Tazaungdine Lights and Kahtein Offerings...

After four months of rain comes a succession of festive months starting with Thadingyut lights festival. Come Tazaungmone, still another light festival even more elaborate with the usual trimmings of music, dances and shows. It is rather convenient, so say fun-loving Myanmar, that the paper lanterns and decorations are still in fairly good condition to be put up again in three weeks' time.

မိုုးရာသီေလးလ ကုုန္ဆံုုးသည္ႏွင့္ သီတင္းကႊ်တ္ မီးထြန္းပြဲေတာ္စ၍ ပြဲေတာ္လမ်ား အစဥ္လိုုက္ လာပါေလေရာ။ တန္ေဆာင္မုုန္းသည္ အစဥ္အလာအတိုုင္း သီခ်င္းဆိုုပြဲ၊ ကပြဲ၊ ၿပဇာတ္တိုု ့ႏွင့္ စည္ကားေသာ မီးထြန္းပြဲေတာ္တစ္ခုု ၿဖစ္သည္။ စကၠဴမီးပံုုးမ်ား၊ မီးလံုုးအလွမ်ားသည္ အေကာင္းအတိုုင္းရိွေနၿပီး သံုုးပတ္ၾကာၿပီးသည့္ေနာက္ ၿပန္လည္ခ်ိတ္ဆြဲရသည္မွာ ေပ်ာ္တတ္ေသာ ၿမန္မာမ်ားအဖိုု ့ အဆင္အေတာ္ေၿပလွသည္။

Tazungdine festival, as the lights festival in the month of Tazaungmone is called, is more or less a folk festival, probably preBuddhist, so originally without any Buddhist significance. The festival is mentioned in stories before the Buddha's time as Kattika festival, in honor of the guardian gods of the planets. It is said that certain planetary signs of the  zodiac are in the ascendant during the month. The influence of the planets in ascendence is such that people's thoughts are bent on mischief. It is during the month that thieves are moved to ply their trade.

တန္ေဆာင္တိုုင္ပြဲေတာ္သည္ တန္ေဆာင္မုုန္းလ၏ မီးထြန္းပြဲေတာ္ၿဖစ္ၿပီး ဗုုဒၶမပြင့္မွီက က်င္းပၾကသည့္ ရိုုးရာပြဲေတာ္ၿဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဗုုဒၶဝါဒႏွင့္ မသက္ဆိုုင္။ ဗုုဒၶမပြင့္မွီက ၾကယ္တာရာေစာင့္နတ္မ်ားကိုု ပူေဇာ္ေသာအားၿဖင့္ ပြဲေတာ္ကိုု က်င္းပၿခင္းၿဖစ္သည္ဟုု ပံုုၿပင္မ်ားက ဆိုုသည္။ ထိုုလတြင္ နကၡတ္တစ္ခ်ိဳ ့ အားေကာင္းလာသည္ဟုု ဆိုုၾကသည္။ နကၡတ္မ်ား အားေကာင္းလာေသာေၾကာင့္ လူ ့စိတ္ကူးအေတြးမ်ားသည္ ေနာက္ေၿပာင္ရန္ စိတ္ညႊတ္သည္။ ထိုုလအတြင္း သူခိုုးမ်ားသည္ လူၿမင္ကြင္းတြင္ ေၿပာင္ေၿပာင္တင္းတင္း ခိုုးဝွက္ခ်င္လာသည္။

Kings of the olden days decreed that feasts were to be held and all kinds of jollity and merry-making were licensed, so that people's thoughts might be channelled away from serious mischief, a kind of psychological warfare. There are stories of how men normally sober and steadfast were so moved by the spirit of the season that they did unseemly things. Perhaps the pleasant weather with cloudless starry skies and silvery moonbeams may have something to do with it.

ေရွးဘုုရင္မ်ားသည္ ဆိုုးရြားသည့္ ေနာက္ေၿပာင္မႈမ်ား ၿပ ုုလုုပ္မည့္အေတြးကိုု လမ္းလြဲသည့္အေနၿဖင့္ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရး နည္းလမ္းတစ္ရပ္အၿဖစ္ ပြဲေတာ္က်င္းပၿပီီး အလံုုးစံုုေသာ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲမ်ားကိုု က်င္းပခြင့့္ၿပ ူသည္။ မေသာက္မစား ေရွးရိုုးအတိုုင္းေနေသာ သူမ်ားသည္ ပြဲေတာ္ကာလတြင္ လူၿမင္ကြင္း၌ ယဥ္ေက်းသိမ္ေမြ ့စြာ ေနာက္ေၿပာင္ၾကသည့္ ပံုုၿပင္မ်ား ရိွသည္။ တိမ္ကင္းစင္ၿပီး ၾကယ္ေရာင္စံုု လင္းလက္ေနသည့္ ေကာင္းကင္၊ ေငြလေရာင္ၿဖင့္ သာယာေသာ ရာသီဥတုုတြင္ တစ္စံုုတစ္ခုု ၿပ ုုလုုပ္ဖြယ္ရိွပံုုရသည္။



Though Tazaungdine lights festival began in the times immemorial as a folk ritual, it is regarded today as an essentially Buddhist festival. The month is the time for offering robes to the monks.

တန္ေဆာင္တိုုင္မီးထြန္းပြဲေတာ္သည္ ေရွးတုုန္းက ရိုုးရာပြဲေတာ္တစ္ခုုအေနၿဖင့္ က်င္းပခဲ့ေသာ္လည္း ယခုုအခါတြင္ ဗုုဒၶဘာသာဝင္မ်ား၏ အေရးပါေသာ ပြဲေတာ္တစ္ခုုဟုု သတ္မွတ္ၾကသည္။ ထိုုလသည္ သံဃာေတာ္မ်ားအား သကၤန္းကပ္လႈဒါန္းေသာ အခ်ိန္ၿဖစ္သည္။

Of course, there is no restriction whatsoever when robes should be offered to the monks. Anyone can make the offering any time to any monk; but this month's offering has a special significance. This is a special time, the time, when, after long months of seclusion in the monasteries, monks make preparations to go on trips to see and pay respects to their teachers and parents, now that ban on travel (only for monks) has been lifted.

ေသခ်ာသည္က သံဃာေတာ္မ်ားကိုု မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ သကၤန္းလႈဒါန္းရမည္ဟုု တားၿမစ္ထားၿခင္း မရိွပါ။ မည္သူမဆိုု အခ်ိန္မေရြး သံဃာေတာ္အား လႈဒါန္းႏိုုင္သည္။ သိုု ့ေသာ္ ထိုုလတြင္ လႈဒါန္းၿခင္းသည္ ထူးၿခားမႈရိွသည္။ ခရီးသြားၿခင္းကိုု တားၿမစ္ထားသည့္ကာလ လြန္ေၿမာက္ေသာအခါ ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းတြင္ ဝါဆိုုၾကသည့္သံဃာေတာ္မ်ား ဆရာသမား၊ မိဘမ်ားဆီသိုု ့ သြားေရာက္ရန္ ၿပင္ဆင္ၾကသည့္ ထူးၿခားသည့္အခါသမယ ၿဖစ္သည္။

At such a time, many monks are in need of new robes. Offering of robes and other gifts, in this season are made not to any individual monk, but to the Order as a whole so that the needy ones shall get the robe. Offering of gifts to monks, if it is to bear highest fruition, must be made to the Order as a whole and not to an individual monk. Donors being human, are often moved to offer gifts to monks by personal feelings, like partiality or attachment. Although such other acts are, in their own way, meritorious deeds, the fruition is not as great as the act of giving to the Order of monks or the Sangha.

ထိုုအခ်ိန္တြင္ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ သကၤန္းအသစ္ လိုုအပ္သည္။ ထိုုကာလတြင္ သကၤန္း၊ ပစၥည္းေလးပါး လႈဒါန္းၿခင္းသည္ သံဃာေတာ္တစ္ပါးပါးကိုု သီးသန္ ့ရည္းစူးလႈဒါန္းၿခင္း မဟုုတ္ဘဲ သံဃာေတာ္အားလံုုးကိုု လႈဒါန္းၿခင္းၿဖစ္ၿပီး သကၤန္း အမွန္တကယ္ လိုုအပ္ေသာသံဃာ သကၤန္းရရိွေစဖိုု ့ ၿဖစ္သည္။ သံဃာေတာ္အား လႈဒါန္းၿခင္းမွ အၿမင့္ဆံုုးဒါနအသီးအပြင့္ ခံစားလိုုလွ်င္ သံဃာေတာ္အားလံုုးကိုု ရည္မွန္းလႈဒါန္းရၿပီး သံဃာေတာ္တစ္ပါးပါးကိုု သီးသန္ ့ရည္စူး မလႈဒါန္းရ။ ပုုထုုဇဥ္အလႈရွင္ဒကာမ်ားသည္ ပုုဂၢိဳလ္ေရးခံစားခ်က္ၿဖင့္ သံဃာကိုု လႈဒါန္းတတ္ၾကသည္။ ထိုုကဲ့သိုု ့လႈဒါန္းၿခင္းသည္ ကုုသိုုလ္ရေသာ္လည္း သံဃာေတာ္အားလံုုးကိုု ရည္စူးလႈဒါန္းၿခင္းေလာက္ ဒါနမေၿမာက္။



Once, during the lifetime of the Buddha, his foster mother,  Gotami, made a robe for the Buddha. It was made of finest material and marvelously elaborate. When she offered it to the Buddha, he suggested that it should be offered to the Order as a whole. It was then that he explained the desirability of such an attitude in making the act of offering.

ဗုုဒၶဘုုရား သက္ေတာ္ထင္ရွား ရိွစဥ္တုုန္းက ေမြးစားမိခင္ ေဂါတမီသည္ ဘုုရားရွင္အတြက္ သကၤန္းတစ္စံုု ၿပ ုုလုုပ္ခဲ့သည္။ အလြန္တရာ ႏူးညံ့ေကာင္းမြန္ေသာ ပစၥည္းမ်ားၿဖင့္ ၿပ ုုလုုပ္ၿခင္း ၿဖစ္သည္။ ဗုုဒၶဘုုရားအား လႈဒါန္းေသာအခါ  ဗုုဒၶဘုုရားက သံဃာအားလံုုးကိုု ရည္စူးလႈဒါန္းသင့္ေၾကာင္း မိန္ ့ၾကားခဲ့သည္။ ဤသိုု ့ၿဖင့္ ၿမတ္စြာဘုုရားက ဒါနၿပ ုုရာတြင္ ထားရိွသင့္သည့္ စိတ္ေနစိတ္ထားကိုု ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့သည္။

The Buddha in his lifetime wisdom, saw that in the far future, when he was no more, his teachings would not last, unless the Order of monks carried on with their study and contemplation. The Order must be supported by the laity. If lay people offered gifts to the monks to whom they were partial, there would be many others who would be in need. Such a situation would undermine the strength of the Order.

သင္အံေလ့လာၿခင္း၊ ယံုုၾကည္သက္ဝင္ၿခင္းမ်ားၿဖင့္ သံဃာေတာ္မ်ားကသာ သာသနာ မၿပန္ ့ပြားခဲ့လွ်င္ ၿမတ္စြာဘုုရား ပရိတ္နဗၺာန္ၿပ ုုၿပီးသည့္ေနာက္ အနာဂတ္တြင္ သာသနာ ၾကာရွည္တည္တံ့လိမ့္မည္ မဟုုတ္ဟုု အလံုုးစံုုသိၿမင္ေတာ္မူေသာ ညဏ္ေတာ္ၿဖင့္ ဗုုဒၶၿမတ္စြာဘုုရား သိၿမင္ေတာ္မူသည္။ သံဃာေတာ္မ်ားကိုု ဒကာမ်ားက ေထာက္ပံ့ရမည္။ ဒကာမ်ားသည္ သူတိုု ့ေလးစားႏွစ္သက္ေသာ သံဃာေတာ္မ်ားကိုုသာ ပစၥည္းေလးပါး ဆပ္ကပ္လႈဒါန္းခဲ့လွ်င္ အၿခားသံဃာမ်ားက ခ်ိဳ ့တဲ့မည္။ ထိုုအၿခင္းအရာသည္ သံဃာ့အားကိုု ေလ်ာ့နည္းေစသည္။

Offering of special robes and other gifts made to the Order of monks during the season keeps alive the true spirit of offering, as taught by the Buddha. All the gifts are offered to the Order so that the needs of the poorest monks are suitably supplied. According to the rule a group of monks who have spent the lent under a senior monk in a monastery is eligible as an institution to accept the gifts called the Kahtein gifts.

ဗုုဒၶဘုုရား၏ အဆံုုးအမတိုုင္း သံဃာအားလံုုးအား ရည္မွန္း၍ သကၤန္းႏွင့္ပစၥည္းေလးပါး လႈဒါန္းၿခင္းသည္ ထိုုရာသီ၏ စစ္မွန္ေသာ ဒါနစိတ္ဓာတ္အၿဖစ္ ရွင္သန္လ်က္ ရိွေသးသည္။ ပစၥည္းေလးပါးအား သံဃာအားလံုုးသိုု ့ လႈဒါန္းၿပီး ခ်ိဳ ့တဲ့ေသာသံဃာေတာ္အား အေထာက္အပံ့ ၿဖစ္ေစသည္။ ဗုုဒၶပညတ္အရ ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္း၏ ဝါအၾကီးဆံုုးသံယာထံတြင္ ဝါဆိုုၾကေသာ သံဃာေတာ္မ်ားသည္ ကထိန္အလႈအၿဖစ္ လႈဒါန္းေသာ ပစၥည္းမ်ားကိုု သံဃာအားလံုုးကိုုယ္စား လက္ခံခြင့္ရိွသည္။



It is the custom of the community to organize the offering of gifts, everyone contributing in cash or in kind. Members of the same profession or trade or people working in the same office form such groups for this purpose and collect gifts for the monastery.

လူတိုုင္းထည့္ဝင္ေသာ ေငြ၊ ပစၥည္းမ်ားၿဖင့္ ရပ္ကြက္၊ အသင္းအဖြဲ ့မ်ားက စုုေပါင္းလႈဒါန္းၾကသည္မွာ ထံုုးတမ္းစဥ္လာၿဖစ္သည္။ အလုုပ္အကိုုင္၊ စီးပြားေရးတူသူမ်ား၊ တစ္ရံုုးတည္း လုုပ္ကိုုင္ၾကသူမ်ားက အုုပ္စုုမ်ားဖြဲ ့ကာ ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းအတြက္ အလႈပစၥည္းမ်ား စုုေဆာင္းလက္ခံၾကသည္။

Therefore, during this season, you will see wooden triangular structures standing in market places or in decorated marquees by the wayside. Each structure is hung with gifts, like sets of yellow robes, towels, napkins, cups and such useful things big and small. They are Kathina gifts and anyone is welcome to hang whatever he wishes to contribute, a kyat note, or a handkerchief or a cake of soap - no matter however small.

ထိုုေၾကာင့္ ထိုုရာသီတြင္ ေစ်းမ်ား၊ လမ္းေဘးရိွ အလွဆင္မ႑ပ္မ်ားတြင္ ၾတိဂံပုုံသဏၭန္ သစ္သားတိုုင္မ်ားကိုု ေတြ ့ႏိုုင္သည္။ တိုုင္တစ္ခုုစီတြင္ အဝါေရာင္သကၤန္းမ်ား၊ ပုုဝါ၊ မ်က္နွာသုုတ္ပုုဝါ၊ ဖန္ခြက္ႏွင့္ အသံုုးတည့္သည့္ ပစၥည္းေသးၾကီးဟူသမွ် ခ်ိတ္ဆြဲထားသည္။ ထိုုအရာမ်ားသည္ ကထိန္အလႈအတြက္ၿဖစ္ၿပီး မည္သူမဆိုု တစ္က်ပ္၊ မ်က္ႏွာသုုတ္ပုုဝါတစ္ခုု၊ ဆပ္ၿပာတစ္တံုုး မည္မွ်ေသးငယ္ေစကာမူ  လာေရာက္ထည့္ဝင္ ခ်ိတ္ဆြဲႏိုုင္သည္။ 

Those structures hung with gifts are called padetha trees. The word padetha is synonymous with plenty and inexhaustible wealth. The story of padetha tree dates back to the beginning of the world when humans were pure of heart. They had a padetha tree which bore everything that humans could with for...food, clothes and things. If one felt like eating a special food, one just went and plucked it from the tree. If one wished to wear an exotic dress, it was right there for the taking.

အလႈပစၥည္းမ်ား ခ်ိတ္ဆြဲထားသည့္တိုုင္မ်ားကိုု ပေဒသာပင္မ်ားဟုု ေခၚသည္။ ပေဒသာဟူေသာ စကားသည္ ေပါၾကြယ္ဝၿခင္း၊ မကုုန္မခမ္းႏိုုင္ေအာင္ ခ်မ္းသာၿခင္းဟုု အဓိပၺာယ္ရသည္။ ပေဒသာပင္ပံုုၿပင္သည္ ကမၻာဦးကာလ လူသားမ်ား စိတ္ထားၿဖ ူစင္သည့္ကာလတုုန္းက ေပၚေပါက္ခဲ့သည္။ အစားအစာ၊ အဝတ္အထည္၊ အရာဝထၳဳ လူသားတိုု ့ေတာင့္တအပ္ေသာ အရာမွန္သမွ် သီးပြင့္ေသာ ပေဒသာပင္ ရိွခဲ့သည္။ ဝတ္ဆင္ရန္ ထူးၿခားဆန္းၿပားေသာဝတ္စံုုကိုု တစ္ေယာက္က ေတာင့္တလိုုက္လွ်င္ ထိုုေနရာတြင္ ေပၚေပါက္လာကာ အဆင္သင့္ယူသြားလိုုက္ရံုု။ 



The only thing is that one must take only what one could use for the day and no more. Humans, however, were weak; they wanted to have things abundantly in their possession; they did not trust others, who might take more than they needed. One person troubled by such thoughts, began taking more than he needed and the next person followed suit. People began stocking things and there rose quarrels and fights and the tree was destroyed. From then on, men had to live by the sweat of his brow.

လူတစ္ေယာက္အတြက္ တစ္ေန ့တာ လိုုအပ္သမွ်သာ သယ္ယူရမည္ဟုု ၿခြင္းခ်က္ရိွသည္။ သိုု ့ေသာ္ စိတ္ဓာတ္အားနည္းေသာ လူသားမ်ားသည္ ေပါေပါမ်ားမ်ား ပိုုင္ဆိုုင္ခ်င္သည္၊ လိုုတာထက္ ပိုုယူေသာ တၿခားသူမ်ားကိုု မယံုုၾကည္။ ထိုုအေတြးၿဖင့္ လူတစ္ေယာက္သည္ သူလိုုတာထက္ ပိုုယူေသာအခါ အၿခားသူမ်ားကလည္း သူ ့နည္းအတိုုင္း လိုုက္ယူၾကသည္။ လူမ်ားသည္ ပစၥည္းမ်ားကိုု စသိုုေလွာင္လာသည္၊ အခ်င္းမ်ားၾကၿပီး ရန္ပြဲမ်ား ေပၚလာၿပီးေနာက္ ပေဒသာပင္ ဖ်က္ဆီးခံရသည္။ ထိုုအခ်ိန္မွစ၍ လူသားမ်ားသည္ နဖူးမွေခႊ်း ေၿခမက်ေအာင္ ရုုန္းကန္ရေလသည္။

The original padetha tree was no more, but right there during the Tazaungdine season, it grows again. Everything grows on the tree. Humans, once again, are generous and loving. They make the trees bear all kinds of gifts big and small.

နဂိုုမူလပေဒသာပင္ မရိွေတာ့ေသာ္လည္း တန္ေဆာင္တိုုင္ရာသီတြင္ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ ေပၚေပါက္လာသည္။ ထိုုသစ္ပင္တြင္ အရာအားလံုုး သီးပြင့္သည္။ လူသားတိုု ့ ေနာက္တစ္ၾကိမ္ ရက္ေရာၿပီး ခ်စ္ခင္ၾကသည္။ လက္ေဆာင္အေသးအၾကီး သီးပြင့္ေသာ သစ္ပင္မ်ားကိုု ၿပ ုုလုုပ္သည္။

The grand moment is when the gift-laden padetha trees are taken in triumph to the monastery, attended by music and dance troupes and bevies of damsels dressed in bright silks.

အိုုးစည္ဒိုုးပတ္ အတီးအမႈတ္ အကအခုုန္မ်ား၊ ၿပိ ုုးပ်က္ေတာက္ပေသာ ပိုုးဝတ္စံုု ဝတ္ေကာင္းစားလွ ဝတ္ဆင္ထားေသာ အပ်ိဳေခ်ာတသိုုက္ ၿခံရံလိုုက္ပါလ်က္ ဘုုန္းၾကီးေက်ာင္းသိုု ့ ပေဒသာပင္မ်ား ပိုု ့ေဆာင္ခ်ိန္သည္ ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားသည့္ အခိုုက္အတန္ ့ ၿဖစ္သည္။



Kahtein offering is considered one of the most meritorious deeds. There are stories of how acts of giving bear fruits and padetha trees feature in such stories. Go to any pagoda and when you put a coin into the donation box, the man sitting with the triangular brass gong accepts the gift and intones a prayer for you and amongst the things he wishes for you, he includes: "May you have a padetha tree right on your doorstep."

ကထိန္လႈဒါန္းၿခင္းသည္ အၿမတ္ဆံုုးဒါနကုုသိုုလ္တစ္ခုုၿဖစ္သည္ဟုု သတ္မွတ္ၾကသည္။ လႈဒါန္းသည့္ဒါနေၾကာင့္ ပေဒသာပင္ ေပၚေပါက္လာသည့္ ပုံၿပင္မ်ားရိွသည္။ ေစတီပုုထိုုးသြား၍ အလႈခံပံုုးထဲ ဒဂၤါးေစ့ အလႈေငြထည့္လွ်င္ ေၾကးစည္ေနာက္တြင္ ထိုုင္ေနသည့္ အမ်ိဳးသားက အလႈေငြ လက္ခံၿပီး မတိုုးမက်ယ္အသံၿဖင့္ ဆုုေတာင္းေပးသည္။ ထိုုဆုုေတာင္းမ်ားထဲက တစ္ခုုမွာ အိမ္တံခါးဝေရွ ့ ပေဒသာပင္ ေပါက္ပါေစဟူ၍။

It is a beautiful idea, to have a padetha tree on your doorstep. Perhaps you can grow it by hanging a small gift on those padetha trees of the kahtein offerings.

သင့္အိမ္တံခါးဝေရွ  ့ ပေဒသာပင္ေပါက္လာၿခင္းသည္ အလြန္လွပသည့္ စိတ္ကူးအေတြး ၿဖစ္သည္။ ကထိန္အလႈ ပေဒသာပင္တြင္ ပစၥည္းအေသး ခ်ိတ္ဆြဲၿခင္းၿဖင့္ ထိုုပေဒသာပင္ကိုု သင္ စိုုက္ပ်ိဳးႏိုုင္သည္။

The highlight of kahtein offering is the weaving of non-stale robes so called because the robes are not allowed to go stale, that is to say, they are woven within the space of the night. This, of course, is optional, not necessarily an item in the religious program. It is perhaps a folk tradition to encourage the art of weaving. This ritual glorifies the common labour of the rural folk.

ကထိန္လႈဒါန္းၿခင္း၏ ထူးၿခားခ်က္မွာ ညတြင္းခ်င္း ရက္လုုပ္ရသည့္ မသိုုးႏိုုင္ေသာ သကၤန္းမ်ားဟုုေခၚေသာ မသိုုးသကၤန္း ရက္လုုပ္ၿခင္းၿဖစ္သည္။ ဤအရာသည္ ၿခြင္းခ်က္ၿဖစ္ၿပီး ဘာသာေရးအစီအစဥ္အတြက္ လိုုအပ္ေသာအရာေတာ့ မဟုုတ္ပါ။ ၎သည္ ရက္ကန္းခတ္ၿခင္းအတတ္ကိုု အားေပးေသာ ရိုုးရာအစဥ္အလာ ၿဖစ္ပံုုရသည္။ ထိုုပြဲေတာ္သည္ ေက်းလက္ေနၿပည္သူမ်ား လုုပ္ကုုိင္ေသာအလုုပ္ကိုု ခ်ီးေၿမွာက္သည့္ပြဲေတာ္ ၿဖစ္သည္။



Even today this weaving of the robes is organized in rural and urban areas. Music, dances and prizes for the best weaver who can finish earliest and best add color and enjoyment to the festival. The weaving starts at sunset and finishes at dawn when the finished robes are offered to the Buddha and His Order, of course the stupas and images representing the Buddha.

ယေန ့ေခတ္အခါတြင္လည္း ၿမိ ုု ့ရြာႏွင့္ ေက်းလက္မ်ားတြင္ သကၤန္းရက္လုုပ္ၿခင္းကိုု က်င္းပၾကသည္။ အရင္ဆံုုးၿပီး၍ အေကာင္းဆံုုး ရက္ကန္းခတ္ႏိုုင္သူအတြက္ အတီးအမႈတ္၊ အကအခုုန္၊ ဆုုေၾကးေငြမ်ားက ပြဲေတာ္ကိုု ပိုအမႊန္းတင္သည္။ ေနဝင္သည္ႏွင့္ ရက္ကန္းစတင္ခတ္ၾကၿပီး အရုုဏ္တက္ခ်ိန္တြင္ ၿပီးစီးသည့္ သကၤန္းမ်ားကိုု ၿမတ္စြာဘုုရားအား ရည္စူးကာ ဘုုရားပုုထိုုး၊ ေစတီမ်ားႏွင့္ သံဃာေတာ္မ်ားကိုု ကပ္လႈၾကသည္။

In rural areas the weaving contest is even more elaborate. Picking of cotton and spinning are also included, and they are done within the space of the night. Cotton fields are reserved for the event. Village tracts organize the contests; organizing teams for picking cotton, spinning, dyeing and weaving.

ေက်းလက္မ်ားတြင္ ရက္ကန္းၿပိ ုုင္ပြဲသည္ ပိုုခ်ဲ ့ထြင္ၾကသည္။ ဝါခူးထြက္ၿခင္း၊ ဗိုုင္းငင္ၿခင္းမ်ား ပါဝင္သည္၊ ညတြင္းခ်င္း ေဆာင္ရြက္ၾကၿခင္း ၿဖစ္သည္။ ဝါဂြမ္းခင္းမ်ားကိုု ထိုုပြဲအတြက္ ၾကိ ုုတင္သတ္မွတ္ထားသည္။ ဝါဂြမ္းခူးၿခင္း၊ ဗိုုင္းငင္ၿခင္း၊ ေဆးဆိုုးၿခင္း၊ ခ်ည္ငင္ၿခင္းမ်ားအတြက္ အသင္းမ်ားဖြဲ ့ကာ ၿပိ ုုင္ပြဲက်င္းပသည္။

Moonlight, music and dances lighten the labour. Young men with drums, flutes and cymbals entertain the girls throughout their chores of picking cotton, spinning, weaving and dyeing. The best teams and the best weaver are awarded prizes.

လေရာင္၊ အတီးအမႈတ္၊ အကအခုုန္မ်ားက ပင္ပန္းမူကိုု ေၿပေလ်ာ့ေစသည္။ ဝါဂြမ္းခူးၿခင္း၊ ဗိုုင္းငင္ၿခင္း၊ ခ်ည္ငင္ၿခင္း၊ ေဆးဆိုုၿခင္းမ်ားကိုု မိန္းကေလးမ်ားက ၿပ ုုလုုပ္ခ်ိန္ ေယာက်ာ္းပ်ိဳမ်ားက အိုုးစည္ဗံုုေမာင္း၊ ပေလြ၊ လင္ကြင္းမ်ားၿဖင့္ ေဖ်ာ္ေၿဖၾကသည္။ အေကာင္းဆံုုးအသင္း၊ အေကာင္းဆံုုး ရက္ကန္းခတ္သူကိုု ဆုုခ်ီးၿမွင့္သည္။



The tradition of weaving the non-stale robes is still carried on at some of the pagodas in Yangon. Under the glare of neon lights, moonlight hardly has a chance to work its magic.

မသိုုးသကၤန္း ရက္လုုပ္ၿခင္း အစဥ္အလာကိုု ရန္ကုုန္ၿမိ ုု ့၏ ေစတီပုုထိုုးအခ်ိဳ ့တြင္ ၿမင္ေတြ ့ႏိုုင္ေသးသည္။ စူးရွေသာ နီယြန္မီးေအာက္တြင္ လေရာင္ခမ်ာ လွ်ပ္တံၿပက္ ဝင္ေရာက္လင္းလက္ဖိုု ့ အခြင့္အေရး မရိွရာ။

This season is a festive one in the truest sense of the word. Illuminations, shows, music, all this and padetha trees too.

ထိုုရာသီသည္ မီးထြန္းညိွၿခင္း၊ ၿပဇာတ္၊ ေတးသီခ်င္း၊ ပေဒသာပင္ဟူေသာ စကားလံုုးမ်ားကိုု အစစ္အမွန္ ခံစားႏိုုင္သည့္ ပြဲေတာ္တစ္ခုု ၿဖစ္သည္။

On Such a Night as this
ထိုညမ်ိဳးတြင္
There are lots of interesting things that happened during the Tazaungdine season. Some of the events are tragic, some comic but all of them are full of human feeling.

တန္ေဆာင္တိုုင္ရာသီတြင္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္မ်ားစြာ ရိွသည္။ တခ်ိဳ ့အၿဖစ္အပ်က္မ်ားက ေၾကြကြဲဖြယ္၊ တခ်ိဳ ့က ရယ္ေမာဖြယ္ သိုု ့ေသာ္ အားလံုုးသည္ လူသားတိုု ့၏ ခံစားခ်က္မ်ားၿဖင့္ ၿပည့္ႏွက္ေနသည္။

On such a night as this, the full moon of Tazaungmone, the city of Rajagaha was illuminated like the city of the gods and the sound of music and rejoicings filled the air while the whole city gave itself up to the joy of the moment. King Ajatasattu lay on the royal couch tortured by remorse. The king who had killed his own father could not find solace in his power or glory.

တန္ေဆာင္မုုန္းလၿပည့္ညကဲ့သိုု ့ေသာ ညမ်ိဳးတြင္ ရာဇၿဂိ ုုလ္ၿပည္ၾကီးသည္ နတ္ၿပည္ကဲ့သိုု ့ မီးေရာင္စံုုထြန္းညိွထားသည္။ ၿမိ  ုု ့ေတာ္တစ္ခုုလံုုး ေပ်ာ္ရႊင္ခ်ိန္ေအာက္ လက္ေလွ်ာ့ထားလိုုက္ခ်ိန္တြင္ ေတးသီခ်င္းသံ၊ သာယာေပ်ာ္ရႊင္သံမ်ား ေလထုုထဲတြင္ ပ်ံ ့လြင့္ေနသည္။ ေနာင္တတရား၏ ႏိွပ္စက္မႈၿဖင့္ အဇာတသတ္ဘုုရင္ သလြန္ေပၚတြင္ လဲေလ်ာင္းေနသည္။ အဖသတ္ဘုုရင္သည္ အာဏာပါဝါၿဖင့္ ႏွစ္သိမ့္မႈ ရွာမရ။



When his ministers and courtiers gathered at his feet to pay him respects, he could only remember his royal father, so good, so virtuous and so well - loved. Ajatasattu had one the foul deed at the advice of Devadatta, The Buddha's arch - enemy, who plotted against the Buddha's life. "You kill your father and be king; and I will kill the Buddha and be the Buddha in his place...", Devadatta had said. Devadatta's misdeed was such that the earth who had borne everything on its back, would not suffer to have such a miscreant. The earth gaped open with hell's fires and swallowed Devadatta.

မႈးၾကီးမတ္ရာ ေသနာပတိမ်ား သူ ့ေၿခေအာက္ခစားဝင္ဖိုု ့ ေရာက္ရိွခ်ိန္ စိတ္ထားအလြန္ေကာင္းမြန္၊ အက်င့္သီလလြန္စြာၿပည့္စံုု၊ လြန္စြာခ်စ္ေသာ ခမည္းေတာ္ကိုုသာ သတိရေနခဲ့သည္။ ဗုုဒၶဘုုရား၏ သက္တမ္းတေလွ်ာက္ ေႏွာင့္ယွက္ေသာ ဗုဒၶ၏မဟာရန္သူေတာ္ ေဒဝဒတ္ေပးေသာအၾကံညဏ္ၿဖင့္ အဇာတသတ္သည္  အလြန္ဆိုုးရြားေသာအမွားၾကီး က်ဴးလြန္ခဲ့သည္။ "သင္က သင့္ဖခင္သတ္၊ ကႊ်ႏုု္ပ္က ဗုုဒၶကုုိ သတ္ၿပီး  ဘုုရားလုုပ္မယ္ " ဟုု ေဒဝသတ္က ဆိုုခဲ့သည္။ အရာအားလံုုးကိုု ခံယူတတ္ေသာ မဟာပထဝီေၿမၾကီးသည္ ေဒဝဒတ္၏ မေကာင္းမႈကဲ့သိုု ့ ဆိုုးဝါးယုုတ္မာမႈမ်ားကိုု သည္းမခံႏိုုင္။ မဟာပထဝီေၿမၾကီးသည္ ငရဲမီးေတာက္မ်ားႏွင့္ ပြင့္ဟလာခဲ့ၿပီး ေဒဝဒတ္ကိုု ဆြဲၿမိ ုုသြားခဲ့သည္။

Ajatasattu heard the news and was filled with fear that a similar fate might overtake him. Moreover he understood too late how a father could love his son, because a son had been born to him. It was a moment of truth for the patricide king and he knew that he must go to the Buddha for refuge. But how could he, a patricide?

အဇာတသတ္သည္ ထိုုသတင္းကိုု ၾကားခဲ့ၿပီး ထုိကံၾကမၼာမ်ိဳး သူ ့အေပၚ က်ေရာက္မည္ကိုု စိုုးရိမ္ေနခဲ့သည္။ ထိုု ့အၿပင္ ဖခင္တစ္ေယာက္က သူ ့သားအား မည္မွ်ခ်စ္သည္ကိုု လြန္စြာေနာက္က်ၿပီးမွ နားလည္သေဘာေပါက္ခဲ့သည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုုေသာ္ သူ ့သားေတာ္ကေလး ေမြးဖြားခဲ့ၿခင္းေၾကာင့္ ၿဖစ္သည္။ ထိုုအခ်ိန္တြင္ အဖသတ္ဘုုရင္ အၿမင္မွန္ရရိွၿပီး ဗုုဒၶဘုုရားဆီသိုု ့ သြားေရာက္ကာ ကိုုးကြယ္ဆည္းကပ္ရမည္ဟုု သူသိခဲ့သည္။ သိုု ့ေသာ္ အဖသတ္သူတစ္ေယာက္ၿဖစ္ေသာ သူ ့မွာ မည္သိုု ့လုုပ္ေဆာင္ရမည္နည္း။

Among his ministers was Jevaka, his half-brother, physician to the Buddha and his disciple. Perhaps he could ask Jevaka to take him to the Buddha. But a king could not make such a request in the presence of his courtiers. So, the king began the conversation praising the beauty of the night: "How fair, sirs, is the cloudless night! How charming! How lovely! What sage or brahman shall we seek out if he may give our hearts peace?"

မူးၾကီးမတ္ရာမ်ားထဲက ဇီဝကမွာ အေဖတူ မေအကြဲ သူ ့အစ္ကိုုေတာ္၊ ဗုုဒၶဘုုရားအား ေဆးကုုသသူ၊ ဗုုဒၶ၏ တပည့္သာဝက။ ဗုုဒၶဘုုရားဆီ ေခၚေဆာင္သြားဖိုု ့ ဇီဝကအား သူ ေတာင္းဆိုုႏုုိင္သည္။ သိုု ့ေသာ္ ဘုုရင္ၿဖစ္သူသည္ မူးၾကီးမတ္ရာေရွ  ့တြင္ ထိုုကဲ့သိုု ့ေတာင္းဆိုုၿခင္း မၿပ ုအပ္။ သိုု ့ပါေသာေၾကာင့္ ဘုုရင္သည္ ညအလွကိုု ခ်ီးမြမ္းေၿပာဆိုုၿခင္းၿဖင့္ စကားစသည္။ "တိမ္ကင္စင္တဲ့ညေလး မဟုုတ္ေပလား မူးမတ္ၾကီးမ်ား ဘယ္ေလာက္ သာယာလိုက္သလဲ ဘယ္ေလာက္ ႏွစ္သက္ဖြယ္ေကာင္းသလဲ။ ဘယ္သူေတာ္စင္၊ ဘယ္ပုုဏၰားကိုုမ်ား ဆည္းကပ္ရလွ်င္ စိတ္ႏွလံုုး ၿငိမ္းေအးေပမလဲ။"



The ministers, each in turn, recommended the sages they themselves followed. The king listened in silence, waiting for Jevaka to speak. Jevaka suspected that the king wanted him to speak, but he would rather wait to make sure.

ဝန္ၾကီးတစ္ေယာက္ၿခင္းစီမွ သူတိုု ့ကိုုးကြယ္ဆည္းကပ္ေသာ သူေတာ္စင္မ်ားအား ေထာက္ခံေၿပာဆိုုၾကသည္။ ဘုုရင္သည္ တိတ္ဆိတ္စြာ နားေထာင္ၿပီး ဇီဝကေၿပာဖိုု ့အလွည့္ကိုု ေစာင့္သည္။ ဇီဝကသည္ ဘုုရင္က သူ ့အား ေၿပာေစခ်င္သည္ဟုု ရိပ္မိသည္။ သိုု ့ေသာ္ ေသခ်ာေအာင္ သူ ေစာင့္သင့္သည္။

Finally the king asked Jevaka why he had not spoken. Only then did Jevaka rise up from his seat and with his hands clasped in adoration towards the Buddha, said: "Sire, yonder in my mango grove dwells the all-Enlightened Buddha with his disciples; unto Him, the Blessed One, let the king repair, to hear the Truth and put questions."

ေနာက္ဆံုုးတြင္ ဘုုရင္သည္ ဇီဝကအား အဘယ္ေၾကာင့္ မေၿပာဆိုုသနည္းဟုု ေမးၿမန္းသည္။ ထိုုအခါမွ ဇီဝကသည္ ထိုုင္ရာမွ မက္တပ္ရပ္ကာ ႏွစ္သက္ၿမတ္ႏိုုးၿခင္းမ်ားၿဖင့္ ဗုုဒၶဘုုရားဆီသိုု ့ ရည္မွန္းကာ လက္ဆယ္ၿဖာအုုပ္မိုုး၍ "အရွင္မင္းၿမတ္ ဟိုုးအေဝး သရက္ေတာအုုပ္ထဲတြင္ အလံုုးစံုုသိၿမင္ေတာ္မူေသာ ဗုုဒၶဘုုရားရွင္ တပည့္သာဝကမ်ားႏွင့္ သီတင္းသံုုးေနေတာ္မူသည္။ သစၥာေလးပါး ၿမတ္တရားကိုု နာယူရန္၊ ေမးခြန္းမ်ားေမးရန္ အတုုမရိွဗုုဒၶဘုုရာၿမတ္စြာအား သြားေရာက္ဖူးေၿမွာ္ရန္ အရွင္မင္းၾကီး ၿပင္ဆင္ေတာ္မူပါ။ "

The king immediately ordered the royal elephants to get ready and he went in royal state to Jevaka's mango grove. As he approached the grove, his heart was filled with awe because all was so quiet that not a sound was heard but the stirring of the gentle breeze. Why all this uncanny silence and quiet? Was Jevaka, his own half-brother, up to some king of treachery?

ဘုုရင္သည္ ခ်က္ခ်င္းပင္ ေတာ္ဝင္ဆင္မ်ား အဆင္သင့္ၿဖစ္ဖိုု ့ အမိန္ ့ေပးသည္။ ေတာ္ဝင္အခမ္းအနားၿဖင့္  ဇီဝက၏သရက္ေတာအုုပ္သိုု ့ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ေတာအုုပ္သိုု ့ ခ်ဥ္းကပ္လာသည္ႏွင့္အမွ် သူ ့ႏွလံုုးအိမ္သည္ အံ့ၾသမူမ်ားၿဖင့္ ၿပည့္ႏွက္ေနသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုုေသာ္ ေလေၿပညွင္း တိုုက္ခတ္သြားသည္မွလြဲ၍ မည္သည့္အသံမွ မၾကားရေအာင္ တိတ္ဆိတ္ေနေသာေၾကာင့္ ၿဖစ္သည္။ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ အရာအားလံုုး ထူးထူးဆန္းဆန္း တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ေနရတာပါသလဲ။ ဖေအတူ မေအကြဲ အစ္ကိုုေတာ္ကမ်ား အာဏာသိမ္း လုပ္ၾကံလိုု ့မလား။



His fears were put to rest when he saw the Buddha himself surrounded by his disciples. How could such a great number of monks be so quiet! If only his little son could be so only for a moment, Ajatasattu thought, his heart greatly moved.

ထိတ္လန္ ့ေၾကာက္ရြံ ့မႈမ်ားသည္ ဗုုဒၶဘုုရားရွင္အား တပည့္သာဝကမ်ား ၿခံရံလ်က္ ဖူးေတြ ့လိုုက္ရခ်ိန္တြင္ ၿငိမ္းေအးသြားသည္။ ဒီေလာက္မ်ားၿပားတဲ့သံဃာေတာ္ေတြ တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္လြန္းလွပါဘိ။ င့ါသားေတာ္ကေလးကိုု ဒီလိုုမ်ိဳး ခဏေလာက္ တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ခ်င္စမ္းပါဘိဟုု အဇာတသတ္ ေတြးမိေသာအခါ အၾကီးအက်ယ္ ၾကည္ႏူးရႊင္ပ်သြားသည္။

All was tranquil like an ocean in repose. Look where he would, he saw endless ranks of disciples. Then saluting the Buddha, the king asked: "What is the fruit of religious life?"

ပင္လယ္ၿပင္ၾကီး ၿငိမ္သက္ေနဘိသကဲ့သိုု ့ အရာအားလံုုး တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ ေအးခ်မ္းလွသည္။ ၾကည့္လိုုက္သည့္ေနရာတိုုင္း အဆံုုးမရိွေသာ တပည့္သာဝကမ်ားကိုု ေတြ ့ၿမင္ရသည္္။ ဗုုဒၶၿမတ္စြာဘုုရားအား ရိွခိုုးဦးခ်ၿပီးေနာက္ ဘုုရင္က ရဟန္းၿပ ုရၿခင္းေၾကာင့္ ရအပ္ေသာအက်ိဳးကိုု  ေမးၿမန္းသည္။

And the Buddha answered the king's question in a discourse called the Samaphata Sutta. Glad at heart, the king made a solemn obeisance and departed.

သာမညဖလသုုတၱန္ကိုု ေဟာၾကားၿခင္းၿဖင့္ ဘုုရင့္ေမးခြန္းကိုု ဗုုဒၶဘုုရားက ေၿဖၾကားခဲ့သည္။ အဇာတသတ္မင္းသည္ သရဏဂံုုေဆာက္တည္ကာ ဥပါသကာအၿဖစ္ ခံယူၿပီး ၿပန္သြားသည္။



The Maid Whose Beauty Drove a King Mad
ဘုုရင္အား ရူးေစေသာ မိန္းမပ်ိဳ
One of the stories associated with the Tazaungdine festival is the story of a beautiful maid  named Ummadanti. She was born of a rich noble family. Her farther thought that she was worthy to be a queen. So he sent word to the king who became interested. Before any girl could be selected to be queen, the king's wise brahmans had to go and see her. They must read the lineaments of the body and decide if she was fit to be a queen.

တန္ေဆာင္တိုုင္ပြဲေတာ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ ပံုုၿပင္တစ္ခုုမွာ ဥမၼာဒႏိၱအမည္ရိွေသာ မိန္းမေခ်ာတစ္ယာက္အေၾကာင္း ၿဖစ္သည္။ သူမသည္ ခ်မ္းသာေသာ အမ်ိဳးအႏြယ္ေကာင္း မိသားစုုတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ သူမဖခင္က သူမသည္ မိဖုုရားၿဖစ္ထိုုက္သည္ဟုု ေတြးသည္။ ထိုု ့ေၾကာင့္ ဘုုရင့္ထံ ေလွ်ာက္ထားေစေသာအခါ ဘုုရင္က စိတ္ဝင္စားသည္။ မိဖုုရားမေၿမွာက္မွီ ပညာရိွပုုဏၰာမ်ားသည္ မိန္းမပ်ိဳအား သြားေရာက္ၾကည့္ရႈရသည္။ မိန္းမပ်ိဳ၏ ၾကင္အံလကၡဏာမ်ားကိုု ၾကည့္ရႈၿပီး မိဖုုရားၿဖစ္သင့္မၿဖစ္သင့္ ဆံုုးၿဖတ္ရသည္။

When the brahmans were treated to a banquet at Ummadanti's house, they were so intoxicated with the lady's beauty that they made a mess of everything at the table. Ummadanti was indignant that the king should send boors on such an important mission. She ordered her servants to throw the brahmans out of the house.

ဥမၼာဒႏိၱအိမ္တြင္ စားေကာင္းသာက္ဖြယ္ တည္ခင္းေသာအခါ ဥမၼာဒႏိၱ ့အလွတြင္ ယစ္မူးသြားေသာ ပုုဏၰားတိုု ့သည္ စားပြဲေပၚရိွ အရာအားလံုုးကိုု္ ရႈပ္ပြေအာင္ လုုပ္မိၾကသည္။ ထိုကဲ့သိုု ့ အေရးၾကီးေသာတာဝန္ကိုု ရိုုင္းစိုုင္းမသိတတ္သူမ်ားကိုု ဘုုရင္က ေစလႊတ္ရမလားဟုု ဥမၼာဒႏိၱက အထင္မွားကာ စိတ္ဆိုုးသည္။ ပုုဏၰာမ်ားကိုု အိမ္အၿပင္သိုု ့ ဆြဲထုုတ္ပစ္ရန္ အေစခံမ်ားကုုိ အမိန္ ့ေပးသည္။

Now the brahmans could not very well report the matter to the king since they had made perfect fools of themselves. So they sent in a report to the effect that the lady Ummadanti was not worthy of being a queen.

အရႈးသဖြယ္ ၿပ ုုမူခဲ့ၾကသည့္ ပုုဏၰာမ်ားသည္ ထိုုကိစၥကိုု ဘုုရင္အား အသိမေပးရဲ။  ထိုု ့ေၾကာင့္ ဥမၼာဒႏိၱသည္ မိဖုုရားမၿဖစ္ထိုုက္ဟူေသာ သတင္းသာ ေပးပိုု ့ခဲ့ေလသည္။

Rejected by the king, Ummadanti was given in marriage to the king's general, a man of great courage and integrity. Ummadanti, with all her love and respect for her husband, could not get over the slight the king had given her. With the rage of a woman scorned she bided her time for vengeance.

ဘုုရင္က မေရြးခ်ယ္ေသာ္လည္း ဥမၼာဒႏိၱအား သတိၱရိွကာ ေၿဖာင့္မတ္တည္ၾကည္ေသာ စစ္ေသနာပတိႏွင့္ လက္ဆပ္ေပးခဲ့သည္။ ဥမၼာဒႏိၱသည္ သူမခင္ပြန္းအား ခ်စ္ၿမတ္ႏိုုး ေလးစားေသာ္လည္း ဘုုရင္ေပးခဲ့သည့္ စိတ္ဒဏ္ရာသည္ နည္းနည္းကေလးမွ သက္သာမလာခဲ့။ မထီမဲ့ၿမင္ၿပ ုုၿခင္းခံရေသာ မိန္းမတစ္ေယာက္၏ ခါးသီးမုုန္းတီးမႈမ်ားၿဖင့္ လက္စားေၿခႏိုုင္မည့္ အခ်ိန္ေကာင္းကိုု စိတ္ရွည္လက္ရွည္ သူမ ေစာင့္စားခဲ့သည္။



Then came the full moon day of Tazaungmone and the city blossomed forth in lights and festivities. The king was to ride the streets in full grandeur. It was a busy time for the general, Ummadanti's husband, who had to take charge of all security matters.

ထိုု ့ေနာက္ တန္ေဆာင္မုုန္းလၿပည့္ည ေရာက္ပါေလေရာ။ ေရႊၿမိ  ုု ့ေတာ္သည္ မီးေရာင္စံုုလင္းထိန္ကာ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲမ်ားၿဖင့္ စည္ကားေနသည္။ ဘုုရင္သည္ အေဆာင္အေယာင္ အခမ္းအနားမ်ားၿဖင့္ ၿမိ ုု ့လမ္းမ်ားကိုု တိုုင္းခန္းလွည့္လည္ေလ့ရိွသည္။ ဥမၼာဒႏိၱခင္ပြန္း စစ္ေသနာပတိမွာ တိုုင္းၿပည္လံုုၿခံ ုုေရးကိစၥမ်ားၿဖင့္ မအားလပ္ေအာင္ အလုုပ္မ်ားေနခ်ိန္ ၿဖစ္သည္။

The general, before he left home to go on duty, said to his beautiful wife: "My dear, the king will ride in state through the city streets and he'll surely come to our door. Please do not show yourself, lest your beauty should do harm where such is not intend."

စစ္ေသနာပတိသည္ တာဝန္က်ရာသိုု ့ မထြက္ခြာမွီ ဇနီးေခ်ာအား မွာၾကားသည္။ ဘုုရင္သည္ ၿမိ ုု ့တြင္းရိွ လမ္းမ်ားအား တိုုင္းခန္းလွည့္လည္ရာတြင္ ငါတိုု ့အိမ္တံခါးေရွ ့ ေရာက္လာလိမ့္မည္။ ေက်းဇူးၿပ ုုၿပီး မင္း ကိုုယ္ေယာင္မၿပပါနဲ ့ မင္းရဲ ့အလွေၾကာင့္ မရည္ရြယ္တဲ့ ဆံုုးရံႈးမႈေတြ ၿဖစ္လာမွာစိုုးလိုု ့။

Ummadanti's noncommittal reply was lost in the tender cares she bestowed on her departing spouse. She gave him a loving sendoff and waited for what was to be her finest hour.

ဥမၼာဒႏိၱ၏ မယုုတ္မလြန္အေၿဖသည္ ခြဲခါနီးခင္ပြန္းသည္အား ႏႈတ္ဆက္မႈမ်ားတြင္ ေပ်ာက္ဆံုုးသြားခဲ့သည္။ ခင္ပြန္းသည္အား ႏႈတ္ဆက္ၿပီး အခ်ိန္ေကာင္းၿဖစ္မည့္ အခ်ိန္ကိုု ေစာင့္ဆိုုင္းသည္။

As soon as her maid, in obedience to her order, came and informed her that the king's chariot had come, Ummadanti went to the open window. In pride of power and beauty's bloom, she stood with a basket of flowers in hand. She then threw the sweet blossoms at the king, whose eyes turned to her in pleasant surprise. She smiled the smile of a sylph, alluring and tantalizing. The next moment she banged the window shut leaving the king in the dizzy heights of desire and covetousness.

အမိန္ ့နာခံေသာ အိမ္ေစမွ ဘုုရင္မင္းၿမတ္ ၿမင္းရထား ေရာက္ရိွလာၿပီၿဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးလာသည္ႏွင့္ ၿပတင္းေပါက္သိုု ့သြားကာ အာဏာ၊ အလွ ၿပည့္စံုုသူတစ္ဦး၏ မာန္မာနၿဖင့္ လက္ထဲတြင္ ပန္းၿခင္းေတာင္းကိုုင္ကာ ရပ္သည္။ ထိုု ့ေနာက္ ေမႊးပ်ံ ့ေသာပန္းမ်ား ဘုုရင္ဆီသိုု ့ ပစ္ေပါက္လိုုက္ေသာအခါ ဘုုရင္က လွည့္ၾကည့္ၿပီး အံ့ၾသသြားသည့္ မ်က္လံုုးတစ္စံုုကိုု ေတြ ့လိုုက္ရသည္ႏွင့္ ခ်ိဳသာစြဲမက္ဖြယ္ အေကာင္းဆံုုးအၿပံ ုုးကိုု သူမၿပံ ုုးလိုုက္ၿပီး  မၾကာမွီ တံခါးကိုု ေဆာင့္ပိတ္လိုုက္ေသာအခါ ဘုုရင္သည္ လိုုခ်င္တက္မက္ေသာ စိတ္ဆႏၵ အၿမင့္ဆံုုးသိုု ့ေရာက္ကာ မူးေဝသြားေလသည္။



After that the king was in no condition to continue his triumphant tour. He returned to the royal palace to fling himself down on the couch and moan in agony.

ထိုု ့ေနာက္ ရွင္ဘုုရင္သည္ တိုုင္းခန္းလွည့္လည္ၿခင္းကိုု ေဆာင္ရြက္ႏိုုင္ေသာ အေၿခအေန မရိွေတာ့။ နန္းေတာ္ဆီ ၿပန္သြားၿပီး သလြန္ေပၚတြင္ ပစ္လွဲခ်ကာ ကိုုယ္စိတ္ႏွလံုုးဆင္းရဲကာ ၿငီးၿင ူေနေတာ့သည္။

From that time on it was impossible for the general to see the king and take his  counsel on important matters of state. He was informed that the king was suffering from a strange malady. The general knew instantly the cause of the king's sickness. The king suffered in secret, ashamed of the unseemliness of his passion.

ထိုုအခ်ိန္မွစ၍ ရွင္ဘုုရင္အား ၿမင္ေတြ ့ရဖိ ုု ့ခက္ကာ တိုုင္းေရးၿပည္ေရး အေရးၾကီးေသာ ကိစၥမွန္သမွ် စစ္ေသနာပတိအား လြဲထားသည္။ ဘုုရင္သည္ ထူးဆန္းေသာ ေရာဂါတစ္ခုု စြဲကပ္ေနသည္ဟုု သိရသည္။ စစ္ေသနာပတိသည္ ခ်က္ခ်င္းပင္ ဘုုရင္၏ အနာေရာဂါဇစ္ၿမစ္ကိုု သိသည္။  ဘုုရင္သည္ လိုုခ်င္တပ္မက္မူကိုု ရွက္ရႊံ ့စြာ လွ်ိဳ ့ဝွက္ခံစားေနၿခင္းၿဖစ္သည္။

The general suggested that someone should be sent to the huge banyan tree where a powerful spirit lived and ask what should be done. He then put a trussed man in the hollow of the tree with instructions what to say. When the messenger came to the tree, the man in the hallow let forth an astounding oracle that the king was infatuated with the general's wife.

တန္ခိုုးၾကီးနတ္ရိွသည့္ ေညာင္ပင္ၾကီးထံ လူတစ္ေယာက္အား ေစလႊတ္ၿပီး မည္ကဲ့သိုု ့ ေဆာင္ရြက္သင့္သနည္းဟုု ေမးၿမန္းဖိုု ့ စစ္ေသနာပတိက အၾကံေပးသည္။ သစ္ပင္အေခါင္းထဲတြင္ လူတစ္ေယာက္ ဝင္ေနေစၿပီး မည္ကဲ့သိုု ့ေၿပာဆိုုရမည္ကိုု ညႊန္ၾကားခ်က္ေပးသည္။ ဆက္သားလာေသာအခါ သစ္ပင္ေခါင္းထဲမွလူက နတ္ေၿပာဟန္ေဆာင္ကာ ဘုုရင္သည္ စစ္ေသနာပတိမိန္းမကိုု စြဲလန္းေနေၾကာင္း ထူးဆန္းအံ့အား သင့္ဖြယ္ေကာင္းေသာစကားကိုု ေၿပာခဲ့သည္။

The general went to the king and told him what the oracle said and generously offered Ummadanti to his lord and king. Ashamed that his secret passion was known to nat and man, the king was brought to his senses and lived in peace, ruling his subjects justly.

သစ္ပင္ေစာင့္နတ္ေၿပာသည့္စကားႏွင့္ ဥမၼာဒႏိၱကိုု ရွင္ဘုုရင္ထံ ဆက္သေၾကာင္း စစ္ေသနာပတိက ဘုုရင္အား ေလွ်ာက္ထားခဲ့သည္။ သူ၏ လွ်ိဳ ့ဝွက္တပ္မက္စိတ္ကိုု နတ္လူသိသြားၿပီဟုု အရွက္ရလွ်က္ ဘုုရင္သည္ အသိၿပန္ဝင္လာကာ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုုင္ၿပီး တိုုင္းသူၿပည္သားမ်ားကိုု တရားမွ်တစြာ အုုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။



The story is a favorite with professional players and amateurs. During the Tazaungdine festival the scene where the Lady Ummadanti threw flowers at the king is highlighted. The dramatists' ingenuity often makes the lady and the king bandy wits and the part of the king is clowned to the delight of the audience.

ထိုုပံုုၿပင္သည္ ေၾကးစား၊ အေပ်ာ္တမ္း အႏုုပညာရွင္မ်ား အၾကိ ုုက္ၿဖစ္သည္။ တန္ေဆာင္တိုုင္ပြဲေတာ္တြင္  ဘုုရင္အား ဥမၼာဒႏိၱ ပန္းေပါက္ခန္းသည္ အထင္ရွားဆံုုး ၿဖစ္သည္။ ေဖ်ာ္ေၿဖသူ၏ တီထြင္ဖန္တီးမႈမ်ားၿဖင့္ ဥမၼာဒႏိၱ မိန္းမပ်ိဳ၊ ဘုုရင္၏ ေကြးေကာက္ဟန္ပန္၊ အေၿပာင္အပ်က္ အမူအယာမ်ားသည္ ပြဲၾကည့္သူမ်ား၏ အၾကိ ုုက္ၿဖစ္သည္။

Tanhsaunmoun
(Tazaungmone)
Yellow robes for Kathina offering,
the reward of the Path is the aim.
At this time, scattering the pollins,
the luffa at the end of it gold stem
is rich in fragrance.
Amid the sky
in heavens above
the golden moon Canda
and the brilliant star Pleiades
shine merrily.
လွဴကထိန္ သကၤန္းႏွင့္၊
မဂ္လွမ္းတဲ့ ဆုပန္ရြယ္။
သည္ခ်ိန္ကို ၀တ္မံႈႀကဲလို႔၊
ခ၀ဲေရႊညွာရင္းမွာ သင္းရန႔ံၾကြယ္။
တေ္ကာင္းကင္လယ္ ထက္ဘံုဦး၊
ေရႊလစႏၵာႏွင့္၊
ၾကတၱိကာ ၾကယ္ေရာင္စြန္းတယ္၊
ထြန္းထိန္လို႔ျမဴး။
(ဖိုးသူေတာ္ ဦးမင္း)

Eleven ဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ၿပထားတဲ့ အရွင္ပညာသီဟာဘိဝံသ (တရားဦးဓမၼစၾကာ) ေရးသားထားတဲ့ တန္ေဆာင္မုုန္းလၿပည့္ သာမညဖလ အခါေတာ္ေန ့ ေဆာင္းပါးေလးက အေတာ္ေလး ေကာင္းပါတယ္။ အခ်ိန္ရရင္ ဒီလင့္ခ္ ေလးမွာ သြားဖတ္လိုု ့ရပါတယ္။ အေပၚက ၿမန္မာကဗ်ာေလးကေတာ့ သူငယ္ခ်င္းတစ္ယာက္ေဖ့ဘြတ္မွာေတြ ့လိုု ့ အေတာ္ပဲဟဆိုုၿပီး မလာတာ။ ဆရာမၾကီး ေဒၚခင္မ်ိဳးခ်စ္ရဲ ့ Flowers And Festivals Around The Myanmar Year စာအုုပ္ထဲက တန္ေဆာင္တိုုင္ပြဲေတာ္အေၾကာင္းကိုု ဘာသာၿပန္ထားပါ။ အဂၤလိပ္လိုုဖတ္တာ ပိုုရွင္းတဲ့သူေတြအတြက္ မူရင္းအဂၤလိပ္စာကိုု ရိုုက္တင္ေပးလိုုက္ပါတယ္။ ဘာသာၿပန္ လိုုအပ္ခ်က္ေတြ ရိွခဲ့ရင္ ကႊ်န္မ အားထုုတ္မႈ ေပါ့ေလ်ာ ့မူသာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ေရႊၿပည္ၾကီးမွာေတာ့ တန္ေဆာင္တိုုင္မွာ ေသာက္စားေပ်ာ္ပါးၾကလိုု ့ လူၾကီးေတြက စိတ္ညစ္၊ လူငယ္ေတြက ေပ်ာ္။ အမိေၿမရဲ ့ အေဝး ေရာက္ေနေပမဲ့ အစဥ္အလာမၿပတ္ က်င္းပၾကတဲ့ ကထိန္ပြဲေတြ။ စာလာဖတ္သူေတြလည္း ေပ်ာ္စရာေကာင္းတဲ့ တန္ေဆာင္တုုိင္ပြဲေတာ္ ၿဖစ္ပါေစလိုု ့ (တန္ေဆာင္တိုုင္က ၿပီးသြားၿပီ ဆုုေတာင္းက ေနာက္က်ေနတယ္ မွတ္တယ္ း) 

စန္းထြန္း
ႏိုုဝင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၁၃။

Credit to Khin Myo Chit " Flowers And Festivals Around The Myanmar Year"
All photos are from Google.

1 comment:

blackroze said...

တကယ္ေကာင္းတဲ့ ပိုစ့္ေလးပါဘဲ
အထြန္းေရ