိတ္အားတက္ၾကြရတာ ရိွမယ္၊ မၾကိ ုုးစားမိေလၿခင္းလိုု ့ အားမလိုုအားမရၿဖစ္တာ ရိွတယ္၊ အင္တာဗ်ဴးမရလိုု ့ အားငယ္ရတာ ရိွမယ္၊ ဘယ္ေတာ့မ်ားမွ အလုုပ္ရမွာလဲလိုု ့ဝမ္းနည္းမိတာ ရိွမယ္။ အလုုပ္ရွာေနရင္ေတာ့ တခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ရလာပါမွာ ဘယ္အခ်ိန္၊ ဘယ္ေနရာ၊ ဘယ္လိုုအလုုပ္ရမယ္ဆိုုတာေတာ့ ကံ၊ ၾကိ ုုးစားအားထုုတ္မႈေပၚ မူတည္ေနပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးအတြက္ အေကာင္းဆံုုးၿပင္ဆင္ခဲ့တယ္၊ ၾကိ ုုးစားအားထုုတ္ခဲ့ၿပီးၿပီဆိုုရင္ က်န္တာေတြကိုု ကံတရား လက္ထဲကိုု အပ္လိုုက္ပါ။ ရည္ရြယ္ၿမတ္ႏိုး ေမွ်ာ္လင့္တဲ့ အလုုပ္ေတြ လက္ဝယ္ပိုုင္ဆိုုင္ႏိုုင္ၾကပါေစ။

စန္းထြန္း
မတ္ ၃၊ ၂၀၁၅။

1 comment:

ဆုျမတ္မိုး said...

မလြယ္ေရးခ်မလြယ္ေနာ္.... း)
PR ဆိုလို႔ အသိတစ္ေယာက္ ISS တက္တုန္းက သူ တက္ခဲ႔တဲ႔ႏွစ္က PR ေပးတာ ေနာက္ဆံုးတဲ႔ ။ ကံေကာင္းလို႔မွီလိုက္တယ္..သူက ။ သူတက္ၿပီးတဲ႔ေနာက္က batch ေတြ ဘယ္သူေလွ်ာက္ေလွ်ာက္ reject ပဲ ။ ေနရာေလးတစ္ေနရာရဖုိ႔မလြယ္ဘူးေနာ္ ။