ဒီစီသြား ေတာလား - ၄

ဒီဇင္ဘာ ၂၈ ၊ ၂၀၁၂ ေသာၾကာေန ့။

ဒီစီတြင္ သြားေရာက္လည္ပတ္သင့္ေသာ စာရင္းတြင္ ကြန္ဂရက္စာၾကည့္တိုက္ ပါဝင္သည္။ ကယ္ပီတယ္ေရွ ့ နားေလးတင္ၿဖစ္သည္။ ဒီတစ္ေခါက္ေတာ့ ယူနီယမ္စင္တာဘူတာကေန မသြားေတာ့ဘဲ အနီေရာင္လိုင္း မတ္ထရိုစင္တာဘူတာကေန ေအာက္ဖက္ဆင္း လိေမၼာ္ေရာင္၊ အၿပာေရာင္လိုင္း ေၿပာင္းစီးကာ ကယ္ပီတယ္ေဆာက္ဘူတာကေန သြားလိုက္တာ ငါးမိနစ္ေတာင္ မေလွ်ာက္ရ နီးနီးေလးဗ်ား။  ဒီေန ့ေတာ့ ရာသီဥတု သာသာယာယာရိွသည္။





အစိုးရရံုးစိုက္ရာၿမိ  ု ့ကို ဖီလာဒဲဗီးယားကေန ၿမိ ု  ့ေတာ္သစ္ ဝါရွင္တန္သို ့ ေၿပာင္းေရႊ ့စရိတ္ ကုန္က်ေငြ ေထာက္ပံ့ ဥပေဒကို သမၼတ ဂႊ်န္အဒမ္ လက္မွတ္ထိုးသည့္ ၁၈၀၀ ခုႏွစ္တြင္ ကြန္ဂရက္စာၾကည့္တိုက္ စတင္ခဲ့သည္။ ကြန္ဂရက္အတြက္ လိုအပ္ေသာ စာအုပ္မ်ား ထားရိွရန္ ရည္ရြယ္ခဲ့ေသာ္ၿငား ယခုအခါ ကမၻာ၏ မႏိႈင္းယွဥ္ႏိုင္ေသာ သတင္းအရင္းအၿမစ္ ၿဖစ္သည္။ ၁၈၉၇ ႏိုဝင္ဘာ ၁ တြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံ၏ ဂုဏ္ယူဖြယ္ အေဆာက္အဦး၊ ကမၻာေပၚတြင္ အၾကီးဆံုး၊ တန္ဖိုးအရိွဆံုး၊ လံုၿခံ  ုမႈအရိွဆံုး စာၾကည့္တိုက္ ၿဖစ္သည္။





အင္ဂ်င္နီယာလက္နက္ကိုင္တပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ေသာမတ္လင္ကြန္းေကစီမွ ၁၈၈၈တြင္ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းကို ၾကီးၾကပ္ခဲ့သည္။ သူ ့လက္ေထာက္ ဘားနဒ္ဂရင္းသည္ ေသဆံုးသည့္ ၁၉၁၄ အထိ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည္။ ၁၈၉၂ တြင္ ဗိုလ္ေကစီ၏သား ဗိသုကာပညာရွင္ အက္ဝတ္ေကစီမွ အတြင္းဖက္ရိွ ပန္းပု၊ ပန္းခ်ီမ်ားေရးဆြဲၿခင္းကို အေမရိကန္ အႏုပညာရွင္ ၅၀ ေက်ာ္ၿဖင့္ ေဆာက္ရြက္ခဲ့သည္။




ကတ္တေလာက္စာအုပ္ေပါင္း ၃၃သန္းေက်ာ္၊ ဘာသာေပါင္း ၄၆၀ ၿဖင့္ ေရးသားထားေသာ ပံုႏိွပ္စာမ်ား၊  လက္ေရးမူ ၆၃ သန္းေက်ာ္၊ ေၿမာက္အေမရိက၏ ရွားပါးစာအုပ္မ်ား အမ်ားဆံုး စုေဆာင္းထားရာ၊ တရားေရးႏွင့္ဆိုင္ေသာ စာရြက္စာတမ္းမ်ား၊ ဖလင္မ်ား၊ ေၿမပံုမ်ား၊ သီခ်င္းႏွင့္အသံသြင္းထားသည္မ်ားကို ကမၻာေပၚတြင္ အမ်ားဆံုး စုေဆာင္းထားေသာ အေမရိကန္၏ ရတနာ စာၾကည့္တိုက္ ၿဖစ္သည္။





ၿပည္တြင္းစစ္ၿပခန္း၊ ရွားပါးစာအုပ္ၿပခန္း၊ မာယာလူမ်ိဳးတို ့၏ ယဥ္ေက်းမႈၿပခန္းမ်ား ရိွေသာ္လည္း ဓာတ္ပံုရိုက္ခြင့္မၿပ  ု။ ယခုေတာ့ စာၾကည့္တိုက္သည္ သုေတသနအတြက္သာ ခြင့္ၿပ ုသည္။ စာၾကည့္တိုက္၏ ခမ္နားမႈ၊ မေဟာ္ဂနီေရာင္ရိွေသာ စာၾကည့္ခံု၊ စာၾကည့္စားပြဲမ်ား၊ အနီေရာင္၊ ေရႊေရာင္ၿပိ ုးပ်ပ္ေနေသာ စာအုပ္မ်ား၊ သုတေသနအတြက္ စာဖတ္ေနေသာသူမ်ား အေႏွာင့္အယွက္ၿဖစ္မည္စိုး၍ ဓာတ္ပံုရိုက္ခြင့္မၿပ ုသည္ႏွင့္ မွန္ၿပတင္းေပါက္မွသာ ၾကည့္ခဲ့ရသည္။ ကႊ်ႏု္ပ္ေရာက္ဖူးသမွ် စာၾကည့္တိုက္မ်ားတြင္ ကြန္ဂရက္စာၾကည့္တိုက္သည္ အခမ္းနားဆံုး၊ လက္ရာအေၿမာက္ဆံုး ၿဖစ္သည္။ ကယ္ပီတယ္သို ့ ေၿမေအာက္လမ္းၿဖင့္ ဆက္သြယ္ထားသည္။


ပထမဆံုးေန ့က တဝဲလည္လည္ၿဖစ္ေနေသာ မွန္အေဆာက္အဦးနား ေရာက္၍ တန္းစီေနေသာသူမ်ားကို ေတြ ့ေသာအခါ ဝင္တန္းစီေလသည္။ ေနာက္မွ မိသားစုက မႏွစ္တုန္းက မိနစ္ေလးဆယ္ခန္ ့ တန္းစီခဲ့ရသည္ဟု အားတက္ဖြယ္ စကားဆိုသည္။ လက္ကမ္းစာေစာင္ဖတ္ၿပီး သိလိုက္ရသည္မွာ ကႊ်ႏု္ပ္ေရာက္ႏွင့္ေနသည့္ေနရာသည္ ရုကၡေဗဒဥယ်ာဥ္ၿဖစ္သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ သက္တမ္းအရွည္ၾကာဆံုးဥယ်ာဥ္ ၿဖစ္သည္။ အရင္သမၼတမ်ားၿဖစ္ၾကေသာ ဝါရွင္တန္၊ မက္ဒီဆန္၊ ဂ်က္ဖာဆန္တို ့သည္ အသံုးဝင္ေသာ အပင္မ်ားကို စုေဆာင္းစိုက္ပ်ိဳးကာ အေမရိကန္မ်ားဆီ ၿဖန္ ့ၿဖ ူးခ်င္သည္။




ဇီဝမ်ိဳးစိတ္၊ ရုကၡနာမည္ ကႊ်ႏု္ပ္ မသိ..သုပ္၊ေၾကာ္၊တို ့စား၍ ရမွန္းေတာ့ ကြ်ႏု္ပ္သိသည့္ ၿမင္းခြာရြက္..ဗီယက္နမ္ကုန္ေၿခာက္ဆိုင္မ်ားတြင္ ရႏိုင္သည္..

၁၈၅၀တြင္ စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့ၿပီး အခုလက္ရိွေနရာသို ့ ၁၉၃၃ တြင္ ေၿပာင္းေရႊ ့ခဲ့သည္။ မွန္၊ အလူမီနီယမ္၊ ေက်ာက္တံုးမ်ားဖြင့္ တည္ေဆာက္ထားကာ ေလးႏွစ္တာ ၿပင္ဆင္ၿပီး မွန္လံုအေဆာက္အဦးကို ၂၀၀၁ တြင္ ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။ ေရပန္းမ်ား၊ ေၿပးေနေသာ မီးရထား၊ မီးလံုး၊ မီးေငြ ့မ်ား အလွဆင္ထားေသာ ေနရာတြင္ ကေလးမ်ား ဝိုင္းေနသည္။ သဘာဝေလာကၾကီးကို ခ်စ္တတ္ေအာင္ ကေလးမ်ားကို သင္ေပးဖို ့၊ တကမၻာလံုးက အပင္မ်ားကို စူးစမ္းဖို ့ ဤဥယ်ာဥ္သည္ အသင့္ေတာ္ဆံုး ၿဖစ္သည္။











သစ္ခြဥယ်ာဥ္ ေရာက္ေသာအခါ စကၤာပူရုကၡဥယ်ာဥ္ သြားလည္စဥ္က သစ္ခြဥယ်ာဥ္သို ့ ဝင္ခ်င္ေသာ အိအိေၾကာင့္ ေက်ာင္းသားေစ်း ၅ က်ပ္ေပးကာ ဝင္ခဲ့ၿခင္းကို သတိရသည္။  စကၤာပူရုကၡေဗဒဥယ်ာဥ္က ပိုစံုသည္။ သိုေသာ္ ဝင္ခြင့္ အခမဲ့ ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ တန္ေလသည္။ ဒီစီရိွ လည္ပတ္စရာ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားသည္ အခမဲ့ ၿဖစ္သည္။







အဖ်ားမွ အရင္းသို ့ တၿဖည္းၿဖည္း စားရသည္ဟု ပညာရိွမ်ားက ဆိုေသာ္လည္း ကႊ်ႏု္ပ္သည္ကား ၾကံဝယ္လွ်င္ အရင္းပိုင္းကိုသာ ရွာဝယ္တတ္ေလသည္..

ဘိုင္အိုတြင္ သင္ခဲ့ရေသာ ပိုးမႊားစားေသာ အပင္မ်ားႏွင့္တူသည္ဟု ထင္သည္..

ဘာသီးမွန္း ကႊ်ႏု္ပ္မသိပါ...

လမ္းတေလွ်ာက္တြင္ရိွေသာ ၿပတိုက္မ်ားထဲမွ အမ်ိဳးသားအာကာသၿပတိုက္ကို ဝင္သည္။ လံုၿခံ ုေရးတင္းက်ပ္ကာ ေရဗူးသယ္ခြင့္မရိွ။ ပထမထပ္တြင္ ၁၉၆၉ သမိုင္းဝင္ လကမၻာခရီးစဥ္တုန္းက အမ္းစေတာင္း၊ အက္ရင္း ကမၻာေၿမအၿပန္ခရီးစဥ္တြင္ စီးနင္းခဲ့ေသာ မိုက္ကယ္ေကာလင္းယာဥ္ကို ၿပသထားသည္။



စိန္ ့လူးဝစ္ၿပခန္းတြင္ ပထမဆံုးအၾကိမ္ နယူးေယာက္မွ ၿပင္သစ္အထိ မရပ္မနား ၃၃နာရီ ပ်ံသန္းခဲ့ေသာ ခ်ားလ္စ္လင္ဘာ့၏  ေလယာဥ္ပ်ံမ်ားအေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံေပၚကို ခုနစ္ၾကိမ္ပ်ံသန္းၿပီး အာကသထဲတြင္ တင္ထားခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ဆယ္ေက်ာ္ ၾကာေညာင္းခဲ့ၿပီၿဖစ္ေသာ ရုရွာ ၁၉၅၇ အာကာသယာဥ္၊ ဝိုက္ဘရားသား၏ ေလယာဥ္ပ်ံမ်ား၊ ပထမဆံုး အတၱလႏိၱတ္သမုဒၵရာကို ၿဖတ္ေက်ာ္ခဲ့ၿပီး ေနာင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို မရပ္မနား ၿဖတ္ေက်ာ္ပ်ံသန္းခဲ့ေသာ အနီေရာင္ေလယာဥ္မ်ားအေၾကာင္း။



ထိုၿပတိုက္သည္ ကြ်ုႏု္ပ္တို ့လူသားမ်ား၏  ေဝဟင္ဆီသို ့ ေအာင္ၿမင္မႈမ်ား၊ မဟူရာေကာင္းကင္မွ လင္းလက္ေနေသာ ၾကယ္တာရာမ်ားအေၾကာင္း၊ ေပါက္ကြဲအသက္ဝင္ေနေသာၿဂိ ုလ္မ်ား၊ ေသဆံုးသြားေသာ ၿဂိ  ုလ္မ်ား၊ ေနစၾကာဝ႒ာထဲမွ အသစ္ေတြ ့ရိွေသာ ၿဂိ ုလ္သစ္၊ ကမၻာကို အၾကိမ္ၾကိမ္ပတ္ကာ ကမၻာေၿမၾကီး၏ ဆြဲငင္မႈကို တြန္းကန္သြားေသာ အာကာသယာဥ္မ်ား၊ ဆြဲငင္မႈမရိွၿခင္းေၾကာင့္ အာကာသယာဥ္ထဲေတြ လြင့္ေမ်ာေနၿခင္းအေၾကာင္းမ်ားၿဖင့္ စိတ္ဝင္စားဖို ့ေကာင္းသည္မွာ အေသအခ်ာ ၿဖစ္သည္။



ထုိေန ့က အာကာသၿပတိုက္ေဘးတြင္ရိွေသာ မက္ေဒါနယ္ဆိုင္တြင္ ေန ့လည္စာကို ည၃နာရီေက်ာ္မွ တီးရေလသည္။ ငါးပံုေလာက္ရိုက္မွ ပံုေကာင္းတပံုရၿခင္း၊ ဘေလာ့တြင္ တင္မည္ဟု အားခဲကာ ေတြ ့ၿမင္ရာ ရိုက္တတ္ၿခင္းေၾကာင့္ အခ်ိန္ၾကာတတ္ေသာ ကႊ်ႏု္ပ္ေနာက္သို ့ ဆူနမ္ႏွင့္ ရာမား မလိုက္ခ်င္။

စန္းထြန္း
ဇန္နဝါရီ ၂၆၊ ၂၀၁၃။

ဒီစီသြား ေတာလား - ၃


credit to - aoc.gov

ပန္းပုရုပ္ကေၿပာေသာ အေမရိကန္သမိုင္း

ကက္ပီတယ္ထဲ ဝင္ေရာက္လည္ပတ္ရန္ တန္းစီေနစဥ္ အားလံုး၏ အာရံုစိုက္မႈကို ရရိွသည္မွာ အသက္ဝင္လွေသာ ပန္းပုရုပ္ထုမ်ားၿဖစ္သည္။ တန္းစီသည့္ ေနရာမွ ဓာတ္ပံုရိုက္မည္ၾကံရြယ္တိုင္း မၿပတ္လပ္ေသာ ဓာတ္ပံုရိုက္ေနသူမ်ားေၾကာင့္ အခြင့္တခါမွ် မသာခဲ့။

credit to - aoc.gov

ကယ္ပီတယ္၏ ေခါင္မိုးတြင္ ထားရိွေသာ လြတ္ေၿမာက္မႈရုပ္ထုပံုစံတူ ပလာစတာေမာ္ဒယ္သည္ ၁၉ ေပခြဲ ၿမင့္ၿပီး ေပါင္ ၁၃၀၀၀ ခန္ ့ေလးသည္။ သူမ၏ ညာဖက္လက္ ဓာရိုးကိုင္ထားၿခင္းသည္ စစ္ပြဲ၏ သေကၤတၿဖစ္သည္။ သူမ၏ ဘယ္ဖက္လက္တြင္ အၿမဲစိမ္းလန္းေသာ အစိမ္းရင့္ေရာင္ သစ္ရြက္မ်ားႏွင့္ အနက္ေရာင္ ဘယ္ရီသီးမ်ားရိွသည့္ သစ္ပင္သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၏ သေကၤတၿဖစ္ၿပီး ဒိုင္းသည္ ကာကြယ္ၿခင္း၏ သေကၤတၿဖစ္သည္။ ယူအက္စ္ဟု ေရးထြင္းထားေသာ ရင္ထိုးသည္ သူမ၏ ဝတ္ရံုကို ခိုင္ၿမဲေစသည္။

The Statue of Freedom atop the Capitol Dome is a classical female figure. Her right hand rests on the hilt of a sheathed sword (a symbol of war): her left hand holds a laurel wreath of victory (a symbol of peace) and the shield of the United States (a symbol of  protection). A brooch inscribed "U.S" secures her fringed robe. Together, the symbols represent the ideal that freedom can triumph in both war and in peace.

credit to - google
credit to - aoc.gov

ကယ္ပီတယ္တြင္ ဂုဏ္ၿပ ု ခံရေသာ ပထမဆံုး  အာဖရိကန္-အေမရိကန္ အမ်ိဳးသမီးမွာ ဆိုေဂ်ာ္ထရူ ၿဖစ္သည္။ ကႊ်န္မိသားစုမွ ၁၇၉၇ တြင္ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး မူရင္းအမည္မွာ အစ္ဇဘဲလာ ၿဖစ္သည္။ ေမြးခ်င္း ၁၃ ေယာက္အနက္ ပထမဆံုးအၿဖစ္ အသက္ ၉ ႏွစ္တြင္ အရြယ္တြင္ ကႊ်န္အၿဖစ္ ေရာင္းၿခင္းခံရသည္။ အသက္ ၃၀ မတိုင္မွီ ကႊ်န္ပိုင္ရွင္ ငါးေယာက္ေၿပာင္းခဲ့ရသည္။ ၁၈၂၆ နယူးေယာက္ၿပည္နယ္မွ ကႊ်န္လႊတ္ေၿမာက္ေရးဥပေဒ မၿပ႒ာန္းမီွ တႏွစ္အလို အလုပ္ၾကိ ုးစားေၾကာင့္ ကႊ်န္ပိုင္ရွင္မွ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးခဲ့သည္။ ၁၈၄၃ တြင္ ဘာသာေရးယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ ဆိုေဂ်ာ္ထရူဟု
အမည္ေၿပာင္းခဲ့ၿပီး ခရီးဆန္ ့ကာ ကႊ်န္လြတ္ေၿမာက္ေရး၊ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရးမ်ားကို ေဟာေၿပာခဲ့သည္။

The bronze portrait bust of Sojurner Truth is the first sculpture to honor an African-American woman in the U.S. Capitol. Sojourner Truth was born into slavery and named Isabella Baumfree in 1797. One of 13 children, she was first sold at auction around the age of nine. Before she was 30, she had been enslaved to five owners. In 1826, a year before the state of New York completed its gradual emancipation of enslaved people, her owner reneged on a promise to free her as a reward for hard work. She courageously walked away to be free with her infant child. In 1843, inspired by her religious beliefs, Isabella changed her name to Sojourner Truth and set out to travel and preach about abolition and women's rights.

credit to - aoc.gov

ယူတာ့ၿပည္နယ္မွ တယ္လီဗီြရွင္းဖခင္ ဖီလိုသည္  ညဖက္ မၿမင္ရေသာ္လည္း ေႏြးေထြးသည့္ အလင္းေရာင္၊ အီလက္ထရို မိုက္ခရိုစကုပ္၊ ေဘဘီ အင္က်ဴေဘတာ၊ ဂတ္စ္စတိုစကုပ္၊ အာကာသတယ္လီစကုပ္ႏွင့္ ေရဒါ တီထြင္မူမ်ားကဲ့သို ့ေသာ သိပၸံတီထြင္မူ ၁၆၀ ေက်ာ္၏ မူပိုင္ခြင့္ ပိုင္ရွင္ၿဖစ္သည္။ ၁၉၂၀ တြင္ သူတီထြင္ခဲ့ေသာ အီလက္ထေရာနစ္ကင္မရာက်ဴကို ကိုင္ထားေသာ ရုပ္ထုၿဖစ္သည္။

Philo T. Farnsworth (1906-1971) Utah, Bronze by James R. Avati, 1990. Inventor. Called "the father of television" for devising an early electronic television system, which he first conceived in high school. Early television used 100 of his patents. Received more than 160 patents for inventions used in the development of the infrared night light, electron microscope, baby incubator, gastroscope, astronomical telescope, and radar. Shown holding  an electronic camera tube that he invented in the 1920s.

credit to - aoc.gov

မြန္တန္နာၿပည္နယ္မွ ဂ်က္နက္တီသည္ လူထုအက်ိဳးၿပ ု၊ စာသင္ဆရာမႏွင့္ ၁၉၁၇ - ၁၉၁၉၊ ၁၉၄၁ - ၁၉၄၃ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အၿဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး ကႊန္ဂရက္တြင္ ပထမဆံုး ေရြးၿခယ္ခံရေသာ အမ်ိဳးသမီးၿဖစ္သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အမ်ိဳးသမီးအခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူၿဖစ္ၿပီး ပထမ၊ ဒုတိယ ကမၻာစစ္တြင္ အေမရိကန္ မပါဝင္ေရး မဲေပးခဲ့သည္။ ၁၉၄၁ ဂ်ပန္က ပုလဲဆိပ္ကမ္းကို ဗံုးၾကဲေသာေၾကာင့္ ကြန္ဂရက္တြင္ ဂ်ပန္အား စစ္ေၾကၿငာေရး အဆိုတင္သြင္းေသာအခါ မိန္းမတေယာက္အေနနဲ ့ ငါ စစ္ပြဲသြားလို ့မရဘူး။  တၿခားဘယ္သူ ့ကိုမွ ေစလႊတ္ဖို ့ ၿငင္းဆန္ပါတယ္ဟုဆိုကာ  ဆန္ ့က်င္ခဲ့ေသာ တစ္ဦးတည္းေသာ ကြန္ဂရက္အမတ္ ၿဖစ္သည္။

Jeannette Rankin (1880 - 1973) Montana, Bronze by Terry Minmaugh, 1985. Social worker, lecturer, and U.S Representative who served from 1917 - 1919 and from 1941 - 1943. First woman elected to Congress. Noted lobbyist for peace and women's rights. Voted against America's entry into World Wars I and II. Only member of Congress to oppose declaration of war on Japan in 1941, saying, "As a woman, I can't go to war...and I refuse to send anyone else."

credit to - aoc.gov

ေကာ္လိုရာဒိုၿပည္နယ္မွ ဂႊ်န္သည္ ေလယာဥ္မႈးႏွင့္ အာကာသယာဥ္မႈး ၿဖစ္သည္။ ကိုရီးယားစစ္ပြဲတြင္  အဲဖို ့ေလယာဥ္ေမာင္းအၿဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ေအာက္ဆီဂ်င္တန္ ့ ေပါက္ကြဲမႈေၾကာင့္  မေအာင္ၿမင္ခဲ့ေသာ ၁၉၇၀ နာဆာ၏ လကမၻာခရီးစဥ္ အပိုလို ၁၃၏ အာကာယာဥ္မႈး ၃ ေယာက္ထဲမွ ၿဖစ္သည္။ အာကသထဲတြင္ ၆ ရက္ခန္ ့ ေနထိုင္ခဲ့သည္။ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာေကာ္မတီ၏ ဒါရိုက္တာၿဖစ္ၿပီး ၁၉၈၂ တြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အၿဖစ္ ေရြးခ်ယ္ခံရသည္။ သို ့ေသာ္ တာဝန္မထမ္းေဆာင္မွီ တပတ္အလိုတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။

John L."Jack" Swigert,Jr (1931 - 1982) Colorado, Bronze by George and Mark Lundeen, 1997. Pilot and astronaut. Air Force combat pilot in Korea and test pilot. One of three crew members aboard 1970 National Aeronautics and Space Administration ( NASA) Apollo 13 moon mission, aborted after an oxygen tank ruptured. Crew spent almost six days in space. Executive director of House committee on Science and Technology. Elected to House of Representatives in 1982, but died one week before taking office.

credit to - aoc.gov

ဝိုင္မင္ၿပည္နယ္မွ ေခါင္းေဆာင္ ဝါဆာကီးသည္ တိုက္ရည္ခုိက္ရည္ရိွသူ ခ်ိဳခ်ဴန္းလူမ်ိဳးစု၏ ေၿပာေရးဆိုခြင့္ရိွသူ ၿဖစ္သည္။ ၿပင္သစ္၊ အဂၤလိပ္၊ ေဒသခံအေမရိကန္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၏ ဘာသာစကားအမ်ားအၿပား တတ္ကႊ်မ္းသည္။ ခ်ိဳခ်ဴန္းမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကို စုစည္းကာ အေမရိကန္စစ္တပ္ႏွင့္ ေစ့စပ္ညိႈႏိႈင္းၿပီး ဝိုင္မင္ၿပည္နယ္၏ ၃သန္းေက်ာ္ ဧကေၿမသည္ ခ်ိဳခ်ဴန္းမ်ိဳးႏြယ္စု နယ္ေၿမၿဖစ္ေစခဲ့သည္။

Chief Washakie ( 1800? -1900) Wyoming, Bronze by Dave McGary, 2000. Warrior and spokesman for Shoshone tribe. Fluent in French, English and several Native American languages. He united several Shoshone bands. Negotiated with the U.S army to ensure preservation of more than three million acres in  Wyoming as home to the Shashone. Given a full U.S military funeral. Details of clothing are finely painted in color.

credit to - aoc.gov

နီဗာဒါးၿပည္နယ္ ဆာရာသည္ ဘာသာၿပန္၊ ဆရာမ၊ စာေရးဆရာမ ၿဖစ္သည္။ သူမ၏ ပူတီမ်ိဳးႏြယ္စုႏွင့္ အေမရိကန္စစ္တပ္ၾကား ေစ့စပ္ညိႏိႈင္းေပးခဲ့သည္။ ေဒသခံအေမရိကန္ကေလးမ်ားအတြက္ ေဒသခံဘာသာစကားႏွင့္ အဂၤလိပ္စာ သင္ၾကားေပးသည့္ေက်ာင္း တည္ေထာင္ခဲ့သည္။ သူမ၏ ကိုယ္တိုင္ေရးအထၳဳပတိၱစာအုပ္ၿဖစ္ေသာ ပူတီတို ့၏ ဘဝ၊ သူတို ့၏  မွားယြင္းမႈမ်ား၊ ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားစာအုပ္သည္ ေဒသခံအေမရိကန္အမ်ိဳးသမီးေရးသားေသာ ပထမဆံုးစာအုပ္ၿဖစ္သည္။

Sarah Winnemucca ( 1844-1891) Nevada, Bronze by Benjamin Victor, 2005. Interpreter, educator, and author. Negotiated between her Paiute people and the U.S army. Started a school for Native American children, teaching in both the native language and English. Her autobiography, Life among the Piutes: Their Wrongs and Claims, was the first book written by a Native American woman. Holds a shellflower, her name int the Paiute language.

credit to - aoc.gov

အဲဘားမားၿပည္နယ္မွ ဟယ္လင္ကယ္လာသည္ စာေရးဆရာ၊ စာသင္ဆရာႏွင့္ မသန္မစြမ္းသူမ်ားအတြက္ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူၿဖစ္သည္။ ေမြးကင္းစအရြယ္တြင္ အဖ်ားေရာဂါ ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ ခံစားရမႈေၾကာင့္ မ်က္မၿမင္ နားမၾကားၿဖစ္ခဲ့သည္။ လက္မ်ားၿဖင့္ၿပသသည့္ သေကၤတ ဘာသာစကားႏွင့္ မ်က္မၿမင္စာ သင္ယူခဲ့သည္။ ေကာလိပ္မွ ဘြဲ ့ယူေသာ ပထမဆံုး မ်က္မၿမင္၊ နားမၾကားသူ ၿဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ႏွလံုးလွသံတမန္အၿဖစ္လည္း သိၾကသည္။ အသက္၇ႏွစ္ရြယ္ မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ သူမ၏ေနအိမ္ ေရပိုက္နားတြင္ရပ္ကာ က်ေနသည့္ေရကို လက္ၿဖင့္ ထိေတြ ့ရင္း ေရဆိုသည့္ သေကၤတ စကားလံုးကို သင္ယူေနသည့္ပံုၿဖစ္သည္။

Helen Keller ( 1880 - 1968) Alabama, Bronze by Edward Hlavka, 2009. Author, lecturer, and activist for the disabled and for the social causes. Became blind and deaf following an illness in infancy. Learned sign language, speech, and Braille. First blind and deaf person to graduate from college. Known as "America's goodwill ambassador to the world." Shown as a seven-year-old child at the water pump at her home in Tuscumbia, Alabama, where she first understood the signed word "water" and learned to communicate.

credit to - aoc.gov

ဟာဝိုင္အီၿပည္နယ္မွ တုိက္ရည္ခိုက္ရည္ရိွေသာ ဘုရင္ၿဖစ္ၿပီး လူသူမေနေသာကႊ်န္းမ်ားကို သူ ့လက္ေအာက္သို ့ စုစည္းကာ တကမၻာလံုးသို ့ကုန္စည္စီးဆင္းမူ ေကာင္းမြန္ေစခဲ့သည္။ ဟာဝိုင္အီမ်ိဳးႏြယ္စု၏ ေတာ္ဝင္အေဆာင္အေယာင္ၿဖစ္ေသာ ဦးထုပ္၊ ဟာဝိုင္အီမန္မိုငွက္ေမႊးမ်ားၿဖင့္ အလွဆင္ထားသည့္ ဝတ္ရံုၿဖစ္သည္။

King Kamehameha I (1758? - 1819) Hawaii, Bronze and gold, replica of 1879 statue by Thomas R. Gould, 1969. Warrior and king. Unified all the inhabited islands of Hawaii under his rule. Encouraged trade and opened Hawaii to the rest of the world. Also called Kamehameha the Great. Shown wearing the gilded regalia of Hawaiian royalty including a helmet and a cloak of Hawaii Mamo bird feathers.

ၿပည္နယ္အားလံုးမွ  သမိုင္းဝင္ပုဂၢိလ္မ်ားတြင္ ကြ်ႏု္ပ္ မသိေသးသည့္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား၊ ကႊ်ႏု္ပ္တို ့ၾကည့္ရႈေနေသာ ရုပ္ၿမင္သံၾကား၏ ဖခင္ၾကီး၊ ဟယ္လင္ကယ္လာကဲ့သို ့ ကြ်ႏု္ပ္ ၾကားဖူးသည့္လူမ်ား၊ ကႊ်ႏု္ပ္ စိတ္ဝင္စားသည့္ အာကာယာဥ္မႈးအေၾကာင္းကိုသာ ေရြးခ်ယ္လိုက္သည္။

ထုိပန္းပုရုပ္မ်ားက အေမရိကန္ႏိုင္ငံ တည္ေဆာက္ပံု သမိုင္းကို ကႊ်ႏု္ပ္အား တိုးတိုးေလး ေၿပာၿပေနခဲ့သည္။

စန္းထြန္း
ဇန္နဝါရီ ၂၀ ၊ ၂၀၁၂။

source - pamphlet of United States Capitol Visitor Guide